Araştırma Makalesi

STEM Eğitimi Uygulamaları ile İlkokul Öğrencilerinin Fen Kariyer Bilinçlerinin Geliştirilmesi: Bir Eylem Araştırması

Sayı: 64 19 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

STEM Eğitimi Uygulamaları ile İlkokul Öğrencilerinin Fen Kariyer Bilinçlerinin Geliştirilmesi: Bir Eylem Araştırması

Öz

İlkokul dördüncü sınıf fen bilimleri dersi öğretim programı kapsamında bütünleştirilmiş STEM eğitiminin nasıl uygulanabileceğini ve öğrencilerin fen kariyer bilinçlerinin nasıl geliştirilebileceğini açıklamayı hedefleyen bu araştırmada eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırma 2018-2019 akademik yılında Ege Bölgesi’ndeki bir üniversitenin kampüsündeki ilkokulda öğrenim gören dördüncü sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri STEM Mesleklerine İlgi Ölçeği ile nitel verileri ise kişisel bilgi formları, video ve fotoğraf kayıtları, yarı yapılandırılmış görüşmeler, araştırmacı günlüğü, öğrenci günlükleri ve geçerlik komitesi ses kayıtları ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizi Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, nitel verilerin analizi ise tematik analiz kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda ilkokulda bütünleştirilmiş STEM eğitiminin “problemi yapılandır”, “düşünce üret”, “seç ve yap” “test et ve düşünce yansıt” ve “yeniden oluştur” aşamalarını içeren mühendislik temelli bir anlayışla uygulanabileceği belirlenmiştir. Belirtilen aşamalardan öğrencilerin en zorlandıkları bileşenin prototipleri çizme konusu olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin fen alanındaki mesleklerin görevlerini tanıdıkları ve bu mesleklere yönelik ilgilerinin artarak bu meslekleri kariyer planlarına dahil ettikleri tespit edilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları da bu sonucu desteklemektedir. Araştırmada öğrencilerin STEM mesleklerine yönelik ilgilerinin uygulama sonunda son test lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Araştırmanın hem nitel hem de nicel bulgularının analizleri sonucunda öğrencilerin fen kariyer bilinçlerinin geliştiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

STEM eğitimi , Bütünleştirilmiş STEM eğitimi , Mühendislik odaklı bütünleştirilmiş STEM eğitimi , Mühendislik eğitimi , Eylem araştırması , İlkokul öğrencileri

Kaynakça

  1. Acar, D. (2018). FeTeMM eğitiminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, eleştirel düşünme ve problem çözme becerisi üzerine etkisi [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  2. Akgündüz, D., Aydeniz, M., Çakmakçı, G., Çavaş, B., Çorlu, M. S., Öner, T., & Özdemir, S., (2015a). STEM eğitimi Türkiye raporu: “Günümüz modası mı yoksa gereksinim mi?”. İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi STEM Merkezi.
  3. Akgündüz, D., Ertepınar, H., Ger, A. M., & Türk, Z. (2018). STEM eğitiminin öğretim programına entegrasyonu: Çalıştay raporu. İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi.
  4. Aydeniz, M., & Bilican, K. (2018). STEM eğitiminde global gelişmeler ve Türkiye için çıkarımlar. S. Çepni (Ed.). Kuramdan Uygulamaya STEM+A+E Eğitimi. (69-90) içinde. Ankara: Pegem Akademi.
  5. Barnett, M. Connolly, K. G., Jarvin, L., Marulcu, I., Rogers, C., Wendell, K. B., & Wright, C. G. (2008). Science through LEGO engineering design a people mover: simple machines. http://www.legoengineering.com/wp- content/uploads/2013/05/LEcom_Compiled_Packet_Machines_LowRes.pdf adresinden erişildi.
  6. Bircan, M. A. (2019). STEM eğitimi etkinliklerinin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin STEM’e yönelik tutumlarına, 21. yüzyıl becerilerine ve matematik başarılarına etkisi [Doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  7. Bozan, M. A., & Anagün, S. Ş. (2019). Sınıf öğretmenlerinin STEM odaklı mesleki gelişim süreçleri: Bir eylem araştırması. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 9(1), 279-313.
  8. Braun, V., & Clarke, V. (2019). Psikolojide tematik analizin kullanımı. (S. N. Şad , N. Özer ve A. Atli, Çev.). Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(2), 873-898. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.7c.2s.17m
  9. Brunsell, E. (2012) The engineering design process. Brunsell, E. (Ed.) In Integrating engineering + science in your classroom (3-5). Arlington, Virginia: National Science Teacher Association [NSTA] Press.
  10. Bryan, L. A., Moore, T. J., Johnson, C. C., & Roehrig, G. H. (2016). Integrated STEM education. In C. C. Johnson, E. E. Peters-Burton & T. J. Moore (Eds.). STEM Road Map: A Framework for Integrated STEM Education (pp. 23-37). New York: Routledge.

Kaynak Göster

APA
Özkul, H., & Özden, M. (2025). STEM Eğitimi Uygulamaları ile İlkokul Öğrencilerinin Fen Kariyer Bilinçlerinin Geliştirilmesi: Bir Eylem Araştırması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 51-91. https://doi.org/10.9779/pauefd.1408156