Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü

Sevgi Özgüngör; Gülten Yıldırım

doi:10.9779/pauefd.1091840

EN TR

Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü

Öz

Bu araştırmada bilişötesi farkındalık ile derin ve yüzeysel öğrenme arasındaki ilişkide öz kontrol-öz yönetimin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmaya 266 eğitim fakültesi öğrencisi katılmıştır. Veriler Bilişötesi Farkındalık Ölçeği, Özkontrol-Özyönetim Ölçeği ve Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği ile toplanmıştır. Bilişötesi farkındalık ile öğrenme yaklaşımları arasındaki ilişkide öz kontrol-öz yönetimin aracı rolü yapısal eşitlik modellemesiyle incelenmiş, bilişötesi farkındalığın derin öğrenme yaklaşımını olumlu, yüzeysel öğrenme yaklaşımını ise olumsuz yönde yordadığı, öz kontrol-öz yönetimin bu ilişkide aracı rolü oynadığı tespit edilmiştir. Araştırma, bilişötesi farkındalık ile öğrenme yaklaşımları arasındaki ilişkinin anlaşılmasına katkı sunmuş ve bu süreçte öz kontrol-öz yönetim becerisinin geliştirilmesinin önemini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Bilişötesi farkındalık, öz kontrol-öz yönetim, öğrenme yaklaşımları, derin öğrenme, yüzeysel öğrenme

Teşekkür

Bu çalışma "Öğretmen Yeterlikleri Üzerine Boylamsal Bir Araştırma: Pamukkale Üniversitesi Örneği" başlıklı proje kapsamında oluşturulmuştur. Projede yer alan diğer tüm araştırmacılara teşekkürlerimizi sunarız. (Prof. Dr. Asuman Duatepe Paksu, Prof. Dr. Erdinç Duru, Prof. Dr. Turan Paker, Doç.Dr.Ahu Arıcıoğlu, Doç.Dr.Ömür Kaya Kalkan, Doç. Dr. Özen Yıldırım, Doç. Dr. Sibel Duru, Doç.Dr.Turgut Türkdoğan, Doç.Dr.Yasin Doğan, Dr. Öğr. Üyesi Emine Gaye Çontay, Dr. Öğr. Üyesi Aytaç Karakaş)

Kaynakça

American Psychological Association. (2013). Self management. In Gary R. VandenBos (Ed.), APA dictionary of clinical psychology (pp. 522). Washington, DC: American Psychological Association Publications.
Appelhans, B. M. ve Schmeck, R. R. (2002). Learning styles and approach versus avoidant coping during academic exam preparation. College Student Journal, 36(1), 157–160.
Batı, A. H., Tetik, C. ve Gürpınar, E. (2010). Öğrenme yaklaşımları ölçeği yeni şeklini Türkçeye uyarlama ve geçerlilik güvenirlilik çalışması. Turkiye Klinikleri J Med Sci, 30(5),1639-46.
Baumeister, R. F., Bratslavsky, E., Muraven, M. ve Tice, D. M. (1998). Ego depletion: Is the active self a limited resource? Journal of Personality and Social Psychology, 74, 1252–1265.
Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238–246. Doi: https://doi.org/10.1037/0033-2909.107.2.238
Bentler, P.M. (2005). EQS 6 Structural equations program manual. Multivariate Software, Encino.
Biggs, J. (1979). Individual differences in study processes and the quality of learning outcomes. High Educ, 8, 381–394. Doi: https://doi.org/10.1007/BF01680526
Biggs, J. (1987). The study process questionnaire (SPQ): Manual. Hawthorn, Vic.: Australian Council for Educational Research.
Biggs, J. (1988). The role of metacognition in enhancing learning. Australian Journal of Education, 32(2), 127–138. Doi: https://doi.org/10.1177/000494418803200201
Biggs, J. B., Kember, D. ve Leung, D. Y. P. (2001). The revised two factor study process questionnaire: R-SPQ-2F. British Journal of Educational Psychology, 71, 133-149. Doi: 10.1348/000709901158433

