JAPONCA DERS KİTAPLARINDA -TA EKİNİN ÖĞRETİMİ ÜZERİNE

Öz

Türkçe ve Japoncanın yapısal ve biçimsel açıdan benzer özelliklere sahip olması bu dilleri öğrenenler açısından bir avantaj olarak görülebilir. Fakat, iki dil arasında görülen benzer noktalar özellikle birden fazla işleve sahip olan ve bu işlevler arasında anlamsal ve gramatik bir bağlantı bulunmayan biçimbirimlerde aksine kafa karışıklığına sebep olabilmekte ve edinimi güçleştirebilmektedir. Bu noktada, günlük hayatta çokça kullanılan biçimbirimlerin işlevlerinin başlangıç seviyesinde farkındalığının oluşturulması ara dil gelişimi için oldukça önemlidir. Bu makalede, kullanımında sıkça hata gözlemlenen veya kullanmaktan kaçınılan -ta biçimbiriminin tüm işlevlerinin başlangıç seviyesi ders kitaplarındaki ele alınışı ortaya konmuş ve bu mevcut öğretimin edinim üzerindeki etkisi tartışılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, -ta’nın çoğunlukla sadece zaman ve görünüş işlevlerinin ele alındığı fakat kiplik işlevlerinin neredeyse hiç öğretilmediği ortaya çıkarılmıştır. -ta’nın Türkçe geçmiş zaman ekiyle benzer kiplik işlevlerine sahip olması anadil transferini de mümkün kılması sebebiyle bir avantaj olup anadili Türkçe olan Japonca öğrenicilerine kiplik işlevlerinin de kolayca öğretilebileceği öngörülmekte ve önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Japonca
• başlangıç seviyesi
• ders kitapları
• edinim
• zaman
• görünüş
• kiplik

ON THE TEACHİNG OF -TA IN JAPANESE TEXTBOOKS

Öz

The fact that Turkish and Japanese have similar structural and morphological features might be seen as an advantage for learners of these languages. However, similar points can cause confusion and make acquisition difficult, especially in morphemes that have more than one function and do not have a semantic and grammatical connection between these functions. At this point, it is very important for interlanguage development to create an initial awareness of the functions of morphemes that are widely used in daily life. In this article, the handling of all the functions of -ta is presented in the beginner level textbooks and the effect of this current teaching on acquisition is discussed. It is concluded that only the tense and aspect functions of -ta are mostly taught, but the modal functions are almost never taught. Having modal functions similar to the Turkish past tense morpheme is an advantage as it enables native language transfer, it is predicted and recommended that modal functions of -ta can be easily taught to Turkish learners of Japanese.

Anahtar Kelimeler

• Japanese
• beginner level
• textbooks
• acquisition
• tense
• aspect
• modality

Kaynakça

1. Abe, Y. (1993). “Dethematized Subjects and Property Ascription in Japanese”, Proceedings of the 1992 Asian Conference on Language, Information and Computation, 132-144, Thaehaksa, Seoul.
2. Aikhenvald, A. Y. (2012). “The essence of mirativity”, Linguistic Typology 16, 435- 485.
3. Atay, A. (2007). “-ta Biçiminin Kiplik Kullanımı ve Öğretimi Üzerine”, Türkiye’de Yabancı Dil Eğitimi Ulusal Kongresi, Ankara, Türkiye, 22-23 Kasım 2007.
4. Chung, H. J. (1993). “Nihongo ni okeru -ru, -ta kei to Modariti: Bunmatsu Keishiki wo Chūshin ni”, Kokugogaku kenkyū to shiryō 17, Kokugogaku Kenkyū to Shiryō no Kai, 24-34.
5. Ciftci, U. (2014). “Kango Keiyōshi no Yōhō ni tsuite: Rentai Shūshoku no ‘teiru’ ‘ta’ ‘na’ ‘no’ Keishiki wo Chūshin ni”, Nagoya Gengo Kenkyū (Nagoya Linguistics) 8, 57-67.
6. Gençer Baloğlu, Z. (2020). Japonca ve Türkçede Görünüş (Aspekt): Eski Türkçe ve Hakasça ile Mukayeseli, TDK Yayınları, Ankara.
7. Gürer, A. (2014). “Adjectival participles in Turkish”, Lingua 149, 166-187.
8. Inoue, M. (2001). “Gendai Nihongo no -ta: Shubunmatsu no “...ta” no Imi ni tsuite”, -ta no Gengogaku, Hitsuji Shobō.

