KAMUSAL SERMAYELİ MEVDUAT BANKALARININ AKTİF KALİTESİNİN ENTEGRE ENTROPİ-TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de faaliyet gösteren kamusal sermayeli mevduat bankaların 2010-2020 yıllarını kapsayan 11 yıllık finansal tablolarının incelenerek aktif kalitesinin belirlenmesi ve entegre Entropi-TOPSIS yöntemini kullanarak bankaların sıralanmasıdır. Şubat 2022 tarihi itibariyle Türkiye’de 51 banka bulunmaktadır. Bu bankaların 11 tanesini mevduat bankaları oluşturmaktadır. Mevduat bankaları içerisinde de kamusal sermayeli mevduat bankalarının sayısı üçtür. Çalışmada, Türkiye’deki faaliyet gösteren 3 adet kamusal sermayeli mevduat bankasının 2010-2020 dönemine ait aktif kalitesine ilişkin finansal oranlar hesaplanmıştır. Daha sonra, Entropi yöntemiyle kriter ağırlıkları hesaplanmış ve TOPSIS yöntemiyle de bankalar sıralanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre kamusal sermayeli bankalar açısından incelendiğinde, iyi aktif kalitesine sahip bankaların sıralamalarında yıldan yıla bazı farklılıklar olsa da 11 yıllık dönemde genel olarak birinci sırayı B1 kodlu Ziraat Bankası’nın aldığı görülmektedir. Aynı zamanda B2 ve B3 kodlu Vakıfbank ve Halk Bankası’nın genellikle ikinci ve üçüncü sırayı paylaştığı ve puanlarının birbirine çok yakın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bankaların likidite ve kredi riskinden korunmaları için varlık yatırımları ve kredi politikalarını gözden geçirmeleri gerekmekte ve batık krediler ile donuk alacaklara ilişkin olarak önlem almaları önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Banka
• Aktif Kalitesi
• Entropi
• TOPSIS

EVALUATION OF ASSET QUALITY OF PUBLICLY OWNED DEPOSIT BANKS BY INTEGRATED ENTROPY-TOPSIS METHODS

Öz

The aim of this study is to determine the asset quality of publicly owned deposit banks operating in Turkey by examining the 11-year financial statements covering the years 2010-2020 and to rank the banks using the integrated Entropy-TOPSIS method. As of February 2022, there are 51 banks in Turkey. 11 of these banks are deposit banks. Among the deposit banks, the number of state-owned deposit banks is three. In the study, financial ratios related to the asset quality of 3 state-owned deposit banks operating in Turkey for the period 2010-2020 were calculated. Then, criteria weights were calculated with the Entropy method and the banks were ranked with the TOPSIS method. According to the results obtained from the study, when analyzed in terms of state-owned banks, it is seen that Ziraat Bank with the code B1 took the first place in the 11-year period, although there are some differences from year to year in the rankings of banks with good asset quality. At the same time, it has been determined that Vakıfbank and Halk Bank, coded B2 and B3, generally share the second and third places, and their scores are very close to each other. In addition, banks are required to review their asset investments and credit policies in order to protect them from liquidity and credit risk, and it is recommended to take measures regarding bad loans and non-performing loans.

Anahtar Kelimeler

• Bank
• Asset quality
• Entropy
• TOPSIS

Kaynakça

1. Akyüz, Y., Bozdoğan, T. ve Hantekin, E. (2011). Topsıs Yöntemiyle Finansal Performansın Değerlendirilmesi Ve Bir Uygulama. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 73-92.
2. Atukalp, M. E. (2018). “Özel Sermayeli Mevduat Bankalarının Finansal Performanslarının İncelenmesi: Türkiye Örneği”, Global Journal of Economics and Business Studies, 7(14):38- 52.
3. Ayçin, E. ve Güçlü, P. (2020). BIST Ticaret Endeksinde Yer Alan İşletmelerin Finansal Performanslarının Entropi ve MAIRCA Yöntemleri ile Değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (85), 287-312.
4. Dağlı, D. (2021). Havayolu İşletmelerinin Covid-19 Öncesi ve Covid-19 Sürecindeki Finansal Performanslarının TOPSIS Yöntemi ile Değerlendirilmesi, İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(3), 2242-2255.
5. Demireli, E. (2010). TOPSIS çok kriterli karar verme sistemi: Türkiye’deki kamu bankaları üzerine bir uygulama. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 5(1), 101-112.
6. Dumanoğlu, S. ve Ergül, N. (2010). İMKB’de İşlem Gören Teknoloji Şirketlerinin Mali Performans Ölçümü, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (48), 101-111.
7. Dursun, G. D. (2018). Türkiye’de faaliyet gösteren ticari bankaların aktif kalitesinin TOPSIS yöntemi ile ölçümü. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 3(3), 243-258.
8. Ertaş, F. C., ve Yetim, A. (2022). Covid-19 Pandemisinde Gıda ve İçecek Sektöründeki İşletmelerin Finansal Performansının TOPSIS Yöntemiyle İncelenmesi: BIST Örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (93), 53-74.