Bıyıklı, C. (2016). The relationship between university students’ approaches to learning and their time spared for studying. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 17(3), 98-119.
Brodersen, L. D. (2007). Approaches to studying and study tactics of baccalaureate nursing students (Unpublished doctoral thesis). Iowa, IA, USA: University of Northern.
Browne, M. W. ve Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen and J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136-162). Newbury Park, CA: Sage.
Bürgler, S., Hoyle, R. H. ve Hennecke, M. (2021). Flexibility in using self-regulatory strategies to manage self-control conflicts: The role of metacognitive knowledge, strategy repertoire, and feedback monitoring. European Journal of Personality, 35(6):861-880.
Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (2nd ed.). Routledge/Taylor & Francis Group.
Case, J. M. ve Gunstone, R. F. (2002). Metacognitive development as a shift in approach to learning: An in-depth study. Studies in Higher Education, 27, 459-470. Doi: https://doi.org/10.1080/0307507022000011561
Cassidy, S. ve Eachus, P. (2000). Learning style, academic belief systems, self-report student proficiency and academic achievement in higher education. Journal of Educational Psychology, 20, 307-322.
Chapman, B. S. (2001). Emphasizing concepts and reasoning skills in introductory college molecular cell biology. International Journal of Science Education, 23(11), 1157-1176, Doi: 10.1080/09500690110038594
Comfrey, A. L. ve Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis. Lawrence Erlbaum Associates, Hillsdale.
Cooper, J. O., Heron, T. E. ve Heward, W. L. (2014). Applied behavior analysis (2nd Ed.). United States of America: Pearson Education Limited.
Diseth, A. ve Martinsen, Ø. (2003). Approaches to learning, cognitive style, and motives as predictors of academic achievement. Educational Psychology, 23(2), 195–207. Doi: https://doi.org/10.1080/01443410303225
Duffy, M. C., Azevdeo, R., Sun, N., Griscom, S. E., Stead, V., Crelinsten, L., Wiseman, J., Maniatis, T. ve Lachapelle, K. (2015). Team regulation in a medical emergency: An in-depth analysis of cognitive, metacognitive, and affective processes. Instructional Science, 43, 401-426.
Edmunds, R. ve Richardson, J. T. E. (2009). Conceptions of learning, approaches to studying and personal development in UK higher education. British Journal of Educational Psychology, 79(2), 295–309.
Eley, M. (1992). Differential adoption of study approaches within individual students.Higher Education, 23, 231-254. https://www.jstor.org/stable/3447375
Elliot, A. J., McGregor, H. A. ve Gable, S. (1999). Achievement goals, study strategies, and exam performance: A mediational analysis. Journal of Educational Psychology, 91(3), 549–563. Doi: https://doi.org/10.1037/0022-0663.91.3.549
Entwistle, N. ve Ramsden, P. (1983). Understanding student learning. London: Croom Helm.
Entwistle, N. ve Tait, H. (1990). Approaches to learning, evaluations of teaching and preferences for contrasting academic environments. Higher Education, 19, 169-194. https://doi.org/10.1007/bf00137106
Ercoşkun, M. H. (2016). Adaptation of Self-Control and Self-Management Scale (SCMS) into Turkish culture: A study on reliability and validity. Educational Sciences: Theory & Practice, 16, 1125-1145. Doi: 10.12738/estp.2016.4.2725
Flavell, J. H. (1976). Metacognitive aspects of problem solving. In L. B. Resnick (Ed.), The nature of intelligence (pp. 231-235). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.
Furtner, M. R., Rauthmann, J. F. ve Sachse, P. (2010). The socioemotionally intelligent self-leader: Examining relations between self leadership and socioemotional intelligence. Social Behavior and Personality, 38(9), 1191-1196.
Gorsuch, R. (1983). Factor analysis (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Heikkilä, A. ve Lonka, K. (2006). Studying in higher education: students' approaches to learning, self-regulation, and cognitive strategies. Studies in Higher Education, 31(1), 99-117. Doi: https://doi.org/10.1080/03075070500392433
Herrmann, K. J., Bager-Elsborg, A. ve McCune, V. (2017). Investigating the relationships between approaches to learning, learner identities and academic achievement in higher education. Higher Education, 74(3), 385-400. Doi: https://doi.org/10.1007/s10734-016-9999-6
Hopkins, K. D. ve Weeks, D. L. (1990). Tests for normality and measures of skewness and kurtosis: Their place in research reporting. Educational and Psychological Measurement, 50(4), 717–729. Doi: https://doi.org/10.1177/0013164490504001