9. Jacobsen, W. M. (1982). “Vendler’s Verb Classes and the Aspectual Character of Japanese”, Proceedings of the Eighth Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society, 373- 383.
10. Kaneko, T. (1995). Gengo no Jikan Hyōgen, Hitsuji Shobō.
11. Kıra, E. (2019). Dai Ni Gengo Shūtoku no Kanten kara Mita Nihongo no Keiyōshiteki Keishiki: Torukogo no Keiyōshiteki Bunshi to no Taishō, (Phd Dissertation), Okayama University.
12. Kinsui, S. (1994). “Rentai Shūshoku no -ta ni tsuite”, Nihongo no Meishi Shūshoku Hyōgen, (Ed. Y. Takubo), 29-65, Kuroshio Shuppan.
13. Kinsui, S. (1998). “Iwayuru ‘Mūdo no -ta’ ni tsuite: Jōtaisei to no Kanren kara”, Tokyo Daigaku Kokugo Kenkyūshitsu Sōritsu Hyakunen Kinen Kokugo Kenkyū Ronshū, Kyūko Shoin.
14. Kuno, S. (1973). The structure of the Japanese Language, The MIT Press, Cambridge, Massachusetts.
15. Morita, Y. (1988). Nihongo no Ruii Hyōgen, Sōtakusha Shuppan.
16. Muramatsu, Y. (1991). “Iwayuru “Hakken”, “Kakunin”, “Sōki” no -ta kō”, Nagoya Daigaku Jinbunkagaku Kenkyū 20, 39-50.
17. Nakau, M. (1976). “Tense, aspect and modality”, Syntax and Semantics 5: Japanese Generative Grammar (Ed. M. Shibatani), Academic Press, New York, 421-482.
18. Ogihara, T. (1996). Tense, Attitudes and Scope, Dordrecht, Kluwer.
19. Ogihara, T. (2004). “Adjectival Relatives”, Linguistics and Philosophy 27:5, 557-608.
20. Özbek, A. (2011). “Aspect and Modality in Negative Constructions: A Contrastive Analysis of Turkish and Japanese”, Dil ve Edebiyat Dergisi 8:2, 1-17.
21. Özbek, A. ve Kıra, E. (2019). “A Study of Mirativity in Japanese and Turkish”, Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 6 (2), 569-592.
22. Sadanobu, T. (2004). “Mūdo no -ta no Kakosei”, Kokusai Bunkagaku Kenkyū: Kobe Daigaku Kokusai Bunkagakubu Kiyō 21, 1-68.
23. Sunagawa, Y. (1986). Nihongo Bunpō Serufu Mastā Shirīzu 2: Suru, Shita, Shiteiru, Kuroshio Shuppan.
24. Suzuki, S. (1979). “Gendai Nihongo no Dōshi no Tensu”, Gengo no Kenkyū, Mugi Shobō.
25. Takahashi, T. (1985). Gendai Nihongo Dōshi no Asupekuto to Tensu, Kokuritsu Kokugo Kenkyūsho, Shūei Shuppan.
26. Teramura, H. (1984). Nihongo no Shintakusu to Imi II, Kuroshio Shuppan.
27. Yamamoto, M. (2016). “ta Kei no Imi wo Kangaeru: Nihongo Gakushūsha no Unyō Nōryoku ni Kōken suru Bunpō Kenkyū”, Gengo to Bunka: Aichi Daigaku Gogaku Kyōiku Kenkyūshitsu Kiyō 61 (34), 87-102.
28. Analiz Edilen Kaynaklar
29. Banno, E., Ōno, Y., Sakane, Y., Shinagawa, C. (2020). Shokyū Nihongo Genki I Third Edition, The Japan Times Publishing.
30. Banno, E., Ōno, Y., Sakane, Y., Shinagawa, C. (2020). Shokyū Nihongo Genki II Third Edition, The Japan Times Publishing.
31. Bonjinsha. (2011). Shokyū Nihongo Jō Second Edition, (Ed. Tokyo Gaikokugo Daigaku Ryūgakusei Nihongo Kyōiku Sentā), Bonjinsha.
32. Bonjinsha. (2010). Shokyū Nihongo Ge First Edition, (Ed. Tokyo Gaikokugo Daigaku Ryūgakusei Nihongo Kyōiku Sentā), Bonjinsha.
33. Dekiru Nihongo Kyōzai Kaihatsu Purojekuto. (2011). Dekiru Nihongo, Aruku&Bonjinsha.
34. Japan Foundation (2014) Marugoto Shokyū 1 A2 Rikai, Sanshūsha.
35. Japan Foundation (2014) Marugoto Shokyū 2 A2 Rikai, Sanshūsha.
36. Oka, M., Kondō, J., Tsutsui, M., Mori, Y., Okuno, T., Sakakibara, Y., Sogabe, A. (2021). Shokyū Nihongo Tobira I, Kuroshio.
37. Oka, M., Kondō, J., Tsutsui, M., Mori, Y., Okuno, T., Sakakibara, Y., Sogabe, A. (2022). Shokyū Nihongo Tobira II, Kuroshio.
38. Senmon Kyōiku Shuppan. (2011). Manabō! Nihongo Shokyū 1 Third Edition, (Ed. Nihongo Kyōiku Kyōzai Kaihatsu Iinkai), Senmon Kyōiku Shuppan.
39. Senmon Kyōiku Shuppan. (2009). Manabō! Nihongo Shokyū 2 Second Edition, (Ed. Nihongo Kyōiku Kyōzai Kaihatsu Iinkai), Senmon Kyōiku Shuppan.
40. Surīē Nettowāku (1998). Minna no Nihongo Shokyū I Honsatsu, Surīē Nettowāku.
41. Surīē Nettowāku (2006). Minna no Nihongo Shokyū II Honsatsu, Surīē Nettowāku.