İnternet Bağımlılığı ve Yeme Bozukluğu Arasındaki İlişkide Dürtüselliğin Aracı Rolü: Liseli Ergenler Üzerine Bir Araştırma
Öz
Yeme bozuklukları, fiziksel ve psikolojik gelişim üzerinde olumsuz etkiler yaratan ve potansiyel olarak yaşamı tehdit edebilen bir sorundur. Bu bozuklukla başarılı bir şekilde mücadele etmek için, altta yatan mekanizmaların daha iyi anlaşılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı, internet bağımlılığı ve yeme bozukluğu arasındaki ilişkide dürtüselliğin aracı rolünü ergen örnekleminde incelemektir. Mevcut araştırma korelasyonel modele uygun olarak tasarlanmıştır. Çalışma grubu, Trabzon ilinde ortaokul ve liselerde öğrenimlerine devam eden öğrenciler arasından uygun örnekleme yöntemi ile oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan demografik bilgi formu, Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Formu, Rezzy Yeme Bozuklukları Ölçeği ve Barratt Dürtüsellik Ölçeği-Kısa Formu ile toplanmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda kız öğrencilerin yeme bozukluğu puan ortalamasının erkek öğrencilerden yüksek olduğu belirlenmiştir. Gelirleri giderlerinden az olanların yeme bozukluğu puanlarının, gelirleri giderlerinden fazla olanlardan anlamlı olarak yüksek olduğu bulunmuştur. İnternet bağımlılığı ile yeme bozukluğu arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. İnternet bağımlılığı ile zayıf öz düzenleme ve dürtüsel davranış arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca dürtüsel davranışın internet bağımlılığı ve yeme bozukluğu arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı belirlenmiştir. Mevcut bulguların, yeme bozukluklarının altında yatan mekanizmaların anlaşılmasına ve etkili önleme ve müdahale stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Yeme bozukluğu, İnternet bağımlılığı, Dürtüsellik, Ergenler
The Mediating Role of Impulsivity in the Relationship Between Internet Addiction and Eating Disorders: A Study on High School Adolescents
Öz
Eating disorders are a problem that negatively affects physical and psychological development and can potentially be life-threatening. In order to successfully combat this disorder, it is important to have a better understanding of the underlying mechanisms. The aim of this study is to examine the mediating role of impulsivity in the relationship between internet addiction and eating disorders in an adolescent sample. The current research was designed in accordance with the correlational model. The study group was formed by convenience sampling method among students who continue their education in secondary schools and high schools in Trabzon. The data of the study were collected with a demographic information form prepared by the researchers, the Young Internet Addiction Test-Short Form, Rezzy Eating Disorders Scale and Barratt Impulsivity Scale-Short Form. As a result of statistical analysis, it was determined that the average eating disorder score of female students was higher than that of male students. It was found that the eating disorder scores of those whose income was less than their expenses were significantly higher than those whose income was more than their expenses. Positive significant relationships have been identified between internet addiction and eating disorders. It has also been determined that impulsive behavior plays a mediating role in the relationship between internet addiction and eating disorders. It is thought that the current findings will contribute to the understanding of the mechanisms underlying eating disorders and the development of effective prevention and intervention strategies.
Anahtar Kelimeler
Eating disorder, Internet addiction, Impulsivity, Adolescents
Bu araştırma, Gümüşhane Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Sosyal ve Beşeri Bilimler kurulunun 14.06.2023 tarih ve E-95674917-108.99-181868 sayılı etik kurul onayı, ardından Trabzon Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü ARGE biriminden 16.02.2024 tarih ve E-82438636-605.99-96904151 sayılı araştırma izni ile yürütülmüştür.