TÜRKİYE BÖLGESEL İŞGÜCÜ PİYASALARINDA CİNSİYETE DAYALI ÜCRET EŞİTSİZLİĞİ: NUTS1 BÖLGELERİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye'de NUTS1 bölgeleri için cinsiyete dayalı ücret eşitsizliğini ve bu eşitsizliğe neden olan faktörleri incelemektedir. Çalışmada 2019 TÜİK Hanehalkı İşgücü Anketi verileri ve Machado-Mata ayrıştırma yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre kadın ve erkek ücreti arasındaki fark ve bu farka neden olan faktörler bölgeler arasında değişmektedir. Çalışmanın ortaya koyduğu bir diğer bulgu ise bölgede, eşitsizliğin yönünün ve büyüklüğünün de ücret dağılımı boyunca değişebildiğidir. Bazı bölgelerde, düşük ücret grupları arasında cinsiyete dayalı ücret eşitsizliği ve bu eşitsizliğin bileşeni olarak ayrımcılık kadın çalışanlar lehinedir. Fakat her bir bölgede , yüksek ücret gruplarında, ücret ayrımcılığına maruz kalan kadın çalışanlardır. Dahası birçok bölgede ücret ayrımcılığı dağılımın üst bölgelerine doğru şiddetlenmekte ve cam tavan etkisi yaratmaktadır. Dolayısıyla farklı sosyoekonomik özelliklere sahip kadın çalışanların bölgesel işgücü piyasalarındaki deneyimleri farklılaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bölgesel İşgücü Piyasaları
• , Cinsiyete Dayalı Ücret Eşitsizliği
• , Machato-Mata Ayrıştırma Yöntemi
• ,Cinsiyete Dayalı Ücret Ayrımcılığı
• , Cam Tavan

GENDER WAGE GAP IN REGIONAL TURKISH LABOR MARKETS: NUTS1 REGIONS

Öz

This paper investigates the gender wage gap at a regional level for NUTS 1 in Turkey and the factors contributing to this gap through an analysis of 2019 TURKSAT Household Labor Force Survey data and a Machado-Mata decomposition analysis. The paper reveals variations in the wage gap between men and women in different regions, and also in the contributing factors and finds further that the direction and dimensions of the gender wage gap change across the wage distribution. In some regions, among lower wage groups, the gender wage gap and one particular component of this gap discrimination favors women. In every region, however, women in the higher wage groups are subject to wage discrimination, and this is intensified in many regions towards the distribution's upper tail, creating a glass ceiling. In the regional labor market, therefore, the experiences of women at different socioeconomic levels can vary.

Anahtar Kelimeler

• Regional Labor Markets
• , Gender Wage Gap
• , Machato-Mata Decomposition
• , Gender Wage Discrimination
• ,Glass Ceiling

Kaynakça

1. Albrecht, J., Björklund, A., & Vroman, S. (2003). “Is There a Glass Ceiling in Sweden?”, Journal of Labor economics, 21(1), 145-177.
2. Aldan, A. (2021). “Rising Female Labor Force Participation and Gender Wage Gap: Evidence From Turkey”, Social Indicators Research, 155(3), 865-884.
3. Bacolod, M. (2017). “Skills, the gender wage gap, and cities”, Journal of Regional Science, 57(2), 290-318.
4. Benguria, F. & Ederington, J.(2017), Decomposing the Effect of Trade on the Gender Wage Gap. SSRN: https://ssrn.com/abstract=2907094 .
5. Brown, C. & Medoff, J. (1989). “The Employer Size-Wage Effect”, Journal of political Economy, 97(5), 1027-1059.
6. Celebioğlu,F. & Dall’erba, S. (2010). “Spatial disparities across the regions of Turkey: an exploratory spatial data analysis”, The Annals of Regional Science, 45(2), 379-400.
7. Cergibozan, R. & Özcan, Y. (2012). “Türkiye İçin Bölgelere Göre Ücret Ayrıştırma Analizi: Ekonometrik Yaklaşım”, Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 27-48.
8. Chiplin, B., & Sloane, P. J. (1976). Sex Discrimination İn The Labour Market, The Macmillan Press Ltd., New York.