Hoyle, R. H. ve Davisson, E. K. (2016). Varieties of self‑control and their personality correlates. In Kathleen D. Vohs & Roy F. Baumeister (Eds.), Handbook of self-regulation research, theory, and applications (Third edition) (pp. 396-413). New York: The Guilford Press.
Hu, L.-t., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
Kanfer, F. H. ve Karoly, P. (1972). Self-control: A behavioristic excursion into the Lion's Den. Behavior Therapy, 3, 398-416.
Karagiannopoulou, E. ve Milienos, F.S. (2013). Exploring the relationship between experienced students' preference for open- and closed-book examinations, approaches to learning and achievement. Educational Research and Evaluation, 19, 271-296. doi: 10.1080/13803611.2013.765691
Karataş, K. (2017). Öğretmen adaylarının öz yönetimli öğrenmeye hazırbulunuşluk düzeylerinin üst-bilişsel farkındalık düzeyleri açısından yordanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) 32(2), 451-465. Doi: 10.16986/HUJE.2016017218.
Kehr, H. M., Bles, P. ve von Rosenstiel, L. (1999). Self-regulation, self-control, and management training transfer. International Journal of Educational Research, 31, 487-498. https://doi.org/10.1016/S0883-0355(99)00017-8
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). Guilford Press.
Kuhl, J. (2005). A functional-design approach to motivation and self-regulation: The dynamics of personality systems interactions. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, M. Zeidner (Eds.), Handbook of self regulation (pp. 111-169). USA: Elsevier Academic Press.
Lindblom-Ylänne, S. ve Lonka, K. (1999). Individual ways of interacting with the learning environment – Are they related to study success? Learning and Instruction, 9, 1–18.
Little, T. D., Cunningham, W. A., Shahar, G. ve Widaman, K. F. (2002). To parcel or not to parcel: Exploring the question, weighing the merits. Structural Equation Modeling, 9, 151–173.
Marton, F. ve Saljo, R. (1976). On qualitative differences in learning: I. Outcome and process. British Journal of Educational Psychology, 46(1), 4–11. Doi: https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.1976.tb02980.x
Matsunaga, M. (2008). Item parceling in structural equation modeling: a primer. Communication Methods and Measures, 2(4), 260-293. DOI:10.1080/19312450802458935
McCullough, M. E. ve Willoughby, B. L. B. (2009). Religion, self-regulation, and self-control: Associations, explanations, and implications. Psychological Bulletin, 135(1), 69-93. Doi: 10.1037/a0014213
Mezo, P. G. (2009). The self-control and self-management scale (scms): Development of an adaptive self-regulatory coping skills instrument. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 31(2), 83–93. Doi: https://doi.org/10.1007/s10862-008-9104-2
Morgan, G. A., Leech, N. L., Gloeckner, G. W. ve Barrett, K.C. (2011). IBM SPSS for introductory statistics: Use and interpretation. Routledge, New York.
Nelson Laird, T. F., Seifert, T. A., Pascarella, E. T., Mayhew, M. J. ve Blaich, C. F. (2014). Deeply affecting first-year students’ thinking: Deep approaches to learning and three dimension of cognitive development. The Journal of Higher Education, 85(3), 402–432.
Ning, H. K. ve Downing, K. (2011). The interrelationship between student learning experience and study behaviour. Higher Education Research & Development, 30(6), 765 –778. Doi: https://doi.org/10.1080/07294360.2010.539598
Ning, H. K. ve Downing, K. (2015). A latent profile analysis of university students’ self-regulated learning strategies. Studies in Higher Education, 40(7), 1328-1346, Doi:10.1080/03075079.2014.880832
Norman, E., Pfuhl, G., Sæle, R. G., Svartdal, F., Låg, T. ve Dahl, T. I. (2019). Metacognition in psychology. Rev. Gen. Psychol., 23, 403–424. doi: 10.1177/ 1089268019883821
Paris, S. G., Lipson, M. Y., & Wixson, K. K. (1983). Becoming a strategic reader. Contemporary Educational Psychology, 8(3), 293–316. https://doi.org/10.1016/0361-476X(83)90018-8
Parpala, A., Lindblom-Ylänne, S., Komulainen, E., Litmanen, T. ve Hirsto, L. (2010). Student's approaches o learning and their experiences of the teaching-learning environment in different disciplines. British Journal of Educational Psychology, 80, 269–282. Doi:10.1348/000709909X476946
Pascarella, E. T. (1996). On student development in college: Evidence from the national study of student learning. In L. Richlin (Ed.), To improve the academy, Vol. 15 (pp. 17-29). Stillwater, OK: New Forums Press and the Professional and Organizational Development Network in Higher Education. Key words: Student Development, Thinking Skills, Intellectual Development, Campus Climate.
Pekrun, R., Goetz, T., Titz, W. ve Perry, R. P. (2002). Academic emotions in students' self-regulated learning and achievement: A program of qualitative and quantitative research. Educational Psychologist, 37(2), 91-105. Doi: 10.1207/S15326985EP3702_4