9. Gözkonan, Ü. H., ve Küçükbay, F. (2019). Katılım Bankaları İle Geleneksel Bankaların Çkkv Yöntemleri İle Performans Değerlendirilmesi: TOPSIS ve GRİ İlişkisel Analiz Yöntemleri İle Karşılaştırmalı Analiz. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (25), 71-94.
10. Gülsün, B. ve Erdoğmuş, K. N. (2021). Bankacılık Sektöründe Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi ve Bulanık TOPSIS Yöntemleri ile Finansal Performans Değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25 (1), 1-15.
11. Işık Ö. (2019 Entropi ve TOPSİS Yöntemleriyle Finansal Performans İle Pay Senedi Getirileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Kent Akademisi, 12(1), 200-213.
12. Kandemir, T. ve Karataş, H. (2016). Ticari Bankaların Finansal Performanslarının ÇKKV Yöntemleri ile İncelenmesi: Borsa İstanbul’da İşlem Gören Bankalar Üzerine Bir Uygulama (2004-2014). İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(7), 1766-1776.
13. Kendirli, H. Ç., Kendirli, S., ve Aydın, Y. (2019). Küresel Kriz Çerçevesinde Katılım Bankalarının Ve Ticari Bankaların Mali Performanslarının TOPSİS Yöntemiyle Analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(1), 137-154.
14. Orçun, Ç. ve Eren, B. S. (2017). TOPSIS Yöntemi ile Finansal Performans Değerlendirmesi: XUTEK Üzerinde Bir Uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (75), 139-154.
15. Ova, A. (2021). Analyzing Financial Performance Of Turkish Deposit Banks Using TOPSIS Method. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (45), 1-13.
16. Ömürbek, . Y. ve Kınay, Ö. (2013). Havayolu Taşımacılığı Sektöründe TOPSIS Yöntemiyle Finansal Performans Değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3) , 343-363.
17. Özaydın, G. ve Kayahan Karakul, A. (2021). Entropi Tabanlı MAUT, SAW ve EDAS Yöntemleri İle Finansal Performans Değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 13-29. Özkan, T. (2020). Türk Bankacılık Sektöründe Finansal Performans Ölçmede TOPSIS Yönteminin Kullanımı: Katılım Bankaları Üzerine Bir Uygulama. Maliye ve Finans Yazıları, (113), 47-64.
18. Perçin, S., ve Sönmez, Ö. (2018). Bütünleşik Entropi Ağirlik Ve TOPSIS Yöntemleri Kullanilarak Türk Sigorta Şirketlerinin Performansinin Ölçülmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 565-582.
19. Roy, S. ve Das, A. (2018). Application of TOPSIS Method for Financial Performance Evaluation: A Study of Selected Scheduled Banks in Bangladesh. Journal of Commerce & Accounting Research, 7(1), 24-29.
20. Roy, PK ve Shaw, K. (2021). A credit scoring model for SMEs using AHP and TOPSIS. International Journal of Finance and Economics, 1– 20.
21. Sakarya, Ş. ve Aksu, M. (2020). Ulaşım Sektöründeki İşletmelerin Finansal Performanslarının Geliştirilmiş Entropi Temelli TOPSIS Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(1), 21-40.
22. Sarıyer, G. ve Acar, E. (2021). Financial Performance Evaluation Of Turkish Basic Metal Industry: Combining AHP And TOPSIS. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (31), 113-128.
23. Tulum, S. (2021). BIST’de İşlem Gören İnşaat İşletmelerinin Finansal Performanslarının TOPSIS Yöntemi İle Analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 154-170.
24. Ünvan, Y. A. (2020). Financial Performance Analysis of Banks with Topsis and Fuzzy Topsis Approaches. Gazi University Journal of Science, 33 (4), 904-923.
25. Vargün H. ve Doğan, M. (2021). Kurumsal Yönetim Derecelendirme Notlarının Hisse Senedi Getirisi, Kârlılık Durumu ve Bağımsız Denetim Görüşü Perspektifinde TOPSIS Yöntemi ile Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (52), 289-310.
26. Wang, T.C. ve Lee, H.D. (2009), “Developing a Fuzzy TOPSIS Approach Based on Subjective Weights and Objective Weights”, Expert Systems with Applications, 6(5), 8980-8985.
27. Yıldırım, B. F., ve Demirci, E. (2017). Banka performansının TOPSIS-M uygulaması ile değerlendirilmesi. Söke İşletme Fakültesi Priene Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 35-48.
28. Yılmaz, Ö. ve Yakut, E. (2021). Entropi Temelli TOPSIS ve VIKOR Yöntemleri ile Bankacılık Sektöründe Finansal Performans Değerlendirmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(4), 1297-1321.