9. Cin, F. M., Gümüş, S., & Weiss, F. (2021). “ Women’s empowerment in the period of the rapid expansion of higher education in Turkey: Developments and paradoxes of gender equality in the labour market”, Higher Education, 81, 31-50.
10. Çelik, O. & Selim, S. (2016). “Gender-Based Regıonal Wage Dıfferentıals In Turkısh Labour Market: Quantıle Regressıon Approach”, Journal of Social Sciences, 9(2), 168-193.
11. Dayıoğlu, M. &Kırdar, M.G. (2010). “Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılımında Belirleyici Etkenler ve Eğilimler”, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Planlama Teşkilatı Ve Dünya Bankası Refah ve Sosyal Politika Analitik Çalışma Programı Çalışma Raporu Sayı: 5
12. Dedeoğlu,S. (2018). “Toplumsal Cinsiyet” Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi Çalışma Yaşamında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitim Rehberi
13. Duraisamy ,M. & Duraisamy , P.(2016). “Gender wage gap across the wage distribution in different segments of the Indian labour market, 1983–2012: exploring the glass ceiling or sticky floor phenomenon”, Applied Economics, 48(43), 4098-4111.
14. Ecevit, Y. (1998). “Türkiye’de ücretli kadın emeğinin toplumsal cinsiyet temelinde analizi”. Tarih Vakfı Yayınları 75 Yılda Kadınlar ve Erkekler, 267-284.
15. Eraslan, V.(2012). “Türkiye İşgücü Piyasasında Ücret Seviyesinde Cinsiyet Ayrımcılığı: Blınder-Oaxaca Ayrıştırma Yöntemi”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 62(1), 231-248
16. Erdem, U. (2016). “Regional human capital distribution and disparities in Turkey”, Review of Urban & Regional Development Studies, 28(1), 16-31.
17. Ferri, V. , García-Pereiro, T. & Pace, R. (2022). “Gender pay-gap: exploring the school-to-work transition of graduates in Italy”, International Journal of Manpower, (ahead-of-print).
18. Figueiredo, M. D. C., & Botelho, M. D. C. (2013).” Decomposition of the gender wage gap in Portugal, 1998–2007: The evidence of gender discrimination”, Portuguese Journal of Social Science, 12(3), 287-315.
19. Fuchs, M. , Rossen A, Weyh A., Wydra-Somaggio G. (2019). “Why do women earn more than men in some regions? Explaining regional differences in the gender pay gap in Germany”, IAB-Discussion Paper, (No. 11/2019).
20. Gül, S. S. & Gül, H. (2015).” Türkiye’de Yükseköğretimin Gelişimi, Güncel Durumu Ve Eleştirisi”, Toplum ve Demokrasi Dergisi, 8(17), 51-66.
21. Halaçlı, B. & Karaalp-O.H. S. (2022). “Türkiye’de Cinsiyete Dayalı Ücret Eşitsizliği: İşveren Yönlü Bir Analiz”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (61), 65-90.
22. Huertas M., Ramos R., Hipolito S. (2017).”Regional Differences in The Gender Wage Gap İn Spain”, Social Indicators Research, 134(3), 981-1008.
23. Karahasan, B. C., Dogruel, F., & Dogruel, A.S. (2016). “Can Market Potential Explain Regional Disparities İn Developing Countries? Evidence From Turkey”, The Developing Economies, 54(2), 162-197
24. Karaalp-Orhan, H. S. (2020). “Regional disparities in Turkey: a socio-economic perspective”,European Journal of Sustainable Development, 9(3), 103-103.
25. Kaya, G. & Selim, R. (2018). “The gender wage inequality in Turkey”, PressAcademia Procedia (PAP), 7, 408-413.
26. Kaya, E.(2010). Quantile Regression and the Gender Wage Gap: Is there a Glass Ceiling in the Turkish Labor Market?, SSRN: https://ssrn.com/abstract=2320411
27. Khanna, S. (2012). “Gender wage discrimination in India: Glass ceiling or sticky floor?”,Delhi School of Economics Centre for Development Economics (CDE) Working Paper, (214).
28. Kılıç, D. & Öztürk, S. (2014). “Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılımı Önündeki Engeller Ve Çözüm Yolları: Bir Ampirik Uygulama”, Amme İdaresi Dergisi, 47(1), 107-130.
29. Kıroğlu-Bayat.İ & Baykal-Parıldar, B.(2021). “Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığının Yarattığı Engeller: Çalışma Yaşamında Varolmaya Çalışan Kadın”.,Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(3), 745-762.
30. Kızilgöl, Ö. A. (2012). “Kadınların İşgücüne Katılımının Belirleyicileri: Ekonometrik Bir Analiz”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13(1), 88-101.
