Araştırma Makalesi

İlişkilerin Yıkıcı Yüzü Toksiklik: Toksik İlişki Davranışları Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama Çalışması

Sayı: 65 19 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

İlişkilerin Yıkıcı Yüzü Toksiklik: Toksik İlişki Davranışları Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama Çalışması

Öz

Bu çalışmada günümüz romantik ilişkilerinde sıklıkla dile getirilen toksik davranışlar örüntülerini ölçen Toksik İlişki Davranışları Ölçeği (TİDÖ) Türkçeye uyarlanmıştır. Graham (2022) tarafından geliştirilen 32 madde ve 6 alt boyuttan oluşan TİDÖ dil geçerlik çalışmaları için öncelikle 5 farklı uzmana gönderilerek Türkçeye çevrilmiştir. Türkçeye çevrilen ölçeğin tekrar çeviri yoluyla dil geçerlik çalışmaları 4 uzmanla tamamlanmıştır. Araştırmacılar tarafından nihai form oluşturulmuş ve yapı geçerliği çalışmaları için toplamda 479 katılımcıya ulaşılmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonucunda elde edilen bulgular ölçeğin altı faktörlü yapısının doğrulandığını göstermiştir. Yapı geçerliğin yanı sıra yakınsak ve ıraksak geçerlik hesaplamaları da yapılmıştır. CR değerlerinin .84 ile .96 arasında değiştiği, AVE değerlerinin de .52 ile .84 arasında değiştiği görülmüştür. MSV değerlerinin .51 ile .64, ASV değerlerinin .33 ile .50 arasında değiştiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum ölçeğin yakınsak ve ıraksak geçerlik koşullarını taşıdığını göstermektedir. Bunun yanı sıra yürütülen güvenirlik çalışmaları neticesinde ölçeğin alt boyutlarına ilişkin güvenirlik katsayılarının .83 ile .95 arasında değiştiğini, ölçeğin tamamına ilişkin güvenirlik katsayısının .96 olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular TİDÖ’nün istatistiksel açıdan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Romantik İlişkiler , Toksik İlişki , Ölçek Uyarlama

Kaynakça

  1. Acar Güvendir, M., Kılıç, A. F., & Özer Özkan, Y. (2025). Ölçek Seçiminde Arayış: Doğru Ölçeği Bulma Yolculuğu. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(64), 338-373. https://doi.org/10.9779/pauefd.1501330
  2. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
  3. Braithwaite, S., & Holt-Lunstad, J. (2017). Romantic relationships and mental health. Current Opinion in Psychology, 13, 120-125.
  4. Braithwaite, S. R., Delevi, R., & Fincham, F. D. (2010). Romantic relationships and the physical and mental health of college students. Personal relationships, 17(1), 1-12.
  5. Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford Publications.
  6. Cantopher, T. (2017). Toxic people: Dealing with dysfunctional relationships. Hachette UK.
  7. Church, M. A., Kohlert, J. G., & Brooks, C. I. (2011). The dysfunctional relationships of givers and takers: an analysis of toxic chemistries. Author House.
  8. Cory, T. L. (2021). Toxic relationships: What they are and 8 types of toxic individuals. www.healthscopemag.com/health-scope/toxicrelationships/ adresinden erişildi.
  9. Deniz, Z. (2007). Psikolojik ölçme aracı uyarlama. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40(1), 1-16.
  10. Eidelson, R. J., & Epstein, N. (1982). Cognition and relationship maladjustment: Development of a measure of dysfunctional relationship beliefs. Journal Of Consulting And Clinical Psychology, 50(5), 715.

Kaynak Göster

APA
Kurt, A. A., & Gündüz, B. (2025). İlişkilerin Yıkıcı Yüzü Toksiklik: Toksik İlişki Davranışları Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama Çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 65, 321-333. https://doi.org/10.9779/pauefd.1566355