Pintrich, P. R. (2000). The role of goal orientation in self-regulated learning. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, & M. Zeidner (Eds.), Handbook of self-regulation (pp. 451–502). Academic Press. Doi: https://doi.org/10.1016/B978-012109890-2/50043-3
Piumatti, G. ve Rabaglietti, E. (2015). Different types of emerging adult university students: The role of achievement strategies and personality for adulthood self-perception and life and education satisfaction. International Journal of Psychology & Psychological Therapy, 15(2), 241–257.
Prosser, M. ve Trigwell, K. (1998). Teaching in higher education. In B. Dart & G. Boulton-Lewis (Eds.), Teaching and learning in higher education (pp. 250-268). Camberwell, Vic.: ACER.
Ramsden, P. (2003). Learning to teach in higher education. Second Edition. London & New York: Routledge Falmer.
Richardson, J. T. (2005). Students’ approaches to learning and teachers’ approaches to teaching in higher education. Educational Psychology, 25, 673 - 680.
Rogaten, J., Moneta, G. B. ve Spada, M. M. (2013). Academic performance as a function of approaches to studying and affect in studying. Journal of Happiness Studies: An Interdisciplinary Forum on Subjective Well-Being, 14(6), 1751–1763. Doi: https://doi.org/10.1007/s10902-012-9408-5
Schmeichel, B. J. ve Baumeister, R. F. (2004). Self-regulatory strength. In Roy F. Baumeister & Kathleen D. Vohs (Eds.), Handbook of self-regulation research, theory, and applications (p. 84-98). New York: The Guilford Press.
Schutz, P. A. ve Davis, H. A. (2000). Emotions and self-regulation during test taking. Educational Psychologist, 35(4), 243–256. DOI: 10.1207/S15326985EP3504_03
Spada, M. M. ve Moneta, G. B. (2012). A metacognitive-motivational model of surface approach to studying. Educational Psychology, 32(1), 45-62.
Spada, M. M. ve Moneta, G. B. (2014). Metacognitive and motivational predictors of surface approach to studying and academic examination performance. Educational Psychology, 34(4), 512-523. Doi: 10.1080/01443410.2013.814196
Spada, M. M., Nikcevic, A. V., Moneta, G. B. ve Wells, A. (2008). Metacognition, perceived stress, and negative emotion. Personality and Individual Differences, 44, 1172–1181. Doi:10.1016/j.paid.2007.11.010
Spada, M. M., Nikcevic, A., Moneta, G. B. ve Ireson, J. (2006) Metacognition as a mediator of the effect of test anxiety on a surface approach to studying. Educational Psychology, 26(5), 615–624. Doi:10.1080/01443410500390673
Tangney, J. P., Baumeister, R. F. ve Boone, A. L. (2004). High self-control predicts good adjustment, less pathology, better grades, and interpersonal success. Journal of Personality, 72, 271–324. Doi: http://dx.doi.org/10.1111/j.0022-3506.2004.00263.x
Trigwell, K. ve Prosser, M. (1991). Relating approaches to study and quality of learning outcomes at the course level. British Journal of Educational Psychology, 61(3), 265–275. Doi: https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.1991.tb00984.x
Wang, M. T., Binning, K. R., Quin, X., Del Toro, J., & Zepeda, C. D. (2021). Skill, thrill, and will: The role of metacognition, interest, and self-control in predicting engagement over time. Child Development, 92(4), 1369–1387. http://doi.org/10.1111/cdev.13531
Watkins, D. (2001). Correlates of approaches to learning: A cross-cultural meta-analysis. In R.J. Sternberg & L. F. Zhang (Eds.), Perspectives on thinking, learning, and cognitive styles (pp. 165–195). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
Wells, A. (1995). Meta-cognition and worry: A cognitive model of generalized anxiety disorder. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 23(3), 301–320. Doi: https://doi.org/10.1017/S1352465800015897
Yang, Y. ve Bliss, L. B. (2014). A Q factor analysis of college undergraduate students' study behaviours. Educational Research and Evaluation, 20(6), 433-453. DOI: 10.1080/13803611.2014.971817.
Young, A. ve Fry, J. D. (2008). Metacognitive Awareness and Academic Achievement in College Students. Journal of the Scholarship of Teaching and Learning, 8, 1-10.
Yurdakul, B. (2004). Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının öğrenenlerin problem çözme becerilerine, bilişötesi farkındalık ve derse yönelik tutum düzeylerine etkisi (Yayın No. 144332) [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
Zeidner, M., Boekaerts, M. ve Pintrich, P. R. (2005). Self- regulation: Directions and challenges for future research. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, M. Zeidner (Eds.), Handbook of self regulation (pp. 749-768). USA: Elsevier Academic Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sevgi Özgüngör ^*
0000-0003-4954-1572
Türkiye