31. Kızılgöl, Ö. A., & Kuvat, Ö.(2020). “Sosyo-Ekonomik Göstergelere Göre Türkiye’de Düzey 1 Bölgelerinin Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ile İncelenmesi”,Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 12(22), 113-136.
32. Koru, T. A. & Dinçer, N. N. (2018). “Türkiye’de sanayi ve hizmet sektörleri”, İktisat ve Toplum, 88, 5-11.
33. Lorber, J.(2010). Gender Inequality Feminist Theories and Politics, Oxford University Press.
34. Machado, J. A., & Mata, J. (2005). “Counterfactual decomposition of changes in wage distributions using quantile regression”, Journal of applied Econometrics, 20(4), 445-465.
35. Majchrowska, A., & Strawiński, P. (2016). “Regional differences in gender wage gaps in Poland: New estimates based on harmonized data for wages”, Central European Journal of Economic Modelling and Econometrics, (2),115-141.
36. Martin, R. & Morrison, P. (2004). “Thinking About the Geographies of Labour”, Geographies of Labour Market Inequality, (Eds: M. Ron & M. Philp ), Taylor & Francis.
37. Melly, B. (2006). “Estimation of counterfactual distributions using quantile regression”. Discussion Paper, University of St.Gallen
38. Melly, B. (2007). Rqdeco: a Stata module to decompose differences in distribution, mimeo. Erişim Adresi: https://www.alexandria.unisg.ch/40161/ Erişim Tarihi: 01.12.2022.
39. Memiş, E. (2018). “Türkiye’de Kadın İstihdamının Durumu” Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi Çalışma Yaşamında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitim Rehberi.
40. Mincer, J. A. (1974). Schooling, Experience, and Earnings, National Bureau of Economic Resarch, New York.
41. Oaxaca, R.(1973). “Male-female wage differentials in urban labor markets”. International economic review, 693-709.
42. Oi, W. Y., & Idson, T.L. (1999). “Firm size and wages” Handbook of labor economics, 3, 2165-2214.
43. Onuk, P. (2017). “Ücret Eşitsizliği ve Ücretin Sosyoekonomik Belirleyenleri: İstanbul Örneği” Calisma ve Toplum, 53(2).
44. Sönmez, M. (2018). “Sanayide Kadın: Az iş, çok sömürü”, TMMOB Bülten, Sayı 237 Eki.
45. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Türkiye İş Kurumu, (2018) Türkiye İşgücü Piyasası Araştırma Türkiye Raporu, 2018, Ankara.
46. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü (2019), İllerin Ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması Raporu (SEGE-2017), Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü Yayını, Sayı: 3 ,Aralık 2019, Ankara
47. Temiz, M. (2011). “Düzey 2 Sınıflandırmasında Bölge İçi Gelişmişlik Farklılıkları: TRB1 örneği”. Uluslararası Bölgesel Kalkınma Konferansı, 22, 23.
48. TÜİK (2023) Bölgesel İstatistikler, Erişim Adresi: https://biruni.tuik.gov.tr/bolgeselistatistik/anaSayfa.do?dil=tr, Erişim Tarihi: 5.9.2023.
49. TÜİK (2023), Doğum İstatistikleri, Erişim Adresi : https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dogum-Istatistikleri-2022 ,Erişim Tarihi: 05.09.2023
50. Ustabaş, A. & Afacan Fındıklı, M. (2017).” Çalışma hayatında kadın yönetici olmak: Türkiye’de sanayi sektöründe kadın yöneticilerin karşılaştıkları sorunlar”, Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 9(Kadın Özel Sayısı), 421-441.
51. Vaccaro, G., Basurto, M. P., Beltrán A. , & Montoya, M. (2022). “The Gender Wage Gap in Peru: Drivers, Evolution, and Heterogeneities”, Social Inclusion, 10(1), 19-34.
52. World Bank (2023), World Development Indicators, Erişim Adresi: https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators, Erişim Tarihi: 15.01.2023
53. Wu, Y., & Liu, Y.(2009). “Varıable Selectıon In Quantıle Regressıon”, Statistica Sinica, Vol. 19, No. 2, 2009, pp. 801–817.
54. Yalçın, E. C., Arlı, Nuran. B., Aytaç, S, Başol, O., & Aydemir, M. (2019). “Türkiye’de Emek Piyasalarında Cinsiyete Dayalı Ücret Ayrımcılığı: IBBS Düzey 1’e göre Farklılıklar”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(38), 293-314.
55. Yalçıntaş, A. & Akkaya, B. (2019). “Türkiye’de Akademik Enflasyon:“ Her İle Bir Üniversite Politikası” Sonrasında Türk Yükseköğretim Sistemi”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 74(3), 789-810.
56. Yıldırım, K. & Doğrul, G. (2008). " Çalışmak ya da Çalışmamak": Türkiye'de Kentsel Alanlarda Yaşayan Kadınların İşgücüne Katılmama Kararlarının Olası Belirleyicileri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 239-262.