ÖRGÜT İÇİ POLİTİK DAVRANIŞLARIN İŞE YABANCILAŞMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BİREY-ÖRGÜT UYUMUNUN ROLÜ

Öz

Bu araştırmanın amacı, turizm eğitimi verilen yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademisyenlerin örgüt içi politik davranışlarının işe yabancılaşma üzerindeki etkisinde birey-örgüt uyumunun rolünü belirlemektir. Bu doğrultuda araştırmanın evreni, Türkiye’de turizm eğitimi verilen devlet ve vakıf üniversitelerinin fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında görev yapan akademik personellerden oluşturmaktadır. Bu kapsamda çevrimiçi ve yüz yüze anketler uygulanarak toplam 385 akademisyenden veriler elde edilmiştir. Ölçüm modelinin test edilmesinde AMOS programından, hipotezlerin test edilmesinde ise PROCESS Macro eklentisinden yararlanılmıştır. Araştırmada örgüt içi politik davranışlarının işe yabancılaşma üzerinde anlamlı ve pozitif etkisinin olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık, birey-örgüt uyumunun bu ilişkideki düzenleyici rolünün anlamlı olmadığı anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Politik Davranışlar
• İşe Yabancılaşma
• Birey-Örgüt Uyumu
• Turizm Eğitim Kurumları
• Turizm Akademisyenleri.

THE ROLE OF PERSON-ORGANIZATION FIT IN THE EFFECT OF INTRA-ORGANIZATIONAL POLITICAL BEHAVIOR ON WORK ALIENATION

Öz

The purpose of this research is to determine the role of person-organization fit in the effect of the perception of intra-organizational political behavior on work alienation of academics working in higher education institutions where tourism education is provided. In this regard, the research population consisted of academic staff working in faculties, colleges, and vocational schools of state and foundation universities in Turkey where tourism education is given. In this context, data were obtained from 385 academics by applying online and face-to-face questionnaires. AMOS program was used to test the measurement model, and PROCESS Macro was used to test the hypotheses. The study determined that intra-organizational political behavior had a significant and positive effect on work alienation. However, the moderating role of person-organization fit in this relationship is not significant.

Anahtar Kelimeler

• Political Behaviors
• Work Alienation
• Person-Organization Fit
• Tourism Education
• Tourism Academics

Kaynakça

1. Afsar, B. Badir, Y. and Khan, M. M. (2015). Person–job fit, person–organization fit and innovative work behavior: The mediating role of innovation trust. The Journal of High Technology Management Research, 26(2):105-116. https://doi.org/10.1016/j.hitech.2015.09.001
2. Aknar, A., and Başçı, A.(2024). Otel Çalışanlarının İşe Yabancılaşmalarının İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Tükenmişliğin Aracı Rolü; TR83 Bölgesinde Bir Araştırma, İşletme Araştırmaları Dergisi, 16(1), 14-29
3. Al-Dhuhouri, F. S. and Shamsudin, F. M. (2023). The mediating influence of perceived workplace ostracism on the relationship between interpersonal distrust and knowledge hiding and the moderating role of person-organization unfit, Heliyon, Volume 9, Issue 9. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e20008.
4. Alniaçik, E., Alniaçik, Ü., Erat, S. and Akçin, K. (2013). Does person-organization fit moderate the effects of affective commitment and job satisfaction on turnover intentions?, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Volume 99, Pages 274-281. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.10.495.
5. Arslan, E., Güripek, E., & İnce, C.. (2018). İşe yabancılaşma ve kişi-örgüt uyumu arasındaki ilişkide kariyer bağlılığının rolü: otel işletmelerinde bir araştırma. Journal Of Recreation And Tourism Research, 5(1), 1-12.
6. Astakhova, M. N. (2016). Explaining the effects of perceived person-supervisor fit and person-organization fit on organizational commitment in the U.S. and Japan. Journal of Business Research, 69(2), 956–963. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2015.08.039
7. Aşık, N. A. (2018). Örgüt iklimi ve işe yabancılaşma ilişkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 29-41.
8. Atinc, G., Darrat, M., Fuller, B., & Parker, B. W. (2010). Perceptions of organizational politics: a meta-analysis of theoretical antecedents. Journal of Managerial Issues, 22(4), 494–513. Doi: 10.2307/25822527

