KÜRESELLEŞME VE İKTİSADİ BÜYÜMENİN GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: MIST ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ

Öz

Küreselleşme, son yüzyılın sosyo-ekonomik, siyasi, kültürel vd. birçok alanda önemli etkileri olan bir olgudur. Küreselleşme ile tüketim alışkanlıkları da değişme gösterebilmektedir. Nitekim gıda güvenliği açısından küreselleşmenin etkilerinin de ayrıca ele alınması, incelenmesi gerektiği ifade edilebilir. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı da MIST ülkeleri için 1970 ile 2019 yılları arasında küreselleşme ve iktisadi büyümenin gıda güvenliği üzerindeki etkisini incelemektir. Gıda güvenliği göstergesi olarak gıda üretin indeksi alınmıştır. Ampirik analizlerde CADF birim kök testi, Durbin-Hausman Eşbütünleşme testi ve AMG katsayı tahmincisi kullanılmıştır. Analiz sonucunda MIST ülkelerinde küreselleşme, iktisadi büyüme ve gıda güvenliği arasında eşbütünleşme ilişkisine rastlanmıştır. Ayrıca iktisadi büyüme gıda güvenliği üzerinde pozitif yönlü ve istatistiki açıdan anlamlı bir etkiye sahipken, küreselleşmenin gıda güvenliği üzerinde istatistiki açıdan anlamlı ancak negatif yönlü bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gıda güvenliği
• Küreselleşme
• Ekonomik büyüme
• MIST
• Durbin-Hausman.

THE EFFECT OF GLOBALIZATION AND ECONOMIC GROWTH ON FOOD SECURITY: AN AMPIRIC ANALYSIS FOR MIST COUNTRIES

Öz

In the last century globalization, socio-economic, political, cultural, etc. is a phenomenon that has important effects in many areas. With globalization, consumption habits can also change. As a matter of fact, it can be stated that the effects of globalization on food security are also a subject that needs to be addressed and examined. From this point, the aim of this paper is to investigate the effect of globalization and economic growth on food security for MIST countries from the period 1970-2019. For food security, we used the food production index. The CADF unit root test, Durbin-Hausman cointegration test, and AMF coefficient estimator were used. The results demonstrate that globalization, economic growth, and food security cointegrated. Furthermore, while economic growth impact positive and statistically significant on food security, globalization effect statistically significant and negatively.

Anahtar Kelimeler

• Food security
• Globalizatioon
• Economic growth MIST
• Durbin Hausman.

Kaynakça

1. Abdulkadyrova M. A. et al. (2016). Global food security problems in the modern World economy International Journal of Environmental ve Science Education. 11(12): 5320- 5330.
2. Akter, S. ve S.A. Basher. (2014). The impacts of food price and income shocks on household food security and economic well-being: Evidence from rural Bangladesh”, Global Environmental Change, 25(March), 150-162.
3. Barrett, C. B. (2002). Food security and food assistance programs. Edit. B. Gardner and G. Rausser Handbook of Agricultural Economics, Volume: 2, Chapter: 40, 1-75
4. Dithmer, J., Abdulai, A. (2017). Does trade openness contribute to food security? A dynamic panel analysis. Food Policy, 69, 218–230.
5. Eberhardt, M. (2012). Estimating panel time-series models with heterogeneous slopes. The Stata Journal, 12(1), 61-71.
6. Eberhardt, M., ve Bond, S. (2009). Cross-section Dependence Nonstationary Panel Models: A Novel Estimator. Munich Personal RePEcs(17870).
7. Eberhardt, M., ve Teal , F. (2010). Productivity Analysis in Global Manufacturing Production. Discussion Paper 515,.
8. Gülse-Bal, H. S., Göktolga, Z.G., ve Karkacier, O. (2006). Gıda güvenliği konusunda tüketici bilincinin incelenmesi (Tokat ili örneği). Tarım Ekonomisi Dergisi, 12(1), 9-18.

