TÜRKİYE’DE ÇELİK ÜRETİMİ, HURDA MALZEME İTHALATI VE KARBON EMİSYONLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: YAPISAL KIRILMALI ZAMAN SERİLERİ ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada, küresel iklim krizi uyum tedbirleri ve çevresel regülasyonlar açısından uluslararası politik ve ticarî otoritelerin gündeminde yer alan demir çelik endüstrisi için çelik üretimi, demirli atık ve hurda ithalatı ile karbon emisyonları arasındaki ilişki Türkiye özelinde 1983-2023 dönemi kapsamında araştırılmıştır. Çalışmada sırasıyla KPSS -1992 durağanlık sınaması, LS-2004 tek yapısal kırılmalı birim kök testi, Gregory-Hansen (1996) kırılmalı eşbütünleşme testi, Hacker-Hatemi-J (2006) simetrik nedensellik ve Hatemi-J (2012) asimetrik nedensellik testlerinden faydalanılmıştır. Simetrik nedensellik sonuçlarına göre demirli atık ve hurda malzeme ithalatından çelik üretimine doğru güçlü bir nedensellik ilişkisi olduğu görülmektedir. Bununla birlikte asimetrik nedensellik testi sonuçları da karbon emisyonlarının negatif şoklarından demirli atık ve hurda ithalatının pozitif şoklarına doğru ve ham çelik üretiminin negatif şoklarından demirli atık ve hurda ithalatının negatif şoklarına doğru tek yönlü nedenselliğin olduğunu göstermektedir. Türkiye’nin demir çelik endüstrisinde yatırım ve ticaret politikaları ile endüstriyel gruplarını ve portföyünü iklim krizi etkilerine göre yeniden değerlendirmeye alması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Demir Çelik
• Hurda
• Karbon Emisyonları
• Simetrik Asimetrik Nedensellik

TURKEY’S STEEL PRODUCTION, SCRAP RAW MATERIAL IMPORTS AND CARBON EMISSIONS NEXUS: A STRUCTURAL BREAK TIME SERIES ANALYSIS

Öz

In this study, the relationship between steel production, scrap imports, and carbon emissions in Turkey was investigated for the period 1983-2023. The study employed the KPSS-1992 stationarity test, the LS-2004 unit root test with a single structural break, the Gregory-Hansen (1996) cointegration test with a structural break, the Hacker-Hatemi J (2006) symmetric causality test, and the Hatemi J (2012) asymmetric causality test. According to the results of symmetric causality, a strong causal relationship was found from scrap material imports to steel production. Additionally, the results of the asymmetric causality test indicate one-way causality from negative shocks in carbon emissions to positive shocks in scrap imports, and from negative shocks in crude steel production to negative shocks in scrap imports. It is recommended that Turkey reassess its investment and trade policies in the steel industry, as well as its industrial groups and portfolio, in light of the climate crisis.

Anahtar Kelimeler

• Iron and Steel
• Scrap
• Carbon Emissions
• Symmetric Asymmetric Causality

Kaynakça

1. Akçakaya, U. (2022). “Bir Karşış Fazla Şimendifer: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Demiryolu Politikasının Değişimi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi, 5(1), 29-61. https://doi.org/10.47437/esogutd.1078259
2. Alakuş, K. (2019). Hptz.Hf.10 Model Dağılımı ve Seçme. https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/kamilal/108861/HPTZ.HF10.pdf (Erişim tarihi: 20.04.2024).
3. Algan, N. ve Gencer, S. (2015). “Türkiye’de Turizm Gelirlerinin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Testinden Bulgular”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(1), 31-44.
4. Allaro, H. B., Kassa, B. ve Hundie, B. (2011). “A Time Series Analysis of Structural Break Time in the Macroeconomic Variables in Ethiopia”, African Journal of Agricultural Research, 6(2), 392-400.
5. Andersson, G., Sperle, J. O., Hallberg, L., Almemark, M., Lindfors, L. G., Ekdahl, Å., ... ve Schedin, E. (2013). Environmental Evaluation of Steel and Steel Structures, Handbook of Engineers, Researchers and University Students. Stockholm: Jernkontoret.
6. Aşıcı, M. A. (2021). Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Uyarlaması Mekanizması ve Türkiye Ekonomisi. İstanbul: IPM-Mercator.
