Küçük ‘t’ Travma Etkisini Belirleme Ölçeğinin Geliştirilmesi
Öz
Bu araştırmada küçük ‘t’ travma etkilerinin belirlemeye yönelik “Küçük t Travma Etkileri Ölçeği’’nin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu on sekiz yaş üstü bireylerden oluşmakta olup, ölçeğin psikometrik incelemeleri kapsamında açımlayıcı faktör analizi (AFA) için n=549 ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için n=317, test tekrar test için ise n=89 katılımcı araştırma grubunda yer almıştır. AFA sonucunda ölçeğin toplam varyansın %54.22’ni açıklayan üç alt boyutlu bir yapıya sahip olduğu görülmüştür. Bu alt boyutlar Kendilik ve Gelecek Algısı Olumsuz Etkileri (KGAE), Duygu, Düşünce ve Davranışlardaki Olumsuz Etkiler (DDDOE), Beden Duyumuna Yönelik Olumsuz Etkiler (BDYOE)’dir. Ölçek maddelerinin faktör yükleri ise KGAE için .41 ile .77, DDDOE için .52 ile .79 ve BDYOE için .51 ile .77 arasında değişmektedir. DFA sonucunda elde edilen uyum iyiliği değerlerinin ise χ2/sd (2462.79/776) = 3.17, p= .001, SRMR= .060; NNFI=.97; IFI= .97; CFI= .97; RMSEA= .083 (RMSEA için güven aralığı= .079–.087) şeklinde olduğu görülmüştür. Güvenirlik analizi sonucunda elde edilen Cronbach alfa iç tutarlık katsayıları ise; ölçeğin tamamı için .97, KGAE alt ölçeği için .93, DDDOE için .94, BDYOE için ise .91’dir. Elde edilen bulgular geliştirilen ‘Küçük ‘t’ Travma Etkileri Ölçeği’nin küçük ‘t’ travma etkilerini belirlemede yeterli düzeyde geçerli ve güvenilirlik değerlerine sahip olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Küçük ‘t’ travma, travma etkisi, ölçek.
Destekleyen Kurum
ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ BAP BİRİMİ
Proje Numarası
201921A231
Teşekkür
Bu araştırmamızı BAP Projesi olarak destekleyen ESOGU BAP birimine teşekkürlerimi sunuyorum.
Kaynakça
- Bahşi, A. B. (2020). Travma; ruhsal yaralarımız. Z. D. Aktan (Ed.) Çocukluk Çağı Travmasının Yansılamarı içinde (s. 1-19). Ankara: Nobel.
- Barbash, E. (2017). Different types of trauma: Small 't' versus large 'T'. [Çevrim-içi: https://www.psychologytoday.com/us/blog/trauma-and-hope/201703/different-types-trauma-small-t-versus-large-t] Erişim tarihi: 10.03.2021.
- Beck, A. T. (2008) Bilişsel Terapi ve Duygusal Bozukluklar. Litera Yayıncılık, İstanbul.
- Brickel, R. E. (2019a). Using ‘big T’ and ‘little t’ for trauma can be a big mistake. [Çevrim-içi: https://brickelandassociates.com/big-t-little-t-trauma/] Erişim tarihi: 27.03.2021.
- Brickel, R. E. (2019b). What you need to know about EMDR and trauma. [Çevrim-içi: https://brickelandassociates.com/big-t-little-t-trauma/] Erişim tarihi: 27.03.2021.
- Civilotti, C., Cussino, M., Callerame, C., Fernandez, I., & Zaccagnino, M. (2019). Changing the adult state of mind with respect to attachment: An exploratory study of the role of emdr psychotherapy. Journal of EMDR Practice and Research 13(3), 176-186.
- Cope, T. A. (2014). Positive psychotherapy: priorities and problems. Internatıonal Journal Of Psychotherapy, 18(2), 62-71.
- Çakmur, H. (2012). Araştırmalarda ölçme-güvenilirlik-geçerlilik. TAF Preventive Medicine Bulletin, 11(3), 339-344.
- Çorapçıoğlu, A., Yargıç, İ., Geyran, P. ve Kocabaşoğlu, N. (2006). “Olayların etkisi ölçeği” (IES-R) Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliği. New/Yeni Symposium Journal, 44(1), 14-22.
- DeLongis, A., Coyne, J. C., Dakof, G., Folkman, S. & Lazarus, R. S. (1982). Relationship of daily hassles, uplifts, and major life events to health status. Health Psychology, 1(2), 119-136.