ADIYAMAN İLİNDE BADEM ÜRETİMİNİN MALİYET VE KARLILIK ANALİZİ

Öz

2020 yılı istatistiklerine göre Türkiye’de 150.000 ton badem üretimi gerçekleşmektedir. Toplam badem üretiminin illere göre üretim miktarı incelendiğinde Mersin 22.929 ton ile ilk sırayı, Adıyaman 15.470 ton ile ikinci sırayı alırken Muğla 9.955 ton badem üretimi ile üçüncü sırayı almaktadır. Son yıllarda Adıyaman ilinde badem üretim alanlarında büyük oranda artış olduğu, 2020 yılı verileri dikkate alındığında 72.350 dekar badem üretim alanıyla Türkiye’nin en fazla badem üretim alanına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumun yakın zamanda üretim miktarına da yansıyacağı açıktır. Bu çalışmada, Türkiye’nin badem kenti olma yolunda hızla ilerleyen Adıyaman ilindeki badem üretim maliyetlerinin ve karlılığının belirlenerek kentin badem üretim potansiyelinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Bu amaçla çalışma bölgesindeki badem bahçesi yatırımlarının maliyet ve karlılık analizleri yapılmıştır. Yapılan net bugünkü değer (NBD), iç karlılık oranı (İKO) ve fayda/maliyet analizleri sonucunda badem üretiminin bölge üreticileri için oldukça karlı olduğu ve bu yatırımların bölge ekonomisine olumlu katkılar sağlayacağı ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Badem Üretimi
• Maliyet Analizi
• Karlılık Analizi
• Arazi Değerleme
• Adıyaman

COST AND PROFITABILITY ANALYSIS OF ALMOND PRODUCTION IN ADIYAMAN

Öz

According to the statistics of 2020, 150,000 tons of almonds are produced in Turkey. When the production amount of total almond production is examined according to the provinces, Mersin ranks first with 22,929 tons, Adıyaman ranks second with 15,470 tons, while Muğla takes third place with 9,955 tons of almond production. It is understood that there has been a great increase in almond production areas in the province of Adıyaman in recent years, and considering the data for 2020, Turkey has the largest almond production area with 72,350 decares of almond production area. This situation will be reflected in the production amount soon. In this study, it is aimed to reveal the almond production potential of the city by determining the almond production costs and profitability in Adıyaman, which is on the way to becoming the almond city of Turkey. For this purpose cost and profitability analyzes of almond orchard investments in the study area were made. As a result of these analyzes, it has been seen that the benefit/cost ratio of the garden facilities in the region is 1.70. In addition, it was concluded that the internal rate of return was 28.74%, well above the cost of capital (13.50%). As a result of net present value (NPV), internal rate of return (IRR), and cost-benefit analysis (CBA), it has been revealed that almond production is very profitable for the producers of the region and these investments will make positive contributions to the regional economy. It is considered that carrying out activities that increase the efficiency and profitability of almond production in the region (promotion, brandization, information, agricultural support) may contribute to the sustainability of production.

Anahtar Kelimeler

• Almond Production
• Cost Analysis
• Profitability Analysis
• Real Estate Valuation
• Adiyaman