7. Aue, A. ve Horváth, L. (2012). “Structural Breaks in Time Series”, Journal of Time Series Analysis, 34(1), 1–16. https://doi.org/10.1111/j.1467-9892.2012.00819.x
8. Avinal, A., Tosun, C., Dağlı, S., Duhbacı, T. B. ve Şık, E. (2019). Ana Demir ve Çelik Ürünleri ile Ferro Alaşımların İmalatı. Ankara: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yayınları.

9. Başkol, M. O. ve Bektaş, S. (2021). “Türkiye Demir-Çelik Sektörünün Ürün Haritalaması: Widodo Yöntemiyle Bir Analiz”, Yönetim Bilimleri Dergisi, 19(Özel Sayı), 57-84. https://doi.org/10.35408/comuybd.973529
10. Batmaz, T. ve Yürük, B. (2021). “Savunma Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Analizi: Türkiye Örneği (1985-2019)”, Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 8(3), 1764-1781. https://doi.org/10.30798/makuiibf.914932
11. Baygut, A., Çulha, O. ve Yağcı, T. (2022). “Ön Deformasyona Uğratılmış Hammadde Kullanılarak Paslanmaz Çelik Bağlantı Elemanının Simülasyon Destekli Soğuk Dövme Üretimi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 24(72), 689-702. https://doi.org/10.21205/deufmd.2022247201
12. Bıyık, Y. ve Özkale, L. (2017). “Demir Çelik Endüstrisi Üretim Yöntemleri ile İhracat Katma Değer ve Karbon Emisyonu Azaltma Politikaları Arasındaki İlişki”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 13(13), 718-735.
13. Bigpara (2004). Rakamlarla 2004 Türkiye Ekonomisi. https://bigpara.hurriyet.com.tr/haberler/genel-haberler/rakamlarla-2004 -turkiye-ekonomisi_ID506575/ (Erişim tarihi: 28.04.2024).
14. Birat, J. P. (2020). “Society, Materials, and the Environment: The Case of Steel”, Metals, 10(3), 331. https://doi.org/10.3390/met10030331
15. Biswal, S., Pahlevani, F. ve Sahajwalla, V. (2020). “Wastes as Resources in Steelmaking Industry Current Trends”, Current Opinion in Green and Sustainable Chemistry, 26, 100377. https://doi.org/10.1016/j.cogsc.2020.100377
16. Bozdağlıoğlu, Y. E. ve Özpınar, Ö. (2011). “Türkiye’ye Gelen Doğrudan Yabancı Yatırımların Türkiye’nin İhracat Performansına Etkilerinin VAR Yöntemi ile Tahmin Edilmesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(3), 39-63.
17. Brown, L. R. (1998). Facing Nature's Limits. Population and Global Security. İç. N. Polunin (Ed.), Population and Global Security, (ss. 251-270). Cambridge: Cambridge University Press.
18. Can, Y. ve Karataş, A. (2014). “2008 Küresel Ekonomik Krizin İstihdama Etkileri”, Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 6(2), 12-21.
19. Çağlayan, E. ve Saçaklı, İ. (2006). “Satın Alma Gücü Paritesinin Geçerliliğinin Sıfır Frekansta Spektrum Tahmincisine Dayanan Birim Kök Testleri ile İncelenmesi”, Atatürk Üniversitesi İktisadî ve İdarî Bilimler Dergisi, 20(1), 121-137.
20. Cebecik, H. (2017). Türkiye’nin Sanayileşme Sürecinde Ağır Sanayii Kuruluşu Olarak Karabük Demir ve Çelik Fabrikası 1937-1995. Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Ankara.
21. Çakır, A. ve Arianpour, F. (2023). “Çelik Üretiminde Ortaya Çıkan Atık Demir Oksitin Aventurin Sırlarında Yeniden Kullanımı”, International Journal of Engineering Research and Development, 15(3), 143-152. https://doi.org/10.29137/umagd.1312191
22. Çetin, B. ve Filiz, T. (2023). Küresel Hurda Demir Ticareti İlişkilerinin Sosyal Ağ Analizi Yöntemiyle Değerlendirilmesi”, Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 10(1), 158-182. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1097376
23. Çetin, R. (2020). Türkiye’nin Motorlu Kara Taşıtları ve Demir Çelik Sektörlerindeki Küresel Rekabet Gücünün Değerlendirilmesi. İç. M. Y. Alptekin (Ed.) Sosyal Bilimlerde 2020 Gündemi Türkiye ve Doğu Akdeniz, (ss. 164-185). Trabzon: Serander Yayınları.
