SOSYAL BİLİMLERDE SİSTEMATİK LİTERATÜR ANALİZİ

Öz

Sosyal bilimler alanında yapılmakta olan araştırmaların sayısı her geçen gün artarken, aynı konuya odaklanmış birbirinden bağımsız çalışmaların, incelemeye konu olan zaman, mekan, ve aktörler, kullanılan yöntemler, kuramsal çerçeveler, cevaplanmak istenen araştırma soruları ve sonuçları açısından farklılık gösterebildiği görülmektedir. Bu çok yönlülük ve çeşitlilik, diğer yandan, belirli bir konuyla ilgili ortaya konulmuş bilimsel bilgilerin ve bulguların durumunun, henüz cevaplanmamış soruların neler olduğunun ve alanın nasıl ileriye götürülebileceğinin tespit edilmesini ve yorumlanmasını zorlaştırmaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda, geleneksel literatür taraması yöntemi araştırmacılara yol gösterici olabilirken, bir takım dezavantajları da beraberinde getirmektedir. Sistematik literatür analizi ise, geleneksel literatür analizinin ötesine geçen bir yöntem olarak, özellikle sağlık bilimlerinde sıkça kullanılmaktadır. Bu makalenin amacı, sistematik literatür analizi yönteminin amaçlarını ve aşamalarını açıklayarak ve yöntemin avantaj ve dezavantajlarını tartışarak, sosyal bilimler alanında yöntemi kullanacak olan araştırmacılara yol gösterici olmaktır. Makalede öncelikle sistematik literatür analizi yönteminin özellikleri, neden kullanıldığı ve geleneksel literatür analizinden farklılaşan yönlerinin neler olduğu ele alınacaktır. Ardından, sistematik literatür analizini oluşturan aşamaların her biri detaylı olarak açıklanacak ve son olarak yöntemin avantaj ve sınırlılıkları tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Sistematik Literatür Analizi
• Araştırma Yöntemi
• Sosyal Bilimler
• Literatür Taraması

SYSTEMATIC LITERATURE REVIEW IN SOCIAL SCIENCES

Öz

While research activities in the field of social sciences are increasing, it results in independent studies focusing on the same subject but differing in terms of time, space, and actors of the subject of study, methods used, theoretical frameworks, research questions to be answered and results. This versatility and diversity, on the other hand, makes it difficult to identify and interpret the state of the art of scientific information, and critical findings and conclusions on a particular subject, what questions are yet to be answered, and how the field can be moved forward. For these purposes, while the traditional literature review method can guide researchers, it also brings some disadvantages. Systematic literature analysis, on the other hand, is frequently used as a method -especially in health sciences- that goes beyond traditional literature analysis. The aim of this article is to explain the purposes, features, and stages of the systematic literature review method for social sciences and discuss the advantages and disadvantages of it. In the article, first of all, information will be given about the aspects of the systematic literature review method that differs from the traditional literature review. Next, each of the stages that the systematic literature analysis includes will be explained in detail, along with a discussion of the advantages and limitations of the methodology.

Anahtar Kelimeler

• Systematic literature analysis
• literature review
• social sciences
• research methods

Kaynakça

1. Aksoy Kürü, S. (2021). "Meta-Analiz", Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42/ 1, 215-229.
2. Brereton, P., Kitchenham, B. A., Budgen, D., Turner, M., & Khalil, M. (2007). “Lessons from Applying the Systematic Literature Review Process Within the Software Engineering Domain”, Journal of Systems and Software, 80/4, 571-583.
3. Card, N. A. (2012). Applied Meta-Analysis For Social Science Research, The Guilford Press, New York, USA.
4. Crowther, M., Lim, W., & Crowther, M. A. (2010). “Systematic Review and Meta‐Analysis Methodology”, Blood, 116/3, 140–146.
5. Çınar, N. (2021). “İyi Bir Sistematik Derleme Nasıl Yazılmalı?”, Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, 6/2, 310-314.
6. Gökalp, B., Karkın, N., & Calhan, H. S. (2020). “The Political Use of Social Networking Sites in Turkey: A Systematic Literature Analysis”, Handbook of Research on Managing Information Systems in Developing Economies, (Ed. R. Boateng), IGI Global, Hershey PA, USA.
7. Hunter, J. E. ve Schmidt, F. L. (2004). Methods of Meta-Analysis: Correcting Error and Bias in Research Findings. 2.Baskı, SAGE Publications, California, Thousand Oaks.
8. Jesson, J., Matheson, L., & Lacey, F. M. (2011). Doing Your Literature Review: Traditional and Systematic Techniques, Sage Publications, California, Thousand Oaks.

9. Karaçam, Z. (2013). “Sistematik Derleme Metodolojisi: Sistematik Derleme Hazırlamak İçin Bir Rehber”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6/1, 26-33.
10. Levy, Y., & Ellis, T. J. (2006). “A Systems Approach to Conduct an Effective Literature Review in Support of Information Systems Research”, Informing Science, 9, 181-212.
11. Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & Prisma Group. (2009). “Reprint—Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses: the PRISMA Statement”, Physical Therapy, 89/9, 873-880.
12. Okoli, C., Schabram, K. (2010). "A Guide to Conducting a Systematic Literature Review of Information Systems Research", Sprouts: Working Papers on Information Systems, 10/26. http://sprouts.aisnet.org/10-26 Erişim tarihi: 15 Haziran 2022.
13. Onwuegbuzie, A. J., Leech, N. L., & Collins, K. M. (2012). “Qualitative Analysis Techniques for the Review of the Literature”, Qualitative Report, 17, 1-28.
14. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ... & Moher, D. (2021). “Updating Guidance for Reporting Systematic Reviews: Development of the PRISMA 2020 Statement”, Journal of Clinical Epidemiology, 134, 103-112.
15. Petticrew, M., & Roberts, H. (2008). Systematic Reviews in the Social Sciences: A Practical Guide. Blackwell Publishing, Oxford, UK.
16. Xiao, Y., & Watson, M. (2019). “Guidance on Conducting a Systematic Literature Review”, Journal of Planning Education and Research, 39/1, 93-112.
17. Yannascoli, S. M., Schenker, M. L., Carey, J. L., Ahn, J., & Baldwin, K. D. (2013). “How to Write a Systematic Review: A Step-by-Step Guide”, University of Pennsylvania Orthopaedic Journal, 23, 64-69.
18. Yavuz, N., Karkin, N., & Yildiz, M. (2022). “E-Justice: A Review and Agenda for Future Research”, Scientific Foundations of Digital Governance and Transformation, (Ed: Y.Charalabidis, L. Skiftenes Flak ve G. Viale Pereira), Springer Cham, Switzerland.
19. Yildiz, M., Yavuz, N., & Karkin, N. (2021). “The Use of Information and Communication Technologies in Emergency Management: A Systematic Review”, Research Handbook on E-Government, (Ed: E. W. Welch), Edward Elgar Publishing, Massachusetts, USA.