A FUZZY AHP-TOPSIS MODEL BASED CASE STUDY FOR SELECTING VEHICLES TO BUY CASCO INSURANCE UNDER LIMITED BUDGET

Öz

Traffic insurance is compulsory but car insurance (Casco) is optional in Turkey. Although there is a tendency to buy Casco insurance, the rate of people who do not buy Casco insurance is also worth to study on. Private and public companies which own many vehicles allocate significant amount of budget to buy Casco insurance every year. The economic crises periods usually force them to select the vehicles to buy Casco insurance among all vehicles they have. The design of the study as follows. First, the criteria about selecting the vehicles to buy Casco insurance are defined. Next, the weights of the criteria are found by using fuzzy AHP methodology. The alternative vehicles are sorted with respect to their priorities by using TOPSIS methodology. At the end of this study, a case study is performed that includes a proposal for private and public companies to select the vehicles among all vehicles they own to buy Casco insurance.

Anahtar Kelimeler

• Casco Insurance
• Compulsory Traffic Insurance
• Fuzzy AHP
• TOPSIS

KISITLI BÜTÇE İLE KASKO YAPTIRILACAK ARAÇLARIN SEÇİMİ İÇİN BULANIK AHP-TOPSIS TEMELLİ ÖRNEK BİR ÇALIŞMA

Öz

Türkiye’de trafik sigortası zorunlu ancak kasko isteğe bağlı bir sigortadır. Genel eğilim kasko yaptırma yönündedir ancak kasko yaptırmayan insanların oranı da üzerinde çalışmaya değerdir. Çok sayıda araca sahip özel ve kamu kuruluşları araçlarına kasko yaptırmak için her yıl önemli oranda bütçe ayırmaktadırlar. Ekonomik kriz periyotları, onları tüm araçları arasından hangi araçlarına kasko yaptırmaları konusunda seçim yapmaya zorlamaktadır. Bu çalışmanın dizaynı şu şekildedir. İlk olarak kasko yaptırmak için araç seçiminde kullanılacak kriterler belirlenmiştir. Sonraki adım olarak bulanık AHP yöntemi kullanılarak bu kriterlerin ağırlıkları belirlenmiştir. TOPSIS metodu kullanılarak alternatif araçlar öncelik derecesine göre sıralanmıştır. Çalışmanın sonunda, özel ve kamu kurumları için mevcut araçları arasından kasko yaptırması gereken araçların seçimini öneren örnek bir çalışma yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kasko Sigortası
• Zorunlu Trafik Sigortası
• Bulanık AHP
• TOPSIS.

Kaynakça

1. AC.Nielsen.TR.( 2008), “Sigorta Türleri Bilinirliği”, Sigorta Tutum ve Davranış Araştırması, PowerPoint Projection, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketler Birliği, September, 2008.
2. Blows et al., (2003), “Car Insurance and the Risk of Car Crash Injury”, Accident Analysis and Prevention, 35, 987–990.
3. Boran et al., (2009), “A Multi-Criteria Intuitionistic Fuzzy Group Decision Making for Supplier Selection with TOPSIS Method”, Expert Systems with Applications, 36, 11363–11368.
4. Buckley J.J., (1985), “Fuzzy Hierarchical Analysis”, Fuzzy Sets and Systems, Amsterdam, 233-247.
5. Chang D.Y., (1996), “Applications of the Extent Analysis Method on Fuzzy AHP.” European Journal of Operational Research, 95, 649-655.
6. Chen et al., (2011), “An OWA-TOPSIS Method for Multiple Criteria Decision Analysis”, Expert Systems with Applications, 38 5205–5211.
7. Chu T. C. (2002), “Selecting Plant Location via a Fuzzy TOPSIS Approach”, International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 20, 859–864.
8. Çilesiz U.Y., (2010), “1990-2008 Yılları Arasında Kasko Hasar Ödemelerinin Türk Ekonomisindeki Yeri”, Master Thesis, Marmara Üniversitesi.

