DİN ÖĞRETİMİNDE KULLANILAN HADİS ÇEVİRİLERİNİN ANLAŞILMA DÜZEYİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: 4. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERS KİTABI ÖRNEĞİ

Öz

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi ülkemizde yapılan din öğretiminin temelini oluşturmaktadır. 4. Sınıftan itibaren zorunlu olarak okutulan bu derste üniteler inanç, ibadet, ahlak ile din ve kültür öğrenme alanları olarak planlanmıştır. Dinin temel kaynaklarına dayanarak öğretim yapmanın amaçlandığı ders kitaplarında konularla ilgili ayet ve hadis çevirilerine yer verilmektedir. Ders kitaplarında yer alan bu çevirilerin öğrenciler tarafından nasıl anlaşıldığına ilişkin yapılan çalışmalar ayet çevirileri üzerine yoğunlaşmakta ve hadis çevirileri üzerinde de benzer çalışmaların yapılması ihtiyacı gözlenmektedir. Bu çalışmada 4. Sınıf Din Kültürü ve ahlak Bilgisi ders kitabında yer alan hadis çevirilerinin öğrenciler tarafından nasıl algılandığı konusu ele alınmaktadır. Hadis çevirilerinin öğrencilerin zihinsel gelişimleri, dil gelişimleri ve dinî ve ahlaki gelişimleri açısından uygunluğu incelenmiştir. Makalemizde hadis çevirilerinin öğrenciler tarafından nasıl algılandığı ortaya konulmaya çalışılmakta ve yanlış yorumlanma sebepleri üzerinde durulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Din eğitimi
• Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı
• Hadis
• Öğrenci algısı

A Research on the Understanding Level of Hadith Translations Used in Religious Education: The Sample of 4th Grade Religious Culture and Moral Knowledge Textbook

Öz

The Religious Culture and Moral Knowledge course constitutes the basis of religious education in our country. In this course, which is taught as compulsory from the 4th grade, the units are planned as areas of belief, worship, ethics, and religion and culture learning. Verse and hadith translations related to the subjects are included in the textbooks aiming to teach based on religious basic sources. Studies on how these translations in the textbooks are understood by students focus on translations of verses and similar studies are needed on hadith translations. Our study focuses on how students perceive the translations of ḥadīths in the 4th grade Religious Culture and Moral Knowledge textbook. The appropriateness of hadith translations for students' mental development, language development, and religious and moral development were examined. In our article, we try to reveal how ḥadīth translations are perceived by students and focus on the reasons for misinterpretation.

Anahtar Kelimeler

• Religious education
• Religious Culture and Moral Knowledge Textbook
• Ḥadīth
• Students' perception

Kaynakça

1. Akkaya, Ümit. Hz. Peygamberin (s.a.v) Kadınların Sosyal Hayattaki Konumu ve Ahlaki Eğitimi İle İlgili Hadislerinin Eğitsel Açıdan Değerlendirilmesi. Çorum: Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2012.
2. Bacanlı, Hasan. Gelişim ve Öğrenme. Ankara: Nobel Yayınları, 8. Baskı, 2004.
3. Başaran, İbrahim Ethem. Gelişim Psikolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası, 2.Baskı, 1971.
4. Bilecik, Sümeyra. İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 4. ve 5. Sınıf Ders Kitaplarındaki Ayet Çevirilerinin Öğrenci Algı Düzeylerine Göre İncelenmesi. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2012.
5. Binbaşıoğlu, Câvit. Gelişim Psikolojisi. Ankara: Binbaşıoğlu Yayınları, 1975.
6. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail el-, el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. nşr. Muhammed Züheyr b. Nasr. b.y.: Dâru Tavki’n-Necât, 1422/2001.
7. Doğan, Recai. İlköğretim DKAB Ders Kitabı. Ankara: Yıldırım Yayınları, 2014.
8. Epçapan, Cevdet .“Okuduğunu Anlama Stratejilerine Genel Bir Bakış”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 2/6 (2009), 207 - 223.

9. Ertürk, Mustafa. ”Çocuğun Dinî Eğitiminde Kullanılan Bir Hadis ve Tahlili”. Marife 2(2002), 53-79. Görmez, Mehmet. “Sünnet ve Hadisin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Metodoloji Sorunu ve Yeni Bir Metodoloji İçin atılması Gereken Adımlar”. İslâmi Araştırmalar Dergisi 10/1-2-3 ( 1997), 31-41.
10. İbn Mâce, Ebû Abdullah Muhammed b. Yezid er-Rebei el-Kazvini. Sünen. nşr. Muhammed Fuâd Abdülbâkî. 2. Cilt. Kahire: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 1975.
11. Kandemir, M. Yaşar. “Hadis”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 15/27-64. İstanbul: TDV Yayınları, 1997. Karapınar, Fikret. “Hadis Şerhlerinde Kullanılan Yorumlama Biçimleri”. Marife 1 (2009), 57-98.
12. Khalid, Mona Aeysha. “Educational Theories of Cognitive Development”. Journal of Educational and Social Research 5/1(2015),313-321. https://www.researchgate.net/publication/273308845
13. Kur’an Yolu. Erişim 1.1.2021. https://kuran.diyanet.gov.tr.
14. Kennison, Shelia M. “Language Development”. Encyclopedia of Human Development. 765-773. ed. Neil J. Salkind. USA: Sage Publications, 2006.
15. Kol, Suat. ”Erken Çocuklukta Bilişsel Gelişim ve Dil Gelişimi”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 (2011), 1-21.
16. Lafa, Baken. “The Piaget Theory Of Cognitive Development: an Educational İmplications”. Educational Psychology. (September 2014), 1-8. https://www.researchgate.net/publication/265916960
17. Okumuşlar, Muhiddin. “Hadislerin Anlaşılmasında Eğitsel Yorumun Önemi”. Hadis Tetkikleri Dergisi 5/ 2 (2007),124-134.
18. Oruç, Cemil. “Erken Çocukluk Dönemi Dini Gelişim Teorileri Bağlamında Din Eğitimi”. Turkish Studies 8/8 (2013), 971-987.,
19. Peker, Hüseyin. Din Psikolojisi. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2003.
20. Streib, Heinz. “James Fowler”. Encyclopedia of Religious and Spiritual Development. ed. Elizabeth M. Dowling & w. George Scarlett. USA: Sage Publications, 2006.
21. Temizyürek, Fahri. “Çocukta Dil Gelişim Süreci”. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları 7 (2007), 169-176.
22. Yavuz, Kerim. Çocukta Dini Duygu ve Düşüncenin Gelişmesi. Ankara: DİB Yayınları, 1983.
23. Yavuzer, Haluk. Çocuk Psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi, 7. Baskı, 1992.
24. Yıldırım, Ali - Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları, 9. Baskı, 2013.