Gülten Yıldırım
0000-0002-5806-0802
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

22 Mart 2022

Kabul Tarihi

12 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 57

DOI

https://doi.org/10.9779/pauefd.1091840

IZ

https://izlik.org/JA38BB69LU

APA

Özgüngör, S., & Yıldırım, G. (2023). Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 57, 103-130. https://doi.org/10.9779/pauefd.1091840

AMA

1.Özgüngör S, Yıldırım G. Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü. PAÜEFD. 2023;(57):103-130. doi:10.9779/pauefd.1091840

Chicago

Özgüngör, Sevgi, ve Gülten Yıldırım. 2023. “Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 57: 103-30. https://doi.org/10.9779/pauefd.1091840.

EndNote

Özgüngör S, Yıldırım G (01 Ocak 2023) Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 57 103–130.

IEEE

[1]S. Özgüngör ve G. Yıldırım, “Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü”, PAÜEFD, sy 57, ss. 103–130, Oca. 2023, doi: 10.9779/pauefd.1091840.

ISNAD

Özgüngör, Sevgi - Yıldırım, Gülten. “Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 57 (01 Ocak 2023): 103-130. https://doi.org/10.9779/pauefd.1091840.

JAMA

1.Özgüngör S, Yıldırım G. Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü. PAÜEFD. 2023;:103–130.

MLA

Özgüngör, Sevgi, ve Gülten Yıldırım. “Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 57, Ocak 2023, ss. 103-30, doi:10.9779/pauefd.1091840.

Vancouver

1.Sevgi Özgüngör, Gülten Yıldırım. Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü. PAÜEFD. 01 Ocak 2023;(57):103-30. doi:10.9779/pauefd.1091840

27767 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/

Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü

The Mediating Role of Self-Control-Self-Management in the Relationship between Metacognitive Awareness and Deep and Surface Learning Approaches

Öz

Anahtar Kelimeler

Bilişötesi Farkındalık ile Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerde Öz Kontrol-Öz Yönetimin Aracı Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster