Contemporary Belief Issues Competency Scale for Religious Services Employees

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 2, 406 - 418, 31.12.2025

İsmail Şimşek , Ali Öncü , Hasan Kafalı , Osman Güneş

https://doi.org/10.17859/pauifd.1776765

https://izlik.org/JA56EX88LY

Öz

The purpose of this study was to develop a valid and reliable scale to measure the competence of Religious Affairs personnel in dealing with contemporary faith problems. A mixed-method design, exploratory sequential design, was used in the study. The data required for the scale were obtained from a sample of Religious Affairs personnel. 70 (26.3%) of the sample were female and 197 (73.8%) were male. The minimum age of the sample was 20 and the maximum was 65. The mean age of the sample was calculated as 41.47. The study yielded a structure consisting of 19 items and four factors. This structure explained 62.29% of the total variance. The structure obtained from the exploratory factor analysis was tested with confirmatory factor analysis, and this structure was confirmed. The fit indices of the resulting model are x2/sd=1.81, RMSEA=.055, RMR=.041, GFI=.909, AGFI=.879, CFI=.951, and IFI=.951. In the reliability analyses of the scale, Cronbach's alpha was found to be .925. Based on these findings, the scale is considered valid and reliable.

Anahtar Kelimeler

Religious Sciences , Contemporary Beliefs , Belief Problems , Competence in Coping with Belief Problems , Scale Development

Proje Numarası

2025iAP002

DİN HİZMETLERİ ÇALIŞANLARININ ÇAĞDAŞ İNANÇ PROBLEMLERİ YETERLİLİĞİ ÖLÇEĞİ

https://izlik.org/JA56EX88LY

Öz

Bu araştırmanın amacı diyanet personelinin çağdaş inanç problemleriyle baş etme yeterliliklerini ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden keşfedici sıralı model kullanılmıştır. Ölçek için gerekli veriler diyanet görevlilerinden oluşan bir örneklemden elde edilmiştir. Örneklemin 70’i (%26,3) kadın, 197’si ise (%73,8) erkektir. Örneklemin yaşı en düşük 20, en yüksek ise 65’tir. Örneklemin yaş ortalaması ise 41,47 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın sonucunda 19 madde ve 4 faktörden oluşan bir yapı elde edilmiştir. Bu yapı toplam varyansın % 62,29’unu açıklamaktadır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen yapı, doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiş ve bu yapının doğrulandığı görülmüştür. Ortaya çıkan modelin uyum indeksleri x2/sd=1,81, RMSEA=.055, RMR=.041, GFI=.909, AGFI=.879, CFI=.951, IFI=.951 şeklindedir. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin yapılan analizlerde ise Cronbach Alfa .925 olarak bulunmuştur. Bu bulgular doğrultusunda ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Din Bilimleri , Çağdaş İnançlar , İnanç Problemleri , İnanç Problemleri ile Baş Etme Yeterliliği , Ölçek Geliştirme

Destekleyen Kurum

Bu makale PAU BAP birimi tarafından desteklenen HİKEM projesi kapsamında hazırlanmıştır.

Proje Numarası

2025iAP002

Kaynakça

• Armstrong, K. Tanrı Savunusu: Din Aslında Nedir, çev. Şahika Tokel (İstanbul: Pegasus Yayınları, 2019), 402.
• Akdemir, Ayşe Betül. ‘Öğrencilerde İnanç Problemine Neden Olan Faktörlerin Belirlenmesi’. Dergiabant 8/1 (31 May 2020), 318–342. https://doi.org/10.33931/abuifd.689790
• Akyüz, Niyazi et al. ‘Sosyolojide Yönteme Giden Yollar Üzerine’. Toplum Bilimleri Dergisi 1/3 (2009 2006), 79–95.
• Armstrong, Karen. Tanrı Savunusu: Din Aslında Nedir. trans. Şahika Tokel. İstanbul: Pegasus Yayınları, 1. Baskı., 2019.
• Bingöl, Merve. ‘Amaç ve Yöntem Bakımından Din, Felsefe Ve Bilim’. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 38 (20 September 2024), 239–257. https://doi.org/10.53844/flsf.1507391
• Bolay, Süleyman Hayri. Türkiye’de Ruhçu ve Maddeci Görüşün Mücadelesi. Nobel Akademik Yayıncılık, 2018.
• Çakmak, Fikrullah. ‘Dijital Çağın İnanç Problemi: İnanç Göçebeliği’. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 30 (15 June 2023), 6–31. https://doi.org/10.35415/sirnakifd.1245524
• Can, Abdullah. Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. Ankara: Pegem, 2nd Ed., 2014.
• Canatan, Kadir. ‘Antropolojik Teorilerin Dine Yaklaşımı’. Sosyal Teoride Din. Hece Yayınları, 2015. http://openaccess.izu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12436/2730
• Cox, Harvey. The Secular City: Secularization and Urbanization in Theological Perspective. Princeton, NJ: Princeton Univ Pr, New edition., 2013.
• Creswell, John W. - Plano Clark, Vicki L. Karma Yöntem Araştırmaları. trans. Yüksel Dede - Selçuk Beşir Demir, 2018.
• Er, Hasan. ‘Kesinliğin Kaybolduğu Çağda Din-Bilim Tartışmalarını Sürdürmenin İmkânı: Din-Bilim İlişkilerine Thomas S. Kuhn Gözüyle Bakmak’. Hitit İlahiyat Dergisi 22/1 (30 June 2023), 423–454. https://doi.org/10.14395/hid.1232580
• Kafalı, Hasan - Eraslan, Neriman Merve. ‘Üniversite Gençliğinin İnanç Eğilimleri Üzerine Nitel Bir Araştırma’. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/3 (31 December 2022), 1119–1156. https://doi.org/10.17859/pauifd.1204510
• Köse, Ali. Dinin Geleceği. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2nd Ed., 2023.
• Küçülalp, Derda. Politik Felsefede Nihilizm Sorunu: Nietscheci Bir Tartışma. Bursa: Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2005.
• Meydan, Cem Harun - Şeşen, Harun. Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS Uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık, 2011.
• Newport, Frank. Church Leaders and Declining Religious Service Attendance. https://tinyurl.com/yy8e77dn.: Gallup, 7 September 2018. https://tinyurl.com/yy8e77dn.
• Okumuş, Ejder. ‘Toplumu Tanrılaştıran Bir Sosyoloji mi’. Eskiyeni 19 (13 December 2010), 109–112.
• Seçer, İsmail. SPSS ve LISREL Ile Pratik Veri Analizi Analiz ve Raporlaştırma. Ankara: Anı Yayıncılık, 2013.
• Şimşek, İsmail. ‘Apateizm Nedir? Ne Değildir?’ Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 10/1 (2023).
• Yeşilyurt, Temel. Çağdaş İnanç Problemleri / İnanç Kitapları Serisi 9. Diyanet İşleri Başkanlığı, 2015.