24. Dağdemir, Ö. (2015). “Birleşmiş ,Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Ekonomik Büyüme: İklim Değişikliği Politikasının Türkiye İmalat Sanayii Üzerindeki Olası Etkileri”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60(2). 49-70.
25. Değer, M. K. ve Pata, U. K. (2017). “Türkiye’de Dış Ticaret ve Karbondioksit Salınımı Arasındaki İlişkilerin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleriyle Analizi”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 18(1), 31-44.
26. Dereli, N. (2021). “Kaynak Tüketim Muhasebesi: Çelik Üretim İşletmesinde Bir Uygulama”, Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(10), 137-153. https://doi.org/10.51947/yonbil.873297
27. Dikmen, N. (2018). E-Views Uygulamalı Ekonometriye Giriş Temel Kavramlar ve Uygulamalar. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
28. Ecer, K., Güner, O. ve Çetin, M. (2021). “Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye Ekonomisinin Uyum Politikaları”, İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 9(2), 125-144.
29. Elektrik Mühendisleri Odası (2005). Erdemir Gerçeği Oda Raporu. https://www.emo.org.tr/ekler/1665c93b72f55b2_ek.pdf?tipi=36&turu=X&sube=0#:~:text=2004%20y%C4%B1l%C4%B1nda%20d%C3%BCnya%20%C3%A7elik%20%C3%BCretimi,projeksiyonu%201%2C4%20milyar%20tondur. (Erişim tarihi: 28.04.2024).
30. Erdoğan, N. Ş., Duru, M. O. ve Koç, İ. (2024). Yapı Üretiminde Alternatif Yaklaşım: Sürdürülebilir Yapı Malzemeleri. İç. B. Tülek (Ed.) Mimarlık Alanında Akademik Analizler (ss. 1-23). Afyonkarahisar: Yaz Yayınları.
31. Erol, F. G. ve Türkmen, S. Y. (2020). “Çelik Hurdası Vadeli İşlem Sözleşmeleri”, Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(3), 388-405. https://doi.org/10.29106/fesa.757906
32. Eştürk, Ö. (2006). Türkiye’de Liberalizm: 1983-1989 Turgut Özal Dönemi Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay.
33. Fenkli, M. ve Uysal, D. (2022). “Gregory Hansen Koentagrasyon Yöntemiyle Vergi-Harcama Hipotezi Üzerine Ampirik Bir Araştırma: Türkiye Örneği (2006-2022)”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(4), 1572-1601. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1177104
34. Gebze Ticaret Odası (2020). Türkiye’de ve Dünyada Demir Çelik Sektörü. Gebze: Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü Yayını.
35. Giddings, B., Hopwood, B. ve O'brien, G. (2002). “Environment, Economy and Society: Fitting them Together into Sustainable Development. Sustainable Development, 10(4), 187-196. https://doi.org/10.1002/sd.199
36. Gimeno, R, Manchado, B. ve Minguez, R. (1999). “Stationarity Tests for Financial Time Series,” Physica A: Statistical Mechanics and Its Applications”, 269(1), 72-78. https://doi.org/10.1016/S0378-4371(99)00081-3
37. Glais, M. (1995). Steel Industry. İç. P. Buigues, A. Jacquemin ve A. Sapir (Ed.), European Policies on Competition Trade and Industry, (ss. 219-267). Monograph Book.
38. Global Carbon Budget (2024). Global Carbon Atlas. https://globalcarbonatlas.org/ (Erişim Tarihi: 25.04.2024).
39. Göçer, İ. ve Bulut, Ş. (2015). “Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Rusya Ekonomisine Etkileri: Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme ve Simetrik Nedensellik Analizi”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 721-748.
40. Gökcecik, G. ve Dulkadiroğlu, H. (2021). “Elektrik Ark Ocağı ile Üretim Yapan Bir Demir-Çelik Tesisinin Mevcut En İyi Teknikler Kapsamında Değerlendirilmesi”, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 10(2), 465-471. https://doi.org/10.28948/ngumuh.824701
41. Granger, C. W. J. (1969). “Investigating Causal Relations by Econometric Models and CrossSpectral Methods”, Econometrica, 37(3), 424–438. https://doi.org/10.2307/1912791
42. Granger, C. W. J. ve Yoon, G. (2002). Hidden Cointegration Department of Economics Working Paper. University of California, No:2002-02.
