Türkiye’de Hazırlanan Kur’an-ı Kerim ve İlgili Konuları Esas Alan Din Eğitimi Tezlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Din eğitimi bir bilim alanı olarak kabul görmüş ve birçok akademik çalışmaların yapıldığı bir alandır. Her ne kadar farklı görüşler olsa da bilim alanlarının diğer bilimlerle ilişkisi bir kesişim alanını da barındırmaktadır. Din eğitimi alanında Temel İslam Bilimleri’nin alt dalları olan Tefsir, Kur’an-ı Kerim Okuma ve Kıraat ana bilim dalları ile ortak çalışmaların varlığına rastlanmıştır. Bu çalışmaların bir kısmı lisansüstü tezlerden oluşmaktadır. Türkiye’de din eğitimi alanında 1950’lerden bu yana 1759 adet lisansüstü tez hazırlanmıştır. Bu çalışma belirtilen alanda hazırlanan tezleri tetkik ederek, bütüncül bakış açısıyla inceleyerek yararlı ve anlamlı sonuçlara ulaşması ve bu alandaki diğer çalışmalara rehber olması açısından önem arz etmektedir. Araştırmanın temel problemi şu şekildedir. Din eğitimi alanında Kur’an-ı Kerim’i merkeze alan lisansüstü çalışmaların tür, yıl, danışman, üniversite, izin durumu, yöntemi, yazarların cinsiyeti ve işlediği konulara göre dağılımı nasıldır? Belirtilen problem çerçevesinde yürütülen inceleme neticesinde din eğitimi alanında Kur’an-ı Kerim merkezli 17’si doktora, 101’i yüksek lisans tezi olmak üzere toplamda 118 lisansüstü tez bulunduğu, tezlerde genellikle literatür tarama yöntemi tercih edildiği, tez hazırlayanların %64’ünün erkek, %36’sının kadın olduğu, tezlerin %74,6’sının genel olarak eğitim ve din eğitimini ele aldığı geri kalanın alanın alt kırılımlarına yer verdiği, tezlerin Kuran-ı Kerim odaklı 21 kavrama yer verdiği gibi sonuçlara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Din Eğitimi
• Lisansüstü Tezler
• Kur’an-ı Kerim
• Ayet
• Meal.

Evaluation of Religious Education Theses Based on the Holy Quran and Related Subjects Prepared in Turkey

Öz

Religious education is accepted as a field of science and is an area where many academic studies are carried out. Although there are different views, the relationship of scientific fields with other sciences also includes an intersection area. In the field of religious education, it has been observed that there are joint studies with the sub-branches of Basic Islamic Sciences such as Tafsir, Quran Reading and Recitation. Some of these studies consist of postgraduate theses. 1759 postgraduate theses have been prepared in the field of religious education in Turkey since the 1950s. This study is important in terms of reaching useful and meaningful results by examining the theses prepared in the specified field and examining them from a holistic perspective and being a guide for other studies in this field. The main problem of the research is as follows. What is the distribution of Quran-based postgraduate studies in the field of religious education according to type, year, advisor, university, permission status, method, gender of the authors and the topics they cover? As a result of the examination carried out within the framework of the stated problem, it was found that there were a total of 118 postgraduate theses in the field of religious education, 17 of which were doctoral theses and 101 were master's theses, centered on the Holy Quran, the literature review method was generally preferred in theses, 64% of the thesis preparers were men, 36% were men. It has been concluded that 74.6% of the theses deal with education and religious education in general, the rest include sub-sections of the field, and the theses include 21 concepts focused on the Holy Quran.

Anahtar Kelimeler

• Religious Education
• Postgraduate Theses
• Holy Quran
• Verse
• Meaning

Kaynakça

1. Akyürek, Süleyman - Okumuşlar, Muhittin. “Din Eğitimi Biliminin Alt Bilim Dallarına İlişkin Bir Analiz”. Kuram ve Eylem Yönüyle Din Eğitiminin Teolojik ve Felsefi Temelleri Sempozyumu. Konya, 2010.
2. Ayhan, Halis. Türkiye’de Din Eğitimi, 1920-1998. İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1999.
3. Bayraklı, Bayraktar. Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur’an Tefsiri. İstanbul: Bayraklı Yayınları, 2001.
4. Beheşti. Kur’anı Anlama Metodu. Ankara: Kıyam Yayıncılık, 1989.
5. Bulut, Burcu vd. “Türkiye’de Açık Erişim ve Açık Bilim”. ÜNAK2020 Akademik Yayıncılık, Açık Bilim ve Kütüphane(ci)ler Sempozyumu. İstanbul, 2020.
6. Büyüköztürk, Şener vd. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem, 2017.
7. Çanakcı, Ahmet Ali. “Türkiye’de Yapılan Din Eğitimi Başlıklı Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Üzerine Bir Analiz (1986-2019)”. The Journal of Academic Social Science Studies Year: 13-Number: 79 (2022), 277-306.
8. Gezer, Süleyman. Kur’an’ın Bilimsel Yorumu: Bir Zihniyet Tahlili. Ankara Okulu Yayınları, 2009.

9. Gündoğdu, Yusuf Bahri. Alak Suresinin İlk Beş Ayetinin Eğitimsel Değeri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2018. https://istatistik.yok.gov.tr/, ts.
10. http://www.isam.org.tr/, ts.
11. Işıcık, Yusuf. Kur’an’ı Anlamada Temel İlkeler. İstanbul: Hikmetevi Yayınları, 2021.
12. Kaymakcı, Selahattin. “Türkiye’de Tarih Öğretiminin Yönelimi Üzerine Bir Değerlendirme”. Kastamonu Eğitim Dergisi 25/6 (2017), 2153-2172.
13. Kızılabdullah, Yıldız. “İlahiyat Fakültelerinin Kuruluşundan Bugüne Din Eğitimi Bilimi Alanında Yapılan Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme”. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 1 (2009), 305-314.
14. Koştaş, Münir. “Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi (Dünü, Bugünü)”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 41/4 (1999), 141-184.
15. Şahin, Mustafa vd. “Türkiye’deki Sosyal Bilgiler Eğitimi Tezleri Üzerine Bir Değerlendirme”. Sosyal Bilgiler Eğitimi Araştırmaları Dergisi 2/2 (2011), 96-121.
16. Tonta, Yaşar - Akbulut, Müge. “Türkiye’de Lisansüstü Tezlere Açık Erişim”. Türk Kütüphaneciliği 33/4 (2019), 219-248.
17. Tosun, Cemal. “Bir Anabilim Dalı Olarak Türkiye’de Din Eğitiminin Doğuşu, Gelişmesi ve Alanına Katkıları”. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 1 (2009), 293-303.
18. Tosun, Cemal. Din Eğitimi Bilimine Giriş. Ankara: Pegem A Yayıncılık, 2002.
19. Türkan, Musa. Türkiye’de Din Eğitimi Alanında Yapılan Lisansüstü Çalışmaların İçerik ve Yöntem Açısından İncelenmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
20. Uğurlu, Zeynep. “2015-2021 Yılları Arasında Din Eğitimi Alanına Dair Lisansüstü Tezleri Üzerine Bir Analiz”. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 12/2 (2022), 1319-1338.
21. Yorulmaz, Bilal. “Türkiye’de Din Eğitimi Alanında Yapılan Lisansüstü Çalışmalar Hakkında Genel Bir Değerlendirme”. Öneri Dergisi 12/46 (2016), 41-62.