KİŞİLİK VE DUYGUSAL EMEK ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: BANKA ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ

Öz

Bu araştırmanın amacı duygusal emek ve beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Bu amaçla, bireylerin dışa dönüklük, öz disiplin, gelişime açıklık, uyumluluk ve nevrotiklik özelliği ile yüzeysel davranış, derinlemesine davranış ve samimi duygular sergilemeleri arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Araştırma Ankara’da Çankaya ve Yenimahalle’de faaliyet gösteren kamu ve özel bankalarda çalışan personel üzerinde gerçekleştirilmiştir. Belirlenen örneklem çerçevesinde 200 anket uygulanmış, 177 anket araştırmanın veri setini oluşturmuştur. Verilerin analizi sonucunda, duygusal emeğin derinlemesine davranış boyutu ile kişiliğin gelişime açıklık özelliği arasında, duygusal emeğin samimi duygular boyutu ile dışadönüklük, öz disiplin ve uyumluluk arasında düşük fakat istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Yapılan regresyon analizleri sonucunda yüzeysel davranış, demografik değişkenler ve kişilik özelliklerine ilişkin kurulan modelde yaş değişkenine ilişkin negatif bir etki gözlenmiştir. Buna göre yaş arttıkça yüzeysel rol yapma azalmaktadır. Samimi duygular değişkeni ile demografik değişkenler ve kişilik özelliklerinin birlikte yer aldığı model anlamlı bulunmuş, dışadönüklük ve uyumluluk değişkenlerinin samimi duyguları etkilediği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Duygusal emek
• Kişilik
• beş faktör kişilik özellikleri
• Bankalar

A STUDY ON DETERMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN EMOTIONAL LABOR AND PERSONALITY: SAMPLE OF BANK EMPLOYEE

Öz

The purpose of this study is to examine the relationship between emotional labor and big-five personality. The relation among being extroversion, conscientiousness, opennes to experience, agreeableness, neuroticism and surface acting, deepacting, expression of naturally felt emotions is set forth in the research herein. The study was conducted on personel working in public and private banks operating in Ankara and Yenimahalle in Ankara. Around 200 questionnaires were applied in the sampling area of the field and 177 questionnaires form the data set of the researchers.As a results of the analysis of the data, there is a correlation in deep acting and openness to experience. Furthermore, it is set forth that there is a relation between extroversion, conscientiousness, agreeableness which is low but statistically significant. Further to regression analysis, a negative impact on age variable is set out in the sample which is based on surface acting, demographic variables and bigfivepersonality. To be more precise, as age increases, surface acting decreases. The model including all sincere emotional variable, demographic variables and big-fivepersonality is found acceptable. Moreover, it is concluded that extroversion and agreeableness variables have an effect on experience of naturally felt emotions.

Anahtar Kelimeler

• Emotional labor
• Personality
• Big five personality
• Banks

Kaynakça

1. Altın Gülova, A., Palamutçuoğlu,B.T. ve Palamutçuoğlu,A.T. (2013). “Duygusal Emek İle İşe Bağlılık Arasındaki İlişkide Amir Desteğinin Rolü: Üniversitede Öğrenci İşleri Personeline Yönelik Bir Araştırma”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28/2, 41-74.
2. Avcı, U.,ve Boylu, Y. (2010). “Türk Turizm Çalışanları İçin Duygusal Emek Ölçeği Geçerlemesi”,Seyahat Ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 7/2, 20-29.
3. Bağcı, Z., ve Mohan Bursali, Y.(2015). “Duygusal Emeğin Iş Performansı Üzerindeki Etkisi: Denizli İlinde Hizmet Sektöründe Görgül Bir Araştırma”, KAÜ İİBF Dergisi, 6/10, 69-90.
4. Basım, H. N.,Çetin, F., ve Tabak, A. (2009). “Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin Kişilerarası Çatışma Çözme Yaklaşımlarıyla İlişkisi”, Türk Psikoloji Dergisi, 24/63, 20-34.
5. Basım, N., ve Beğenirbaş, M. (2012). “Çalışma Yaşamında Duygusal Emek: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması”,Celal Bayar Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19/1, 77-90.
6. Basım, N., Beğenirbaş, M. ve Can Yalçın, R. (2013). “Effects of Teacher Personalities on Emotional Exhaustion: Mediating Role of Emotional Labor”, Educational Sciences: Theory&Practice, 13/3 ,1488-1496.
7. Beğenirbaş,M. ve Turgut,E. (2014). “İş Yaşamında Çalışanların Duygusal Emeklerinin Örgütsel Sinizme Etkileri: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 4/2, 223-246.
8. Benet-Martinez, M. ve John, O.P. (1998).” Los Cinco Grandes Acros Cultures And Ethnic Groups: Multitrait- Multimethod Analysis Of The Big Five In Spanish And English”, Journal Of PersonalityAnd Social Psychology, 75/3, 729-750.

