THE EVALUATION OF COMPLIANCE LEVELS OF THE COMPANIES IN THE CEMENT SECTOR IN TURKEY WITH THE INTERNATIONAL INTEGRATED REPORTING GUIDING PRINCIPLES BY CRITIC AND MAIRCA METHODS

Öz

The purpose of this study is to examine compliance levels of integrated reports published by companies which are operating in the cement sector listed on Borsa Istanbul with the International Integrated Reporting Guiding Principles. In the first step, content analysis of integrated reports published in 2018 and 2019 was made in the context of seven basic guiding principles of International Integrated Reporting Framework. In the second step, weights of importance of the determined criteria were calculated with the help of the CRITIC method, which is one of the Multi-Criteria Decision Making techniques. In the last step, including weights of importance, performance analysis of companies was made with the MAIRCA method. Results show that while principles of conciseness and reliability and completeness are the most important criteria, the least important criteria is the principle of connectivity of information. The company which shows the best performance is Nuh Çimento in 2018 and Adana Çimento in 2019. The study contributes to investors and other stakeholders when evaluating companies in the cement sector in terms of compliance level with the guiding principles.

Anahtar Kelimeler

• Integrated Reporting
• Guiding Principles
• Multi-Criteria Decision Making

TÜRKİYE’DE ÇİMENTO SEKTÖRÜNDEKİ ŞİRKETLERİN ULUSLARARASI ENTEGRE RAPORLAMA KILAVUZ İLKELERİNE UYUM DÜZEYLERİNİN CRITIC VE MAIRCA YÖNTEMLERİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul’a kote çimento sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin yayımladığı entegre raporların Uluslararası Entegre Raporlama Kılavuz İlkelerine uyum düzeylerini analiz etmektir. Çalışma kapsamında ilk olarak, ele alınan şirketlerin 2018 ve 2019 yıllarında yayımladıkları entegre raporlarının içerik analizi Uluslararası Entegre Raporlama Çerçevesinin yedi temel kılavuz ilkesi bağlamında yapılmış; ikinci adımda çok kriterli karar verme tekniklerinden biri olan CRITIC yöntemi yardımıyla belirlenen kriterlerin önem düzeyleri hesaplanmıştır. Son adımda ise belirlenen kriterlerin önem düzeyleri analize dahil edilerek MAIRCA yöntemiyle şirketlerin performans analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular, kısa ve öz olma ile güvenilir ve bütüncül olma ilkelerinin en çok öneme sahip kriterlerken en az öneme sahip kriterin bilgiler arası bağlantı ilkesi olduğunu göstermektedir. En iyi performansı gösteren şirket 2018 yılında Nuh Çimento, 2019 yılında ise Adana Çimento olmuştur. Çalışma, kılavuz ilkelere uyum düzeyi bağlamında yatırımcılara ve diğer paydaşlara çimento sektöründeki şirketleri değerlendirirken katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Entegre Raporlama
• Kılavuz İlkeler
• Çok Kriterli Karar Verme

Kaynakça

1. Abeysekera, I. (2013). “A Template for Integrated Reporting”, Journal of Intellectual Capital, 14(2), 227-245.
2. Adams, S., & Simnett, R. (2011). “Integrated Reporting: An Opportunity for Australia's Not‐for‐Profit Sector”, Australian Accounting Review, 21(3), 292-301.
3. Adegboyegun, A. E., Alade, M. E., Ben-Caleb, E., Ademola, A. O., Eluyela, D. F., & Oladipo, O. A. (2020). “Integrated Reporting and Corporate Performance in Nigeria: Evidence from the Banking Industry”, Cogent Business & Management, 7(1), 1736866. https://doi.org/10.1080/23311975.2020.1736866
4. Akbaş, A., Çoşkun, A. ve Karamustafa, O. (2021). “Entegre Raporlama İçerik Öğelerinin Yatırımcı Kararları Üzerindeki Etkisi” Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 303-326.
5. Akbulut, O. Y. (2019). “CRITIC ve EDAS Yöntemleri ile İş Bankası'nın 2009-2018 Yılları Arasındaki Performansının Analizi”, Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 4(2), 249-263.
6. Akyüz, F. ve Yangibayev, B. (2020). “Entegre Raporlama ile Finansal Performans Arasındaki İlişkiye Yönelik Akademik Çalışmaların Değerlendirilmesi”, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 41-65.
7. Altınay, A. T. (2016). “Entegre Raporlama ve Sürdürülebilirlik Muhasebesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 47-64.
8. Aras, G. ve Sarıoğlu, G. U. (2015). Kurumsal raporlamada yeni dönem: Entegre raporlama. TÜSİAD Yayını, 21-85.