Kaynakça

1. Anonim. (1983). The Appraisal of Rural Property. Chicago, Illinois, USA.: American Institute of Real Estate Appraisers.
2. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2021a). (29. 05. 2021) https://arastirma.tarimorman. gov.tr /tepge/Belgeler/PDF%20Tar%C4%B1m%20%C3% 9Cr%C3% BCnleri% 20Piyasalar %C4% B1/2021-Ocak%20 Tar%C4%B1m% 20%C3%9Cr %C3%BCnleri%20 Raporu/ Badem %20Ocak %20-2021%20Tar% C4%B1m %20%C3%9Cr%C3%BCnleri %20Piyasa%20 Raporu.pdf
3. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2021b). (29. 05. 2021) https://tekirdag. tarimorman. gov.tr/Lists/BirimSayfalari/Attachments/78/badem+bah%c3%87e+tesısı+projesı+fızıbılıte+raporu+ve+yatırımcı+rehberı%20(1).pdf
4. Anonim;. (2019). FAOSTAT Database Results.
5. Beyhan , Ö. ve Şimşek, M. (2007). “Kahramanmaraş Merkez İlçe Bademlerinin (Prunus amygdalus L) Seleksiyon Yoluyla Islahı Üzerinde Araştırmalar” Bahçe Dergisi, 36/12, 11-18.
6. Brealey, R. A., Myers, S. C., ve Marcus, A. J. (1999). İşletme Finansının Temelleri (2. b.), (Çev: Ü. Bozkurt, T. Arıkan, ve H. Doğukanlı), Literatür Yayıncılık, İstanbul.
7. Brigham, E. F. (1996). Finansal Yönetimin Temelleri (Cilt 1). (Çev: Ö. Akmut ve H. Sarıaslan), Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları, Ankara.
8. Gedik, T., Akyüz, K. C., ve Akyüz, İ. (2005). “Yatırım Projelerinin Hazırlanması ve Değerlendirilmesi (İç Karlılık Oranı ve Net Bugünkü Değer Yöntemlerinin İncelenmesi)” ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 7/7, 51-61.

9. Isgin, T., ve Ak, B. E. (2009). “An economic overview of Turkish almond sector” In V International Symposium on Pistachios and Almonds, 843-853.
10. Mao, X., Zhu, H., Zhao, Z., ve Yu, X. (2019). “Corrosion Behavior of Bitter Almond Oil During Processing”, European Journal of Lipid Science and Technology, 121/11.
11. Mülayim, Z. G. (2001). Tarımsal Değer Biçme ve Bilirkişilik, 2. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara.
12. Sáez, A., Aizen, M. A., Medici, S., Viel, M., Villalobos, E., ve Negri, P. (2020). “Bees increase crop yield in an alleged pollinator-independent almond variety”, Scientific Report. 10/1, 1-7.
13. Soylu, A. (2003). Ilıman İklim Mevyveleri II. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Notları. No: 72, Bursa.
14. Şimşek, M. (2015). “Türkiye'de badem yetiştiriciliğinin durumu ve yapılan seleksiyon çalışmaları konusunda bir araştırma” Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi”, 4/2, 95-100.
15. Şimşek, M., ve Gülsoy, E. (2017). “Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Badem (Prunus amygdalus L.) Potansiyeline Genel Bir Bakış”, Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7/3, 19-29.
16. Tanrıvermiş, H., ve Aliefendioğlu, Y. (2017). “Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali Kamulaştırma Alanında Arazi Gelirleri ve Kapitalizasyon Oranları İle Arazi Kamulaştırma Bedelleri Üzerine Bir Araştırma”, Ankara Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Bölümü, 18.
17. Tarım ve Orman Bakanlığı (2020). Badem Bahçe Tesisi Projesi Fizibilite Raporu ve Yatırımcı Rehberi. , Ankara: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı: 29 Mayıs 2021, https://eskisehir.tarimorman.gov.tr/Menu/102/Badem-Bahce-Tesisi-Projesi-Fizibilite-Raporu-Ve-Yatirimci-Rehberi
18. TÜİK. (2021a). (29. 05. 2021) https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=enflasyon-ve-fiyat-106&dil=1.
19. TÜİK. (2021b). (29. 05. 2021) https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Enflasyon-ve-Fiyat-106.
20. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2015) (29. 05. 2021). http://www.tarimkutuphanesi.com/BADEM_ YETISTIRICILIGI_ 00009.html
21. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2021) (29. 05. 2021). https://istanbul.tarimorman.gov.tr/ Belgeler /KutuMenu/ Brosurler/Meyvecilik/badem.pdf