43. Gregory, A. W. ve Hansen, B. E. (1996). “Residual-Based Tests for Cointegration in Models with Regime Shifts”, Journal of Econometrics, 70(1), 99- 126.
44. Gregory, A. W. ve Hansen, B. E. (1996). “Tests for Cointegration in Models with Regime and Trend Shifts”, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, Department of Economics, University of Oxford, 58(3), 555-560.
45. Gürler, M. (2024). Dünyada ve Türkiye’de Çelik Sektörünün Analizi. Teknik Rapor İstanbul Medipol Üniversitesi Yayınları.
46. Hacker, R.S. ve Hatemi-J, A. (2006). “Tests for Causality between Integrated Variables Using Asymptotic and Bootstrap Distributions: Theory and Application”, Applied Economics, 38(13), 1489-1500. https://doi.org/10.1080/00036840500405763
47. Hao, H., Wu, H., Wei, F., Xu, Z. ve Xu, Y. (2024). “Scrap Steel Recycling: A Carbon Emission Reduction Index for China”, Sustainability, 16(10), 4250. https://doi.org/10.3390/su16104250
48. Hatemi-J, A. (2003). “A New Method to Choose Optimal Lag Order in Stable and Unstable VAR Models”, Applied Economics Letters, 10(3), 135-137. https://doi.org/10.1080/1350485022000041050
49. Hatemi, J. A. (2012). “Asymmetric Causality Tests With an Application”, Empirical Economics, 43, 447-456. https://doi.org/10.1007/s00181-011-0484-x
50. Hatemi-J, A. ve Roca, E. (2006). “A Re-Examination of International Portfolio Diversification Based on Evidence From Leveraged Bootstrap Methods”, Economic Modelling, 23(6), 993-1007. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2006.04.009
51. Hauput, M., Vadenbo, C., Zeltner, C. ve Hellweg, S. (2016). “Influence of Input-Scrap Quality on the Environmental Impact of Secondary Steel Production,” Journal of Industrial Ecology, 21(2), 391-401. https://doi.org/10.1111/jiec.12439
52. Hirschman, A. O. (1958), Interdependence and Industrialization in The Strategy of Economic Development. New Haven: Yale University Press.
53. Ianos, I., Peptenatu, D. ve Zamfir, D. (2009). “Respect for Environment and Sustainable Development”, Carpathian Journal of Earth and Environmental Sciences, 4(1), 81-93.
54. International Energy Agency. Energy Technology Perspectives. IEA Publishing.
55. ITC Trade Map (2024). Trade Statistics for International Business Development. https://www.trademap.org/Index.aspx (Erişim tarihi: 06.05.2024).
56. İklim Değişikliği Başkanlığı (2024). Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sözleşmesi. https://iklim.gov.tr/bm-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi-i-33 (Erişim tarihi: 04.05.2024)
57. İklim Haber (2018). Türkiye Sera Gazı Emisyon İstatistiklerine Yakın Bakış. https://www.iklimhaber.org/turkiye-sera-gazi-emisyon-istatistiklerine-yakin-bakis/ (Erişim Tarihi: 29.04.2024).
58. Janke, D., Savov, L., Weddige, H. J. ve Schulz, E. (2000). “Scrap-Based Steel Production and Recycling of Steel”, Mater Tehnol, 34(6), 387-399.
59. Kabadayı, B. (2013). “Küresel Finansal Krizin Türkiye Sanayi Alt Dallarında Meydana Getirdiği Şok Etkisinin Derecelendirilmesi”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 11(20). 1-15. https://doi.org/10.11611/JMER170
60. Kaiser, F., Reichel, T., Echterhof, T., Mier, D., Unamuno, I. ve Pfeifer, H. (2024). Decreasing the Environmental Impact of the Electric Steel Making Process Through Implementation of Furnace Retrofitting Solutions. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering (1309)1, 012009, IOP Publishing. https://doi.org/10.1088/1757-899X/1309/1/012009
61. Kayabaş, Y. (2019). Demir Çelik Sektöründe Yeşil Üretimin Bulanık Bilişsel Haritalama Metoduyla Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Karabük Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Karabük.
