ROMAIN GARY’NİN “LA DANSE DE GENGIS COHN” ADLI ROMANINDA MİZAH

Öz

Yaşamın gülünç yanlarını ortaya çıkaran, toplumsal gerçekliğe eğlenceli bir biçemle yaklaşan mizahın başlangıcını antik dönem komedyalarına kadar geri götürmek olasıdır. İngilizce ve Fransızca “humour”, Türkçe “gülmece” olarak adlandırılan mizahın, güldürücü olduğu kadar eleştirel bir tutuma iye olduğu da kuşkusuzdur. Gündelik yaşamda sık kullanılmasına karşın bilimsel alanda mizahın genel kabul görmüş bir tanımının olduğu söylenemez. Konu üzerine yapılmış olan kuramsal çalışmalar farklı bağlamlarda tanımlamalar ortaya koysa da, araştırmacıların büyük bir çoğunluğunun, mizahı içinde yaşanılan çevrede doğal olarak bulunan gülünç durumlardan değil; bir kişi tarafından bilinçli bir edimle işlenerek ortaya konan gülünç olgusundan hareketle tanımladıkları görülür. Mizah kavramının gülünçle –dolayısıyla da gülmeyle- olan bu ayrılmaz ilişkisi kuramsal düzlemde gülme kavramını sorunsallaştırır. Ancak, gülme kavramına da geçerli bir tanım getirilebildiğini söylemek olası değildir Bu çalışmada gülme ve mizah konusundaki önemli kuramsal yaklaşımlara değindikten sonra, Romain Gary’nin roman anlayışı ışığında, mizah kavramının “La Danse de Gengis Cohn” adlı yapıtında ne tür görünümlerle yer aldığını incelemeyi amaçlıyoruz

Anahtar Kelimeler

• Gülme
• Mizah
• Romain Gary
• Bilinçaltı
• Perilenme
• Ruhsal bölünme

HUMOR IN ROMAIN GARY’S NOVEL CALLED “LA DANSE DE GENGIS COHN”

Öz

Revealing ridiculous parts of life and approaching to social reality amusingly, it is possible to say that the beginning of humor dates back to ancient period comedies. It is doubles that humor, named as “humor” in English and French and “gülmece” in Turkish, holds not only a humorous but also a critical manner. It can’t be said that humor has a generally accepted definition though it is mostly used in daily life. Even if theoretical studies of humor exert definitions within different contexts, it is seen that most of the researchers define humor not as something naturally produced from ridiculous situations of life, but something starting with ridiculous events generated and processed by a person with a conscious deed. Inseparable relation of humor notion with ridicule – thus, with laugh- problematizes laugh notion on the theoretical ground. However, it is not possible to claim that it brings a valid definition to laugh notion. In this study after focusing on important theoretical approaches about laugh and humor, in the light of Romain Gary’s novel understanding, we aim to examine with what sort of perspectives humor notion take part in the novel called “La Danse de Gengis Cohn”.

Anahtar Kelimeler

• Laugh
• humor
• Romain Gary
• Subconscious
• Possession
• Spiritual division

Kaynakça

1. Bergson, H. (2006). Gülme, (Çev: Y. Avunç), 2. Baskı, Ayrıntı, İstanbul.
2. Breton, A. (1970) Anthologie de l’humour noir, Le Livre de poche, Paris
3. Cebeci, O. (2008). Komik Edebi Türler Parodi, Satir ve İroni, 1. Baskı, İthaki, İstanbul.
4. Escarpit, R. (1960). L'Humour, PUF, (Que sais-je), Paris.
5. Evrard, F. (1996). L’humour, Hachette, Paris.
6. Fauconnıer, B. (2008). L’humour noir, une révolte de l’esprit, Le Magazine Littéraire, No: 477, Paris
7. Fernay, F. (2008). L’humour, cette insoutenable légèreté des Lettres, in Le Magazine Littéraire, No: 477, Paris
8. Freud, S. (2003). Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, (Çev: E. Kapkın), 3. Baskı, Payel, İstanbul.

9. Freud, S. (1996). Espri Sanatı, (Çev: E. Alkan), 1. Baskı, Toplumsal Dönüşüm, İstanbul.
10. Gary, R. (1965). Pour Sganarelle, Gallimard, Paris.
11. Gary, R. (1967). La Dans de Gengis Cohn, Gallimard, Paris.
12. Gary, R. (1995). La Danse de Gengis Cohn, Gallimard, Paris.
13. Gary, R. (1981). Vie et mort d’Emile Ajar, Gallimard, Paris.
14. Hobbes, T. (2007). Leviathan, (Çev: S. LİM), 6. Baskı, YKY, İstanbul.
15. Koestler, A. (1997). Mizah Yaratma Eylemi, (Çev: S. Kabakçıoğlu, Ö.Kabakçıoğlu), 1. Baskı, İris, İstanbul.
16. Lukacs, G. (1985). Roman Kuramı, (Çev: S. Ümran) İstanbul, Say Yayınları.
17. Le Dictionnaire des Citations, http://dicocitations.lemonde.fr/citations/citation-87541.php
18. Trésor de la Langue Française Trésor de la langue française en ligne, (http://www.cnrtl.fr/definition/humour)
19. Noguez, D. (2000). L’Arc-en-ciel des humours, «Livre de poche Biblio/essais», Paris.
20. Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu, Ankara, 1974
21. Usta, Ç. (2005). Mizah Dilinin Gizemi, 2. Baskı, Akçağ, Ankara