9. Gygli, S., Haelg, F., Potrafke, N. ve Sturm, J.E. (2019). The KOF globalisation index revisited. The Review of International Organizations, 14, 543-574.
10. Hanus, G. (2018). The impact of globalization on the food behaviour of consumers-literature and research review. CBU International Conference on Innovations in Science and Education. March21-23, 2018, Prague, 170-174.
11. Jenkins, J. C., ve S. J. Scanlan. (2001). Food security in less developed countries, 1970 to 1990. American Sociological Review, 66(5), 718–744.
12. Kanca, O., C. (2012). Türkiye’de işsizlik ve iktisadi büyüme arasındaki nedenselliğin ampirik bir analizi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 1-18.
13. Khatami vd. (2021). Effects of globalization on food production in five European countries. British Food Journal, 124(5), 1569-1589, doi: 10.1108/BFJ-03-2021-0301.
14. Koç, A. A., Bölük, G., ve Aşçı, S. (2008). Gıda güvenliğive kalite standartlarının gıda iamalat sanayinde yoğunlaşmaya etkisi. Akdeniz İ.İ.B.F Dergisi, 16, 83-115.
15. Koç, G. ve Uzmay, A. (2015). Gıda güvencesi ve gıda güvenliği: Kavramsal çerçeve, gelişmeler ve Türkiye. Tarım Ekonomisi Dergisi, 21(1), 39-48.
16. KOF İsviçre Ekonomi Enstitüsü, (2022), Globalization Indeks, https://kof.ethz.ch/en/forecasts-and-indicators/indicators/kof-globalisation-index.html (06.07.2022)
17. Köse, Z. ve Tuğan-Meral, G. (2021). Türkiye'de tarımsal destekler, gıda güvenliği ve ekonomik büyüme ilişkisi üzerine bir inceleme. Studies on Social Science Insights, 1(2), 51-73.
18. Manap, N. M. A., ve Ismail, N. W. (2019). Food security and economic growth. International Journal of Modern Trends in Social Sciences, 2(8), 108-118, Doi:10.35631/IJMTSS.280011.
19. Mekonnen, A., Tessema, A., Ganewo, Z. ve Haile, A. (2021). Climate change impacts on household food security and farmers adaptation strategies. Journal of Agriculture and Food Research, 6(2021), 100197, 1-9.
20. Myles, G. (2000). Taxation and Economic Growth, Fiscal Studies, 21(1), 141–168.
21. Oriola, E. O. (2009). A framework for food security and poverty reduction in Nigeria. European Journal of Social Sciences, 8(1), 132-139.
22. Peng, W. ve Berry, E. M. (2019). The concept of food security. Encyclopedia of Food Security and Sustainability, 2(2019), 1-7.
23. Pesaran, M. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. Cambridge Working Papers in Economics, No. 0435.
24. Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross section. Cambridge University Wroking Paper.
25. Pesaran, M., ve Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142(1), 50-93.
26. Popova, V. L., Skiter, N. T., ve Dugina, T. A. (2017). Sustainable Development of Russian Regional Economy for Provision of Food Security: Successful Experience and New Approaches. E.G. Popkova (ed.). Overcoming Uncertainty of Institutional Environment as a Tool of Global Crisis Management, Contributions to Economics, 581-587. Cham: Springer.
27. Sevim, B. ve Görkem, O. (2015). Gastronomi ve aşçılık programlarında gıda güvenliği donanım altyapısının değerlendirilmesi. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 7(1), 59-67.
28. Shaw, D.J., (2007). World food security. A history since 1945. New York: Palmgrave Macmillan. Stiglitz, J. E. (2004). Globalizacja, Wydawnictwo Naukowe PWN: Warszawa.
29. Swamy, P. (1970). Efficient Inference in a Random Coefficient Regression Model. Econometrica, 38(2), 311-323.
30. Timmer, C. P. (2004). Food security and economic growth: An Asian perspective. Center for Global Development: Working Paper Number 51.
31. Tochukwu, O. R., Olanipekun, W. D., Omoyele, O. S., ve Aderemi, T. A. (2022). Agriculture, food security and poverty reduction in Nigeria: Cointegration and Granger causality approach. Acta Unıversitatis Danubius, 18(1), 126-136.
32. Uğur, A. A. ve D. Özocaklı. (2018). Gıda güvencesizliğinin bazı belirleyicileri (Kantil regresyon yöntemi ve sabit etki panel yönteminin karşılaştırılması). Sosyoekonomi, 26(35), 195-205.
33. Yaylalı, M. ve Lebe, F. (2011). Beşeri sermaye ile iktisadi büyüme arasındaki ilişkinin ampirik analizi. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, XXX(I), 23-51.
34. Westerlund, J. (2008). Panel cointegration tests of the Fisher effect. journal Econometrics, 23(2), 193-233.
35. Wlodarczyk, K. (2015). Globalization and economic patriotism of polish consumers. Economic Studie-Scientific Papers in Katowice, (214), 66-67.
36. World Bank. (2022). World Development Indicators: https://databank.worldbank.org/indicator/NE.EXP.GNFS.ZS/1ff4a498/Popular-Indicators#, (2022, 07 06).