A REVIEW ON DIDACTIC POETRY IN ARABIC " IN EL-LÂMİYYETU'L-EF‘AL EXAMPLE"

Öz

Abstract Poetry, which has been performed in different characters and ways in every society from past to present, was experiencing its peak in the period of pre-İslamic period and in the first years of Islam. The didactic style of poetry which was Written under the name of memorizing various subjects in different sciences, especially in the Abbasid period which many sciences were disciplined, and was known by names such as elfiyye, urcûze and manzume in the old period is still used today. The didactic style of poetry, expressing the transfer of information free of feelings and emotions, are poetic works that contain information without detail. because it is an easy learning method to memorize, it has been used as a model in various education systems from past to present. The work named al-Lâmiyyetu'l-ef‘âl by Ibn Malik, which inspired our work is one of the verse works written in morphology with the didactic poetry genre. This work consists of 114 couplet. Ibn Malik wrote this work as a tetimme in his famous nahiv poem named al-Elfiyya. The work was given this name because it was written with the rhyme Lâm, which is one of the styles the Arabs penned in order to reveal scientific subtleties. In addition, the work deals with irregular verb meters rather than canonical nouns and verb meters.

Anahtar Kelimeler

• Language Arabic
• Verse
• Didactic Poetry
• İbn Mâlik

Arapça'da Didaktik Şiir Üzerine Bir İnceleme “el-Lâmiyyetu'l-ef'al Örneği"

Öz

Öz Geçmişten günümüze her toplumda farklı karakter ve şekillerde icra edilen şiir, Araplarda Cahiliye Devrinde ve İslam’ın ilk yıllarında zirvesini yaşıyordu. Özellikle birçok ilmin disiplin haline getirildiği Abbasi döneminde farklı ilimlerde çeşitli konuları ezberletme adı altında kaleme alınan, eski dönemde elfiyye, urcûze ve manzume gibi isimlerle anılan didaktik şiir tarzı günümüzde de kullanılmaktadır. His ve duygudan arındırılmış bilgi aktarımını ifade eden didaktik şiir tarzı, detaysız bilgileri içeren manzum eserlerdir. Daha çok ezberlenmesi kolay bir öğrenim metodu olduğu için geçmişten günümüze çeşitli eğitim sistemlerinde model olarak kullanılmıştır. Çalışmamıza ilham veren İbn Mâlik’e ait el-Lâmiyyetu’l-ef‘âl isimli eser, didaktik şiir türü ile sarf ilminde kaleme alınmış manzum eserlerden biridir. Bu eser 114 beyitten oluşmaktadır. İbn Mâlik bu eseri el-Elfiyye isimli meşhur nahiv manzumesine tetimme olarak kaleme almıştır. Arapların ilmî incelikleri ortaya koymak amacıyla kaleme aldığı üslûplardan biri olan Lâm kafiyesi ile kaleme alındığı için esere bu isim verilmiştir. Ayrıca eser, kurallı isim ve fiil vezinlerinden ziyade, şaz olan fiil vezinlerini ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Arap Dili
• Nazım
• Didaktik Şiir
• İbn Mâlik
• el-Lâmiyyetu’l-Ef‘âl

Kaynakça

1. Afğânî, Sa‘îd, Min Târihi’n-Nahv, Beyrût: Dâru’l-Fikr, 1978.
2. Abdülhadioğlu, Ahmet, Arap Edebiyatında Didaktik Şiir, Erzurum, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2013.
3. Akgündüz, Hasan, Klasik Dönem Osmanlı Medrese Sistemi, İstanbul: Ulusal Yayınları, 1997.
4. Akkuş, Metin, Klasik Türk Şiirinin Anlam Dünyası: Edebi Türler ve Tarzlar, Erzurum: Fenomen Yayınları, 2. basım, 2007.
5. Anzî Abdullah b. Yusuf b. İsa b. Yakûp el-Yakûbu’l-Cedî‘, el-Minhâcu’l-Muhtasar fî ‘İlmeyi’n-Nahvi ve’s-Sarf, Beyrût: Muessesetu’r-Reyyân li’t-tebâ‘eti ve’n-neşri ve’t-tevzi‘, 2007.
6. Atik, Abdulaziz, el-Edebu’l-‘Arabi fi’l-Endelüs, Beyrût: Dâru’n-Nahdati’l-‘Arabiyya, 1976.
7. Bahşi, Turan, İbn Mâlik ve Nahiv İlmi Açısından el-Elfiyye Adlı Eseri, Antalya, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2014.
8. Berû, Tevfîk, Târîhu’l-‘Arabi’l-Kadîm, Beyrût: Dâru’l-Fikr, 2001.

9. Câhiz, Ebû Osmân Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Kinânî, Kitâbu’l-Hayevân, I-X, 2. basım, Nşr.: Abdusselam Muhammed Harun, Mısır: Mektebetu Mustafa el-Bâbî el-Halebî, 1968.
10. Çetin, Nihad, M., Eski Arap Şiiri, İstanbul: Kapı Yayınları, 2011.
11. Çetin, Nihad, "Bahir", Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 13 Ağustos 2020, https://islamansiklopedisi.org.tr/bahir
12. Çiçek, M. Halil, Şark Medreselerinin Serencâmı, İstanbul: Beyan Yayınları, 2009.
13. Cumahî, Muhammed b. Sellâm, Tabakatu Fuhûli’ş-Şu‘arâ (I-II), Nşr.: Muhammed Mahmûd Şakir, Cidde: Dâru’l-Medenî, 1952.
14. Demirayak, Kenan, Arap Edebiyatı Tarihi -1 Cahiliye Dönemi, Erzurum: Fenomen Yayınları, 2009.