9. Ayçin, E. (2019). Çok Kriterli Karar Verme: Bilgisayar Uygulamalı Çözümler, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
10. Belke, M. (2020). “CRITIC ve MAIRCA Yöntemleriyle G7 Ülkelerinin Makroekonomik Performansının Değerlendirilmesi”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19 Temmuz 2020 (Özel Ek), 120-139.
11. Dereköy, F. (2018). “Entegre Raporlama Uygulamalarının Uluslararası Entegre Raporlama Çerçevesi Bağlamında Değerlendirilmesi”, Yönetim Bilimleri Dergisi, 16(32), 589-608.
12. Diakoulaki, D., Mavrotas, G., & Papayannakis, L. (1995). “Determining Objective Weights in Multiple Criteria Problems: The Critic Method”, Computers & Operations Research, 22(7), 763-770.
13. Elmacı, O. ve Sevim, Ş. (2017). “Entegre Raporlamada Küresel Gelişmeler ve Türkiye İçin Bir Model Önerisi”, Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(8), 18-36.
14. Ercan, C. ve Kestane, A. (2017). “Entegre Raporlama ve Türkiye’deki Uygulama Örnekleri Üzerine Bir Araştırma”, Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(4), 73-86.
15. Gigović, L., Pamučar, D., Bajić, Z., & Milićević, M. (2016). “The Combination of Expert Judgment and GIS-MAIRCA Analysis for the Selection of Sites for Ammunition Depots”, Sustainability, 8(4), 372.
16. Gökten, S. (2016). “Entegre Raporlama Yaklaşımı İçin Uygulamaya Yönelik Sistematik Bir Öneri”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 18(4), 741-765.
17. Havlová, K. (2015). “What Integrated Reporting Changed: The Case Study of Early Adopters”, Procedia Economics and Finance, 34, 231-237.
18. Hurghiș, R. (2015). “Integrated Reports and Financial Performance: An Analysis”, 11th Workshop on European Financial Reporting, Paris, 3-4 September 2015.
19. IIRC (2013). The International Integrated Reporting Framework. https://www.integratedreporting.org/wp-content/uploads/2013/12/13-12-08-THE-INTERNATIONAL-IR-FRAMEWORK-2-1.pdf
20. Karğın, S., Aracı, H. ve Aktaş, H. (2013). “Entegre Raporlama: Yeni Bir Raporlama Perspektifi”, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 6(1), 27-46.
21. Kaya, H. P. (2015). “Entegre Raporlama Sisteminin Ortaya Çıkış Sebepleri ve Şirketlere Sağlayacağı Faydalar”, Muhasebe ve Denetime Bakış, 15(45), 113-130.
22. Kaya, U., Aygün, D. ve Yazan, Ö. (2016). “Yeni Bir Kurumsal Raporlama Yaklaşımı Olarak Entegre Raporlama ve Dünyadaki Uygulama Örnekleri Üzerine Bir Araştırma”, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 85-101.
23. Kızıltan, B. ve Doğan, D. U. (2021). “Raporlama Sisteminde Yükselen Trend Entegre Raporlama: Çimento ve Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(2), 1695-1711. https://doi.org/10.20491/isarder.2021.1224
24. Kiracı, K. ve Bakır, M. (2019). “CRITIC Temelli EDAS Yöntemi ile Havayolu İşletmelerinde Performans Ölçümü Uygulaması”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (35), 157-174.
25. Serafeim, G. (2015). “Integrated Reporting and Investor Clientele”, Journal of Applied Corporate Finance, 27(2), 34-51.
26. Suttipun, M. (2017). “The Effect of Integrated Reporting on Corporate Financial Performance: Evidence from Thailand”, Corporate Ownership & Control, 15(1), 133-142. http://doi.org/10.22495/cocv15i1art13
27. Topcu, M. K. ve Korkmaz, G. (2015). “Entegre Raporlama: Kavramsal Bir İnceleme”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 30(1), 1-22.
28. Yanık, S. ve Türker, İ. (2012). “Sürdürülebilirlik ve Sosyal Sorumluluk Raporlamasındaki Gelişmeler (Tümleşik Raporlama)”, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (47), 291-308.
29. Yılmaz, B., Atik, M. ve Okyay, A. (2017). “Geleceğin Raporlama Sistemi: Entegre Raporlama”, Muhasebe ve Denetime Bakış, 17(52), 95-108.
30. Yüksel, F. (2018). “Entegre Raporlama ve Finansal Performans İlişkisi: Türkiye ve Güney Afrika Katılım Bankaları Üzerinde Bir Araştırma”, Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 1-17.
31. Yüksel, F. ve Aracı, H. (2017). “Hizmet İşletmelerine Ait Raporların Entegre Raporlama İlkeleri Açısından İncelenmesi”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 16, 729-748.
32. Yüksel, F. ve Kayalı, C. A. (2020). “Entegre Raporlama İlkelerinin Finansal Performansa Etkisi: BİST Banka Endeksi Üzerinde Bir Araştırma”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(Özel Sayı), ös65-ös80. http://dx.doi.org/10.31460/mbdd.647411.