Araştırma Makalesi

Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler

Sayı: 53 1 Eylül 2021
Özlem Algül , B. Ümit Bozkurt *
PDF İndir
TR EN

Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler

Öz

Çıkarım becerileri gelişmiş çocukların okuduğunu anlama sürecinde başarılı olduğu araştırmalarda bildirilmektedir. Çıkarım becerisinin hangi değişkenlerden etkilendiği temelinde, bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin çıkarım becerisi düzeylerini belirlemek ve katılımcı özelliklerine bağlı değişimini incelemektir. 5. ve 7. sınıf öğrencileri (n=670) ile yürütülen bu nedensel-karşılaştırma çalışmasında, katılımcılara çıkarım becerisi testleri uygulanmış; çözümlemede Mann Whitney-U ve Kruscal Wallis testleri kullanılmış; sürekli ve süreksiz değişkenler arasındaki ilişki ise Pearson korelasyon katsayısı ile hesaplanmıştır. Bulgular; öğrencilerin en çok yanlış yanıtı temel düzey çıkarım becerisinde, en az doğru yanıtı üst düzey çıkarım becerisinde verdiklerini; kitap okumanın, yaşın, gidilen okulun ve anne-babanın eğitim düzeyinin çıkarım becerisini etkilediğini göstermiştir. Ayrıca evinde kitaplık ile çocuğa göre kitap bulunan, annesi kitap okuyan, anne-babası “kitap alan” çocukların çıkarım becerisi düzeyleri daha yüksektir. Öte yandan anne-babası işçi olan çocukların çıkarım becerisi düzeyi, diğer mesleklerde çalışanlara göre daha düşüktür. Bu sonuçlar, dezavantajlı çocukların okuduğunu anlama becerisi gelişiminde desteklenmeleri gerekliliğini öne çıkarmıştır.

Anahtar Kelimeler

okuduğunu anlama, çıkarım, çıkarım türleri, sosyo-ekonomik dezavantaj, okuma alışkanlığı

Kaynakça

  1. Barnes, M. A., Dennis, M., & Haefele-Kalvaitis, J. (1996). The effects of knowledge availability and knowledge accessibility on coherence and elaborative inferencing in children from six to fifteen years of age. Journal of experimental child psychology, 61(3), 216-241.
  2. Baştuğ, M. ve Keskin, H. (2012). Akıcı okuma becerileri ile anlama düzeyleri (basit ve çıkarımsal) arasındaki ilişki. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 227-244.
  3. Bayat, N. ve Çetinkaya, G. (2020). Çıkarım becerisi ile okuduğunu anlama arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 45 (203), 177-190.
  4. Baydık, B. (2011). Okuma güçlüğü olan öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanımı ve öğretmenlerinin okuduğunu anlama öğretim uygulamalarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36 (162), 301-319.
  5. Berkant, H. G. (2009). Öğrencilerin anlamlı nedensel düşünme becerilerinin akademik başarı, okuduğunu anlama ve cinsiyet açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9 (3), 1125-1165.
  6. Bozkurt, B. Ü. (2016). Türkiye’de okuma eğitimin karnesi: PISA ölçeğinden çıkarımlar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (4), 1673-1686.
  7. Cain, K., Oakhill, J., & Bryant, P. (2000). Investigating the causes of reading comprehension failure: The comprehension-age match design. Reading and Writing, 12 (1-2), 31-40.
  8. Cain, K., Oakhill, J. V., Barnes, M. A., & Bryant, P. E. (2001). Comprehension skill, inference-making ability, and their relation to knowledge. Memory & Cognition, 29 (6), 850-859.
  9. Ceran, E., Oğuzgiray-Yıldız, M. ve Özdemir, İ. (2015). İlkokul 2. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin cinsiyet ve yaşa göre incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 5 (3), 151-166.
  10. Chaffin, R. (1979). Knowledge of language and knowledge about the world: A reaction time study of invited and necessary inferences. Cognitive Science, 3 (4), 311-328.

Kaynak Göster

APA
Algül, Ö., & Bozkurt, B. Ü. (2021). Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 175-204. https://doi.org/10.9779/pauefd.787770
AMA
1.Algül Ö, Bozkurt BÜ. Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler. PAÜEFD. 2021;(53):175-204. doi:10.9779/pauefd.787770
Chicago
Algül, Özlem, ve B. Ümit Bozkurt. 2021. “Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 53: 175-204. https://doi.org/10.9779/pauefd.787770.
EndNote
Algül Ö, Bozkurt BÜ (01 Eylül 2021) Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 53 175–204.
IEEE
[1]Ö. Algül ve B. Ü. Bozkurt, “Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler”, PAÜEFD, sy 53, ss. 175–204, Eyl. 2021, doi: 10.9779/pauefd.787770.
ISNAD
Algül, Özlem - Bozkurt, B. Ümit. “Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 53 (01 Eylül 2021): 175-204. https://doi.org/10.9779/pauefd.787770.
JAMA
1.Algül Ö, Bozkurt BÜ. Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler. PAÜEFD. 2021;:175–204.
MLA
Algül, Özlem, ve B. Ümit Bozkurt. “Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 53, Eylül 2021, ss. 175-04, doi:10.9779/pauefd.787770.
Vancouver
1.Özlem Algül, B. Ümit Bozkurt. Okuduğunu Anlama Sürecinde Çıkarım Becerisine İlişkin Belirlemeler. PAÜEFD. 01 Eylül 2021;(53):175-204. doi:10.9779/pauefd.787770