62. Kayır, Y. Z. (2007). “Türkiye paslanmaz çelik üretebilir mi”, Metalurji Dergisi, (146), 1-12.
63. Keyder, N. (2023). Türkiye’nin Kriz Deneyimleri 1994, 2000-2001, 2008-2009 ve 2018-2022 Krizleri. İktisat ve Toplum Dergisi. Mayıs 2023. https://iktisatvetoplum.com/turkiyenin-kriz-deneyimleri-1994-2000-2001-2008-2009-ve-2018-2022-krizleri-nur-keyder/ (Erişim tarihi: 27.04.2024).
64. Klimek, P., Hess, M., Gerschberger, M. ve Thurner, S. (2024). “Circular Transformation of the European Steel Industry Renders Scrap Metal a Strategic Resource”, ArXiv, v1, 2406.12098. https://doi.org/10.48550/arXiv.2406.12098
65. Klotz, L., Lenz, G., Antoniassi, N., Borges, R. ve Nunes, T. (2024). “Multivariate Analysis of the Main Operational Variables Involved in Steel Producing on BOF Using Time Series Tools”, Metallurgical and Materials Engineering, 30(1), 70-80. https://doi.org/10.56801/MME1027
66. Koç, B. E. ve Kaynak, S. (2023). “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının Türkiye - AB-27 Dış Ticaret İlişkisi Üzerine Olası Etkisi”, Verimlilik Dergisi, 57(2), 273-288. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1166045
67. Kuramochi, T. (2016). “Assessment of Midterm CO2 Emissions Reduction Potential in the Iron and Steel Industry: A Case of Japan”, Journal of Cleaner Production, 132, 81-97. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.02.055
68. Kurun, A. (2022). Türkiye’de Demir Çelik Sektörünün Genel Görünümü ve Ekonomik Etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay.
69. Kwiatkowski, D. , Phillips, P.C. B. , Schmidt, P. ve Shin, Y. (1992). “Testing The Null Hypothesis of Stationarity Against the Alternative of a Unit Root: How Sure Are We That The Economic Time Series Have a Unit Root”, Journal of Econometrics, 54(1-3), 159-178. https://doi.org/10.1016/0304-4076(92)90104-Y
70. Lee, J. ve Strazicizh, M. C. (2003). “Minimum Lagrange Multiplier Unit Root Test with Two Structural Breaks”, The Review of Economics and Statistics, 85(4), 1082-1089. https://doi.org/10.1162/003465303772815961
71. Lee, J. ve Strazicich, M. C. (2004). Minimum LM Unit Root Test with One Structural Break. Appalachian State University Working Papers, 04-17, 1-15.
72. Liu, Y., Cui, M. ve Gao, X. (2023). “Building Up Scrap Steel Bases for Perfecting Scrap Steel Industry Chain in China: An Evolutionary Game Perspective”, Energy, 278, 127742. https://doi.org/10.1016/j.energy.2023.127742
73. Lumsdaine, R. L. ve Papel, D. H. (1997). “Multiple Trend Breaks and The Unit Root Hypothesis,” The Review of Economics and Statistics, 79(2), 212- 218. https://doi.org/10.1162/003465397556791
74. Muslemani, H., Liang, X., Kaesehage, K., Ascui, F. ve Wilson, J. (2021). “Opportunities and Challenges for Decarbonizing Steel Production by Creating Markets for ‘Green Steel’ Products”, Journal of Cleaner Production, 315, 128127. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.128127
75. Oda, J. ve Akimoto, K. (2022). “Carbon intensity of the Japanese Iron and steel Industry: Analysis of factors from 2000 to 2019”, Journal of Cleaner Production, 345, 130920. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.130920
76. Orlando, L. P. H., Junior, C. R. A. ve Wlamyr, P. A., (2022). “Impact Of Ferrous Scrap On The Steel Industry”, Journal of Language and Linguistic Studies, 18(4), 613-625.
77. Özcan, C. C. (2015). “Turizm Gelirleri-Ekonomik Büyüme İlişkisinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı İle Analizi: Türkiye Örneği”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (46), 177-199.