9. Camgöz, S. M., Karan, M.B. ve Ergeneli, A. (2012). “Relationship Between The Big-Five Personality And The Financial Performance Of Fund Managers”. Diversity, Conflict, And Leadership, 1, 137-152.
10. Çetin F. Ve Basım H. (2013).“Örgütte Bireysel Farklılıklar, Kişilik Ve Değerler”, ÖrgütselDavranış, (Ed: Ünsal Sığrı ve Sait Gürbüz). 93-135, Beta Yayıncılık, İstanbul,.
11. Diefendorff, J.M., Croyle, M.H. ve Gosserand, R.H. (2005). “The Dimensionality And Antecedents Of Emotional Labor Strategies”, Journal Of Vocational Behavior, 66, 339-357.
12. Diefendorff, J.M. ve Richard, E.M. (2008). “Not All Emotional Display Rules Are Created Equal Distinguihing Between Prescriptive And Contextual Display Rules”, Research Companion To Emotion In Organizations, (Ed: N.M Ashkanasy ve L.C. Cooper, Edward Elgar Publishings), U.K.
13. Eighie, B.O.,Oguntuase, R.O., Ibode, F.O.veEhigie, R.I. (2012). “PersonalityFactorsAndEmotionalIntelligence As Predictors Of Frontline Hotel Employees’ EmotionalLabour”, Global Advanced ResearchJournal Of Management And Business Studies, 1/9, 327-338.
14. Erickson, Rebecca, J.,ve Ritter, C. (2001). “Emotional Labor, Burnout And Inauthenticity: Does Gender Matter?”,Social Psychology Quarterly, 64/2, 146–63.
15. Fineman, S. (2000). Emotions In Organizations. Sage, Newbury Park, CA.
16. Grandey, A.A. (2000). “Emotional Regulation In The Workplace: A New Way To Conceptualize Emotional Labor”, Journal Of Occupational Health Psychology, 5/1, 95.
17. Grandey, A.A., Tam, A. P., ve Brauburger, A. L. (2002). “AffectiveStates AndTraits In The Workplace: Diary And Survey Data FromYoungWorkers”, Motivation And Emotion,26/1, 31-55.
18. Grandey, A.A., (2003), “When ‘The Show MustGo On’: SurfaceActing AndDeep Acting As Determinants Of EmotionalExhaustionand Peer- Rated Service Delivery”, Academy Of Management Journal, 46/1, 86-96.
19. Güney, S. (2006). Davranış Bilimleri (3.Baskı). Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
20. Güngör, M. (2009). “Duygusal Emek Kavramı: Süreci ve Sonuçları”. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Kamu-İş 11,1-2.
21. Gürsoy, D., Boylu, Y., ve Avcı, U.(2011). “Identfying The Complex Relationships Among Emotional Labour And Its Correlates”. International Journal Of Hospitality Management, 30/4, 783-794.
22. Hochschild, A. R. (1983). The Managed Heart, University Of California Press, Berkeley.
23. Hochschild, A.R. (2003). The Managed Heart-Commercialization Of Human Feeling, University Of California Press, London, England.
24. McShane,S.L. ve VonGlinov,M.A. (2016). Örgütsel Davranış, (Çev Ed: A. Günsel ve S. Bozkurt), Nobel Yayınları, Ankara.
25. Morris, J. A. ve Feldman, D. C. (1996). “The Dimensions, Antecedents And Consequences Of Emotional Labor”. Academy Of Management Review, 21/4, 986-1010.
26. Nelson, D.A. ve Quick,J.C. (1997). Organizational Behavior- Foundations, Realities, and Challenges, West Publishing Company, St. Paul, USA.
27. Oral, L. ve Köse, S. (2011). “Hekimlerin Duygusal Emek Kullanımı İle İş Doyumu Ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkiler Üzerine Bir Araştırma”. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimle Fakültesi Dergisi, 16/2, 463-492.
28. Özkan, G. (2013). “Çağrı Merkezlerinde Duygusal Emek Ve Örgütsel İletişim”. Selçuk İletişimDergisi, 7/4, 64-80.
29. Rafaeli, A. (1989). “When Clerks Meet Customers: A Test of Variables Related To Emotional Expression On The Job”. Journal Of Applied Psychology, 74, 385-393.
30. Robbins,S.P. ve Judge,T.A. (2013).Örgütsel Davranış, (Ed:İnci Erdem) (Bölüm çev: Melek Tüz), Nobel Yayınevi, Ankara.
31. Steinberg, R.J. ve Fiegart, D.M. (1999). “Emotional Demands At Work: A Job Content Analysis”, The Annals Of The American Academy Of Political And Social Science, 561/1, 177-191.
32. Tan, H.H.,Foo, M.D., Chong, C.L. ve Renee, N.G. (2003). “Situational And Dispositional Predictors Of Displays Of Positive Emotions”, Journal Of Organizational Behavior, 24,961-978.
33. Taylor, S. ve Tyler, M. (2000). “Emotional Labour And Sexual Difference In The Airlane Industry”. Work, Employment&Society, 14/1, 77-95.
34. Wharton, A. S. (1999). “The Psychosocial Consequences Of Emotional Labor”. The Annals Of The American Academy Of Political And Social Science, 561/1, 158-176.
35. Yazdani, N. (2013). “EmotionalLabor&BigFivePersonality Model”. 3’rd International Conference On Business Management, School Of Business AndEconomics University Of Management AndTechnology, Lahore- Pakistan.
36. Yazıcıoğlu,Y. ve Erdoğan,S. (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri-Bilimsel Araştırma, Örnek Seçimi, Verilerin Eldesi, Verilerin SPSS iİe İşlenmesi, Rapor Yazma, Detay Yayıncılık, Ankara.
37. Yazgan İnanç,B. ve Yerlikaya, E. (2012). Kişilik Kuramları, Pegem Akademi, Ankara.
38. Yürür,S. ve Ünlü,O. (2011).“Duygusal Emek, Duygusal Tükenme Ve İşten Ayrılma Niyeti İlişkisi”, “İş Güç” Endüstri İlişkileri Ve İnsan Kaynakları Dergisi, 13/2, 81-104.