9. Dağdeviren et al., (2009), “Weapon Selection Using the AHP and TOPSIS Methods under Fuzzy Environment”. Expert Systems with Applications, 36, 8143-8151.
10. Demireli E., (2010), “Topsıs Çok Kriterli Karar Verme Sistemi: Türkiye’deki Kamu Bankaları Üzerine Bir Uygulama,” Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi (5:1).
11. Durmuş H., (2011), “Türkiye’de Sigorta Sektörünün Tarihsel Gelişimi ve Kasko Sigorta Tercihi Üzerine Tokat İli Uygulaması”, Master Thesis, Gaziosmanpaşa University.
12. Ertuğrul İ. and Karakaşoğlu N., (2010), “Electre ve Bulanık AHP Yöntemleri ile bir İşletme için Bilgisayar Seçimi”, Dokuz Eylül Ü. İİBF Dergisi, Cilt:25, Sayı:2, ss.23-41,2010.
13. Eygü H. and Soğukpınar F., (2012), “Araç Sahiplerinin Kasko Sigorta Poliçesi Edinmesinde Etkili Olan Faktörlerin Araştırılması”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 4/3 , 148-163, 2012. “Fuzzy Logic”. Stanford Encyclopedia of Philosophy. Stanford University. 2006-07-23. Retrieved 2008-09-30.
14. Göksu A., (2008), “Bulanık Analitik Hiyerarşik Prosesi ve Üniversite Tercih Sıralamasında Uygulanması”, Süleyman Demirel University, PhD Thesis, Isparta, 2008.
15. Gümüş A.T., (2009), “Evaluation of Hazardous Waste Transportation Firms by Using a Two Step Fuzzy-AHP and TOPSIS Methodology”, Expert Systems with Applications 36 4067–4074.
16. Hwang C.L. and Yoon P., (1981), “Multiple Attribute Decision Making In: Lecture Notes in Economics and Mathematical Systems”, Springer-Verlag, Berlin, p.7.
17. http://www.tsrsb.org.tr/sites/default/files/documents/TSRSB_Sigorta_Arastirma_Raporu.ppt.zip (Last visited: 16.03.2016)
18. http://www.tsb.org.tr/resmi-istatistikler.aspx?pageID=909. (Last visited: 13.03.2016)
19. http://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=PT5. (Last visited: 12.03.2016)
20. http://www.tsb.org.tr/resmi-istatistikler.aspx?pageID=909. (Last visited: 16.03.2016)
21. http://www.sbm.org.tr/?p=haberGoster&objectId=24. (Last visited: 14.03.2016)
22. İç Y.T., (2014), “A TOPSIS Based Design of Experiment Approach to Assess Company Ranking”, Applied Mathematics and Computation, 227 (2014) 630–647.
23. Karakaya T., (2010), Kasko Pazarlaması, Rekabet ve Türkiye’deki Uygulamaları, Master Thesis, Yaşar University.
24. Mahmoodzadeh et al., (2007), “Project Selection by Using Fuzzy AHP and TOPSIS Technique”, International Journal of Social, Management, Economics and Business Engineering, Vol:1 No:6.
25. Morales et al., (2012), “Estimation of Operative Risk for Fraud In The Car Insurance Industry”, Global Journal Of Business Research, Vol.6, No.3, 2012.
26. Saaty T.L., (1980), The Analytic Hierarchy Process, New York: Mc Graw Hill Inc.1980.
27. Saaty T.L., (1994), “How To Make a Decision: The Analytic Hierarchy Process.” Interfaces, 24: 330-342. 1994.
28. Sachin K.P. and Kant R., (2014), “A fuzzy AHP-TOPSIS framework for ranking the solutions of Knowledge Management adoption in Supply Chain to overcome its barriers”, Expert Systems with Applications, Volume 41, Issue 2, Pages 679–693.
29. Wang T.C. and Chang T.H., (2007), “Application of TOPSIS in Evaluating Initial Training Aircraft under a Fuzzy Environment”, Expert Systems with Applications, 33 870–880.
30. Zadeh L.A., (1965). “Fuzzy Sets”. Information and Control 8 (3): 338–353. doi:10.1016/s0019-9958(65)90241-x.
31. Zeleny M., (1982), Multi Criteria Decision Making, p.185-186.