78. Özsoy, M. ve Fırat, S. (2023). “Çelik Cürufu ile Yapılan Yol Altyapısı Katmanlarının Sayısal Analizleri”, Journal of Polytechnic, 26(4), 1661-1673. https://doi.org/10.2339/politeknik.1199022
79. Page, E. S. (1954). “Continuous Inspection Schemes”, Biometrika, 41(1/2), 100-115. https://doi.org/10.2307/2333009
80. Pata, U. K. (2018). “Türkiye’de Enflasyon, Tasarruf ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkilerin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Analizi”, Maliye Dergisi, 174, 92-111.
81. Pata, U. K. (2018). “Türkiye’de Kadın İstihdamı ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Sektörel Bir Analiz”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (21), 135-150. https://doi.org/10.18092/ulikidince.391777
82. Pauliuk, S., Milford, R. L., Muller, D. B. ve Allwood, J. M. (2013). “The Steel Scrap Age”, Environmental Science & Technology, 47(7), 3448-3454. https://doi.org/10.1021/es303149z
83. Perron, P. (1989). “The Great Crash The Oil Price Shock and The Unit Root Hypothesis”, Econometrica: Journal of the Econometric Society. 1361-1401. https://doi.org/10.2307/1913712
84. Raabe, D., Jovičević-Klug, M., Ponge, D., Gramlich, A., da Silva, A. K., Grundy, A. N., ... ve Ma, Y. (2024). Circular Steel for Fast Decarbonization: Thermodynamics, Kinetics, and Microstructure Behind Upcycling Scrap into High-Performance Sheet Steel. Annual Review of Materials Research, 54. https://doi.org/10.1146/annurev-matsci-080222-123648
85. Reck, B. K., Zhu, Y., Althaf, S. ve Cooper, D. R. (2024). Assessing the Status Quo of US Steel Circularity and Decarbonization Options. İç. N. Nasr (Ed.), Technology Innovation for the Circular Economy: Recycling, Remanufacturing, Design, Systems Analysis and Logistics, (ss. 211-221), Wiley Books. https://doi.org/10.1002/9781394214297.ch17
86. Roseland, M. (2000). “Sustainable Community Development: Integrating Environmental, Economic, and Social Objectives”, Progress in planning, 54(2), 73-132. https://doi.org/10.1016/S0305-9006(00)00003-9
87. Ruth, M. (1995). “Technology Change in US Iron and Steel Production: Implications for Material and Energy Use, and CO2 Emissions”, Resources Policy, 21(3), 199-214. https://doi.org/10.1016/0301-4207(96)89790-X
88. Saçık, S. Y. (2009). “1980-2006 Döneminde Türkiye’nin Dış Ticaret Politikaları ve Performansı”, Mevzuat Dergisi, 12(140). https://www.mevzuatdergisi.com/2009/08a/02.htm (Erişim tarihi: 07.05.2024).
89. Sahoo, M., Sarkar, S., Das, A. C., Roy, G. G. ve Sen, P. K. (2019). “Role of Scrap Recycling for CO2 Emission Reduction in Steel Plant: A Model Based Approach”, Steel Research International, 90(8), 1900034. https://doi.org/10.1002/srin.201900034
90. Sanayi Genel Müdürlüğü (2021). Demir-Çelik Sektörü Raporu 2020. Ankara: Sanayi Genel Müdürlüğü Yayını.
91. Sanayi Genel Müdürlüğü (2022). Demir-Çelik Sektörü Raporu 2021. Ankara: Sanayi Genel Müdürlüğü Yayını.
92. Sen, A. (2003). “On Unit-Root Tests When The Alternative is a Trend Break Stationary Process”, Journal of Business and Economics Statistics, 21, 174-184.
93. Serrenho, A. C., Mourão, Z. S., Norman, J., Cullen, J. M. ve Allwood, J. M. (2016). “The Influence of UK Emissions Reduction Targets on the Emissions of the Global Steel Industry”, Resources, Conservation and Recycling, 107, 174-184. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2016.01.001
94. Shatokha, V. (2016). “Environmental Sustainability of the Iron and Steel Industry: Towards Reaching the Climate Goals”, European Journal of Sustainable Development, 5(4), 289-300.
95. Smol, M., Marcinek, P., Duda, J. ve Szołdrowska, D. (2020). “Importance of Sustainable Mineral Resource Management in Implementing the Circular Economy (CE) Model and The European Green Deal Strategy”, Resources, 9(5). 1-21. https://doi.org/10.3390/resources9050055
96. SteelOrbis (2005). 2004 Yılı İçin Küresel Paslanmaz Çelik Üretim Rakamları. https://tr.steelorbis.com/celik-haberleri/guncel-haberler/2004-yili-icin-kuresel-paslanmaz-celik-uretim-rakamlari-151420.htm (Erişim tarihi: 28.04.2024).