9. Brewer, M.B. and Gardner, W. (1996). Who is this “We”? Levels of collective identity and self representations, Journal of Personality and Social Psychology, 71 (1) 83, https://doi.org/10.1037/0022-3514.71.1.83.
10. Bursalı, Y. M., and Bağcı, Z. (2011). Çalışanların örgütsel politika algıları ile politik davranışları arasındaki karşılıklı ilişkiler. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (9), 23-41. https://doi.org/10.18092/ulikidince.953736.
11. Chatman, J. A. (1989). Improving interactional organizational research: A model of person- organization fit. Academy of Management Review, 14(3), 333-349. https://doi.org/10.2307/258171.
12. Chiaburu, D. S., Thundiyil, T., & Wang, J. (2014). Alienation and its correlates: A meta-analysis. European Management Journal, 32(1), 24-36. http://dx.doi.org/10.1016/j.emj.2013.06.003.
13. Choi, H. M., Kim, W. G., & McGinley, S. (2017). The extension of the theory of person-organization fit toward hospitality migrant worker. International Journal of Hospitality Management, 62, 53-66. http://dx.doi.org/10.1016/j.ijhm.2016.12.003.
14. Çelik, A. & Damar, A. (2017). The mediating role of person organization fit on the effect of organizational justice on work alienation. International Journal of Management Economics and Business, 13(5), 854-866. doi:10.17130/ijmeb.2017ICMEB1735495.
15. Dağlı, A. & Averbek, E. (2017). The Relationship between the Organizational Alienation and the Organizational Citizenship Behaviors of Primary School Teachers. Universal Journal of Educational Research. 5(10), 1707-1717. doi: 10.13189/ujer.2017.051006.
16. Dajani. M. A. Z. & Saad, M. (2017). Perceived Organizational Injustice and Counterproductive Behaviour: The Mediating Role of Work Alienation Evidence from the Egyptian Public Sector. The International Journal of Business and Management (12)5, 192-201. doi: 10.5539/IJBM.V12N5P192
17. Erbir, M. (2024). Hizmet sektöründe etik liderlik algısının politik davranışa etkisinde örgüt temelli öz saygının aracılık rolü. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14 (1), 88-106. doi: 10.18074/ckuiibfd.1344867
18. Farrell, D., & Petersen, J. C. (1982). Patterns of political behavior in organization. Academy of Management Review, 7(3), 403-412. https://doi.org/10.2307/257332
19. Goetz, N., Wald, A. and Freisinger, E. (2021). A person-environment-fit-model for temporary organizations - Antecedents for temporary working settings, International Journal of Project Management, Volume 39, Issue 1, Pages 1-9. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2020.08.006.
20. Hair, J. F., Jr., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.
21. Haleem, M.S., Akhtar, S., Hamid, M.T., Iqbal, M. N. & Emmanuel, S. (2023). The role of perceived organizational politics in organizational commitment and turnover ıntentions among private sector teachers. Journal of Policy Research, 9(4), 241-247. https://doi.org/10.61506/02.00146
22. Hamstra, M. R. W., Van Vianen, A. E. M., & Koen, J. (2018). Does employee perceived person-organization fit promote performance? The moderating role of supervisor perceived person-organization fit. European Journal of Work and Organizational Psychology, 28(5), 594–601. https://doi.org/10.1080/1359432X.2018.1485734
23. İslamoğlu, G., & Börü, D. (2007). Politik davranış boyutları: bir ölçek geliştirme çalışması. Akdeniz İİBF Dergisi, 7(14), 135-153.
24. Jafariani, H., Mortazavi, S., Nazemi, S., & Bull, P. (2012). Political behavior in organizational context: nature, research and paradigm. Management Science Letters, 2(8), 2987-3000. doi:10.5267/J.MSL.2012.09.008
