TÜRK MATBUATINDA JAPONYA: HAKİMİYET-İ MİLLİYE GAZETESİ ÖZELİNDE BİR İNCELEME (1929-1934)

Öz

Japonya eski zamanlardan itibaren ülkemizde ilgi duyulan ve merak edilen bir ülke olmuş, hem edebi eserlerde hem de yazılı basında olmak üzere hakkında çeşitli yazılar yazılmıştır. Japonya ile ilgili ilk bilgiler 11. yüzyılda karşımıza çıkarken, ilk haber ise 19. yüzyılda yapılmıştır. Ceride-i Havadis gazetesinde yayınlanan ilk haberde Japonya hakkında genel bilgiler verilmiştir. Bu haberden sonra sadece gazetelerde değil, dergilerde de Japonya üzerine yazılar yazılmaya başlanmıştır. Cumhuriyet Dönemi’ne gelindiğinde de durum değişmemiş, gazetelerde özellikle Uzakdoğu’da üstün güç konumundaki Japonya’nın siyasi durumuyla ilgili haberler yoğun olarak işlenmiştir. Bu çalışmada da, Cumhuriyet Dönemi’nin önemli gazetelerinden biri olan Hakimiyet-i Milliye özelinde Japonya ele alınmıştır. Zaman olarak 1929-1934 yılları seçilmiş, belirtilen tarih aralığında Japonya üzerine hangi konularda haber yapıldığı incelenmeye çalışılmıştır. Gazetede Japonya’yla ilgili en küçük bir detayın bile okuyucuya aktarıldığı görülmüştür. Özellikle gazetenin “Son Haberler”, “Dışarıdan Gelen Son Haberler” ve “Meraklı Sayfalar” başlıklı sayfalarında Japonya üzerine kısa kısa haberlerin yoğunlukta olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Japonya
• Japon
• Türk Matbuatı
• Türk-Japon İlişkileri
• Hakimiyet-i Milliye

JAPAN IN TURKISH PRESS: AN EVALUATION WITH A SPECIAL FOCUS ON HAKIMIYET-I MILLIYE NEWSPAPER (1929-1934)

Öz

Japan has been a country of interest and curiosity in our country since ancient times, and various articles have been written about it, both in literary works and in media. While the first information about Japan appeared in the 11th century, the first news was made in the 19th century. In the first news published in the newspaper Ceride-i Havadis, general information about Japan was given. After this news, articles on Japan started to be written not only in newspapers but also in magazines. During the Republican Era, news about Japan continued to be conveyed to the readers. News about the political situation of Japan, which was the superior power in the Far East, was heavily written in the newspapers. This study is focused on Japan in the context of Hakimiyet-i Milliye, one of the most important newspapers of the Republican Era. The years from 1929 to 1934 were chosen as the time period. It was tried to examine which news items on Japan were covered in the specified date range. As a result of the study, it has been seen that even the smallest detail about Japan was conveyed to the readers in the newspaper. It has been concluded that the newspaper's pages titled "Latest News", "Latest News from Outside" and "Curious Pages" have a high concentration of short news on Japan.

Anahtar Kelimeler

• Japan
• Japanese
• Turkish Press
• The Relations of Turkish-Japanese
• Hakimiyet-i Milliye

Kaynakça

1. Süreli Yayınlar
2. Akşam Gazetesi
3. Cumhuriyet Gazetesi
4. Hakimiyet-i Milliye Gazetesi
5. Milliyet Gazetesi
6. Kitap ve Makaleler
7. Aksoy, N. (2019). Abdürreşit İbrahim’in Düşünce Yapısı ve Gelişimi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi.
8. Alan, S. (2019). “Tanzimat Dönemi (1831-1876) Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye”, Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 3, 46-56.

9. Avcı, Y. (2013). “Osmanlı Modernleşmesi ve Japon İmgesi”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans tezi.
10. Colegrove, K. (1931). “The Japanese Privy Council”, The American Political Science Review, 25/4, 881-905.
11. Çankara, P. Ve Çankara, Y. (2021). “Tarihsel Süreçten 2000’li Yıllara Türkiye’nin Japonya İle Olan Siyasal, Ekonomik ve Kültürel İlişkileri”, BŞEÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 6 /2, 504-520.
12. Çavuş, S. Ve Çitçi, M. E. (2020). “Aksaray vilayet Gazetesi’nde Türk Dış Politikası (1929-1930)”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22/1, 312-330.
13. Dündar, A.M. (2012).” Japan in the Turkish Press: An Essay on Books Written about Japan in Ottoman Script during the 19th and 20th Centuries”, Asian Research Trends New Series, 7, 55- 73.
14. Güngördü, O. B. (2017). “Erken Cumhuriyet Dönemi Düşüncesinde Japon İmgesi”, Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, 1/1, 59-74.
15. İbrahim, A. (2012). Alem-i islam, Nesil Yayıncılık, Konya.
16. Karabağ, H. (2016). “Osmanlı’nın Tarımsal Mirası ve Erken Cumhuriyet Döneminde Kırsal Kesimin Kalkınmasına Yönelik Çalışmalar (Bursa Örneğinde)”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18/32, 225-257.
17. Kuşçulu, A. (2022). “Osmanlı Dergilerinde Japonya (1868-1912)”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 44, 201-228.
18. Magargle, A. (2019). Kore’de Milliyetçilik, Din ve Ekonomik Büyüme. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bursa Teknik Üniversitesi.
19. Nalcıoğlu, B. (2010). Türk Basın Tarihi, İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, İstanbul.
20. Özyürek, M. (2016). “Cumhuriyet Dönemi Türkiye-Japonya İlişkileri Çerçevesinde Japon Prensi Takamatsu’nun Türkiye Ziyareti”, Atatürk Dergisi, 5/2, 15-28.
21. Ulusan Şahin, F. Ş. (2001). Türk – Japon İlişkileri (1876-1908), Kültür Bakanlığı Yay., Ankara.
22. Ulusan, Ş. (2017). “Arşiv Belgelerine Göre Atatürk Dönemi Türk-Japon İlişkileri (1923-1938)”, Cappadocia Journal of History and Social Sciences, 9, 535-557.
23. İnternet Kaynakları
24. https://islamansiklopedisi.org.tr/hakimiyet-i-milliye. (01.10.2023).
25. https://www.ndl.go.jp/portrait/e/datas/17/. (16.01.2024).