97. Şahin, D. ve Durmuş, S. (2019). “Türkiye’de Reel Efektif Döviz Kuru, İhracat ve İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Analizi”, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 210-223.
98. Tamsöz, H. ve Elmas, E. T. (2021). “Çelik Üretiminde Elektrik Ark Ocaklarında Enerji Maliyetlerinin ve Enerji Verimlilik Faktörlerinin Araştırılması”, Tasarım Mimarlık ve Mühendislik Dergisi, 1(3), 163-180.
99. Tan, S. (1983). Demir Çelik Sektöründe Verimlilik (1982). Ankara: MPV Yayınları.
100. Tan, J., Wehde, M. V., Brønd, F. ve Kalvig, P. (2021). “Traded Metal Scrap, Traded Alloying Elements: A Case Study of Denmark and Implications for Circular Economy”, Resources, Conservation and Recycling, 168, 105242. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2020.105242
101. Taşdelen, S. (2021). 2008 Küresel Finansal Krizinin Türkiye, Japonya ve Çin'de Demir Çelik Sektörüne Etkileri Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama. Doktora Tezi. İstanbul Kültür Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
102. Tekeli, İ. (2009). Sanayi Toplumu için Sanayi Yazıları. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
103. Tezeren, A. (1990). Demir Çelik Sektöründe Verimlilik Rapor Sistemi. Ankara: MPV Yayınları.
104. Tıraşoğlu, M. ve Yıldırım, B. (2012). “Yapısal Kırılma Durumunda Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”, Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 2(2), 111-117. https://doi.org/10.1501/OTAM_0000000515
105. Toda, H.Y. ve Yamamoto, T. (1995). “Statistical Inference in Vector Autoregressions with Possbly Integrated Process”, Journal of Econometrics, 66, 225-250. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01616-8
106. Tozsin, G. ve Kavasoğlu, B. (2023). “Çelik Cüruflarının Potansiyel Kullanım Alanlarının Değerlendirilmesi”, Kent Akademisi, 16(2), 1200-1211. https://doi.org/10.35674/kent.1193822
107. Tülümce, S. Y. ve Zeren, F. (2017). “Türkiye’de Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Asimetrik Nedensellik Testi ile Analizi”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 13(2), 299-310. https://doi.org/10.17130/ijmeb.2017228685
108. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (2022). TÇÜD Basın Bülteni. https://celik.org.tr/turkiye-celik-ureticileri-dernegi-basin-bulteni-56/ (Erişim tarihi: 26.04.2024).
109. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (2023). TÇÜD Basın Bülteni. https://celik.org.tr/turkiye-celik-ureticileri-dernegi-basin-bulteni-59/ (Erişim tarihi: 26.04.2024).
110. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (2023). TÇÜD Basın Bülteni. https://celik.org.tr/turkiye-celik-ureticileri-dernegi-basin-bulteni-60/ (Erişim tarihi: 26.04.2024).
111. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (2024). Sektörel Değerlendirme. https://celik.org.tr/category/sektorel-degerlendirme/ (Erişim tarihi: 26.04.2024).
112. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (2014). Türkiye’nin 2013 Yılında Hurda İthalatı 20 Milyon Tonun Gerisinde Kaldı. https://celik.org.tr/turkiyenin-2013-yilinda-hurda-ithalati-20-milyon-tonun-gerisinde-kaldi/ (Erişim tarihi: 28.04.2024).
113. Türkiye İstatistik Kurumu (2024). Dış Ticaret İstatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Dis-Ticaret-104 (Erişim tarihi: 24.04.2024).