25. Jovanović, M. (2019). The political behavior of managers and employers as an instrument for advancing career: Influence and factors on individual and organizational effectiveness. Ekonomika, 65(4), 87-105. doi: 10.5937/ekonomika1904087J
26. Karacaoğlu, K., & Arat, H. (2019). Otel işletmelerinde çalışanların örgütsel politika algıları ile işe yabancılaşmaları arasındaki ilişkide iş stresinin düzenleyici rolü: Nevşehir ili örneği. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (25), 253-266. doi: 10.18092/ulikidince.579040
27. Kaya, U. & Serçeoğlu, N. (2013). Duygu işçilerinde işe yabancılaşma: Hizmet sektöründe bir araştırma. Çalışma ve Toplum, 1(36), 311-346.
28. Kerse., G. ve Babadag, M. (2019). A path from bullying at work to alienation: a multi-level view. Management Research Review, doi: 10.1108/MRR-11-2018-0412
29. Kırıcı, E. & Özkoç, A. G. (2017). Turist rehberlerinin tükenmişlik düzeylerinin işe yabancılaşma eğilimlerine etkisi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(1), 20-32. https://doi.org/10.24010/soid.303638
30. Kim, Y. H., Shin, S. I., Kim, H. K., Jun, M. and Wreen, M. (2023). Advanced practice nurses' organization commitment: ımpact of job environment, job satisfaction, and person-organization fit. Asian Nursing Research, 17(2):91-101. doi: 10.1016/j.anr.2023.03.002
31. Kristof, A.L. (1996) Person–organization fit: an integrative review of its conceptualizations, measurement, and implications. Personnel Psychology, 49(1), 1–49. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1996.tb01790.x
32. Kumar, P. & Ghadially, R. (1989). Organizational Politics and its effects on members of organizations. Human Relations, doi: 10.1177/001872678904200402 Kurtulmuş, M. & Karabıyık, H. (2016). Algılanan örgütsel adaletin öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeylerine etkisi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 459-477. https://doi.org/10.14686/buefad.v5i2.5000175962
33. Latif, A., Abideen, Z. U., & Nazar, M. S. (2011). Individual political behavior in organizational relationship. Journal of Politics and Law, 4(1), 199-210. doı:10.5539/jpl.v4n1p199
34. Lauver, K. J., & Kristof-Brown, A. (2001). Distinguishing between employees' perceptions of person–job and person–organization fit. Journal of vocational behavior, 59(3), 454-470. https://doi.org/10.1006/jvbe.2001.1807
35. Mahmoud, A. B., Berman, A., Reisel, W., Fuxman, L. and Hack‐Polay, D. (2024). Examining generational differences as a moderator of extreme‐context perception and its impact on work alienation organizational outcomes: Implications for the workplace and remote work transformation. Scandinavian Journal of Psychology, 65(1), 70-85. https://doi.org/10.1111/sjop.12955 Mottaz, C. J. (1981). Some determinants of work alienation. Sociological Quarterly, 22(4), 515-529. https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.1981.tb00678.x
36. Nair, N. & Vohra, N. (2009). Developing a new measure of work alienation. Journal of Workplace Rights, 14(3), 293-309. doi: 10.2190/WR.14.3.c
37. Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi - ÖSYM (2022). 2022-Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu., Tablo 3, Tablo 4, https://www.osym.gov.tr/TR,23885/2022-yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu.html.
38. Pham, T.P.T., Nguyen, T. V., Nguyen, P. V. and Ahmed, Z. U. (2024). The pathways to innovative work behavior and job performance: Exploring the role of public service motivation, transformational leadership, and person-organization fit in Vietnam's public sector, Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, Volume 10, Issue 3, 100315.https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100315.
39. Riaz, A. (2013). Antecedents And Consequences Of Organizational Politics A Study Of The Public Sector Organizations Of Pakistan. (Unpublished Doctoral Thesis), Mohammad Ali Jinnah University, Pakistan.
40. Rughoobur-Seetah, D. S. (2021). Assessing the outcomes of organizational politics on employees work behaviors. Journal of African Business, 23(3), 676-693. https://doi.org/10.1080/15228916.2021.1910785
41. Sarıboğa, V., Kılıç, E. D., & Serin, H. (2019). Sınıf öğretmenlerinin birey-örgüt uyumu üzerine bir araştırma. OPUS International Journal of Society Researches, 13(19), 95-115. doi: 10.26466/opus.567443
42. Sørlie, H. O., Hetland, J., Bakker, A. B., Espevik, R. and Olsen, O. K. (2022). Daily autonomy and job performance: Does person-organization fit act as a key resource?, Journal of Vocational Behavior, Volume 133, 103691. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2022.103691.
43. Tajfel, H. (1978).Social categorization, cocial cdentity and social comparison, in: H. Tajfel (Ed.), Differentiation between Social Groups: Studies in the Social Psychology of Intergroup Relations, Academic Press, London, pp. 61–76.
44. Tetik, R. A. & Yılmaz, G. Ö. (2021). Algılanan örgüt içi politik davranışların işe yabancılaşmaya etkisi: konaklama işletmelerinde çalışanlar üzerine bir araştırma, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(4), 2737-2755. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.896
45. Tosunoğlu, N. & Demirez, F. (2017). Örgüt İkliminin işe yabancilaşma üzerine etkisi: Gazi üniversitesi rektörlüğünde bir araştirma - The effect of organizational climate on work alienation: A research for Gazi University rectorate. Journal of Business Research-Turk, doi: 10.20491/ISARDER.2017.262
46. Tuna, M. & Yeşiltaş, M. (2014). Etik iklim, işe yabancılaşma ve örgütsel özdeşleşmenin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi: Otel işletmelerinde bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(1), 105-117. https://doi.org/10.17123/atad.vol25iss110650
47. Tülü, M., & Serinkan, C. (2023). Örgütsel politika algısı, iş yaşamında yalnızlık ve örgütsel yabancılaşma arasındaki ilişkilerin belirlenmesi: Antalya Muratpaşa belediyesi örneği. Journal of Economics, 8(20), 153-175. https://doi.org/10.25204/iktisad.1144243.
48. Türkkan, G., & Ülbeği, İ. D. (2024). Kişi-örgüt uyumunun işe yabancılaşma üzerindeki etkisinde örgütsel sinizmin rolü. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22(51), 25-50. https://doi.org/10.35408/comuybd.1316883.
49. Van Vuuren, M., Veldkamp, B. P., De Jong, M. D., & Seydel, E. R. (2007). The congruence of actual and perceived person–organization fit. The International Journal of Human Resource Management, 18(10), 1736-1747. https://doi.org/10.1080/09585190701570908.
50. Vigoda, E. (2002). Stress‐related aftermaths to workplace politics: the relationships among politics, job distress, and aggressive behavior in organizations. Journal of Organizational Behavior, 23(5), 571-591. https://doi.org/10.1002/job.160.
51. Wei, Y-C. (2015). Do employees high in general human capital tend to have higher turnover intention? The moderating role of high-performance HR practices and P-O fit. Personnel Review, doi: 10.1108/PR-07-2013-0137
52. YÖK Akademik (2022). YÖK Akademik arama, https://akademik.yok.gov.tr/AkademikArama/
53. Yumuk, Y. & Kurgun, H. (2020), The Role of Organizational Culture Types on Person-Organization Fit and Organizational Alienation Levels of Hotel Workers, Ruël, H. and Lombarts, A. (Ed.) Sustainable Hospitality Management (Advanced Series in Management, Vol. 24), Emerald Publishing Limited, Leeds, pp. 83-104. https://doi.org/10.1108/S1877-636120200000024007.