114. Ünlü, İ. ve Duran, E. (2021). “COVID-19 Pandemisinin Dünya Çelik Üretimine Etkisi”, Turkish Studies-Social Sciences, 16(3), 1321-1336. https://dx.doi.org/10.47356/TurkishStudies.50890
115. Vogl, V., Ahman, M. ve Nilsson, L. J. (2021). “The Making of Green Steel in the EU: A Policy Evaluation for the Early Commercialization Phase”, Climate Policy, 21(1), 78-92. https://doi.org/10.1080/14693062.2020.1803040
116. Wang, P., Li, W. ve Kara, S. (2017). “Cradle-to-Cradle Modeling of the Future Steel Flow in China”, Resources, Conservation and Recycling, 117, 45-57. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2015.07.009
117. Wang, P., Ryberg, M., Yang, Y., Feng, K., Kara, S., Hauschild, M. ve Chen, W. Q. (2021). “Efficiency Stagnation in Global Steel Production Urges Joint Supply and Demand Side Mitigation Efforts. Nature Communications, 12(1), 2066. https://doi.org/10.1038/s41467-021-22245-6
118. Watari, T., Giurco, D. ve Cullen, J. (2023). “Scrap Endowment and Inequalities in Global Steel Decarbonization”, Journal of Cleaner Production, 425, 139041. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.139041
119. World Steel Association (2013-2024). World Steel in Figures Series. WSA Pubs.
120. Wu, Y., Su, J., Li, K. ve Sun, C. (2019). “Comparative Study on Power Efficiency of China's Provincial Steel Industry and Its Influencing Factors”, Energy, 175, 1009-1020. https://doi.org/10.1016/j.energy.2019.03.144
121. Xylia, M., Silveira, S., Duerinck, J. and Meinke-Hubeny, F. (2018). “Weighing Regional Scrap Availability in Global Pathways for Steel Production Processes”, Energy Efficiency, 11, 1135–1159. https://doi.org/10.1007/s12053-017-9583-7
122. Yavuz, N. Ç. (2004). “Durağanlığın Belirlenmesinde KPSS ve ADF Testleri: İMKB Ulusal-100 Endeksi ile Bir Uygulama”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 54(1), 239-247.
123. Yayan, V. (2014). Hurda İthalatı Ekonomiye Yük Değil. https://tr.steelorbis.com/celik-haberleri/guncel-haberler/dr-veysel-yayan-hurda-ithalati-ekonomiye-yuk-degil-828325.htm (Erişim tarihi: 06.05.2024).
124. Yayan, V. (2015). 2015 Şartları Bir Daha Yaşanmasın. https://celik.org.tr/en/2015-sartlari-bir-daha-yasanmasin/ (Erişim tarihi: 29.04.2024).
125. Yılancı, V. (2009). “Yapısal Kırılmalar Altında Türkiye İçin İşsizlik Histerisinin Sınanması”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10(2), 324-335.
126. Yılanci, V. ve Bozoklu, Ş. (2014). “Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi”, Ege Academic Review, 14(2), 211-220.
127. Yıldırım, B. T. (2014). “Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testleri ile OECD Ülkelerinde Satın Alma Gücü Paritesi Geçerliliğinin Testi”, Istanbul University Econometrics and Statistics E-Journal (20), 68-87.
128. Yıldırım, E. (2015). “İhracata Dayalı Büyüme İllüzyon Mu Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testlerinden Kanıtlar”, International Journal of Economic & Administrative Studies, 8(15), 21-40.
129. Yıldırım, M., Bal, K. ve Doğan, M. (2021). “Gri İlişkisel Analiz Yöntemi ile Finansal Performans Analizi: BIST’te İşlem Gören Demir Çelik Şirketleri Üzerinde Bir Uygulama”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 23(1), 122-143. https://doi.org/10.31460/mbdd.788840
130. Yıldırım, S., Ertuğrul, H. M. ve Soytaş, U. (2015). “Türkiye’de Aylık İstihdam Serisinin Durağanlığı: Geleneksel, Yapısal Kırılmalı ve Mevsimsel Birim Kök Test Uygulamaları”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(4), 91-102. https://doi.org/10.18037/ausbd.16380
131. Yilmazer, M. ve Karabiber, B. (2022). “Türkiye'de İhracat, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Ekonomik Büyüme ve Karbon Emisyonu İlişkisi”, Business and Economics Research Journal, 13(2), 199-220.
132. Yurtkuran, S. (2020). “N11 Ülkelerinde Ekolojik Ayak İzi Yakınsaması: Fourier Durağanlık Testinden Yeni Kanıtlar”, Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 6(2), 191-210. https://doi.org/10.20979/ueyd.681354
133. Zivot, E. ve Andrews, D. W. K. (1992). “Further Evidence on the Great Crash, the Oil Price Shock and the Unit-Root Hypothesis”, Journal of Business & Economic Statistics, 10(3), 251-270. https://doi.org/10.2307/1391541