SPORT IN SOCIOLOGY, SOCIOLOGY IN SPORT: AN EVALUATION FOR THE SOCIOLOGY OF SPORT RESEARCH IN TÜRKİYE

Öz

Sociology of sport is a sub-discipline that has developed with the pioneering work of academics in Europe, America and Canada and the institutional structures they have constructed. Since the 1980s, articles in international academic sociology of sport journals have been systematically self-analysed and evaluated. The aim of this article is to evaluate the sociology of sport in Türkiye by analysing the dominant themes, research methods and theoretical approaches emerging in postgraduate theses in the field of sociology of sport and by subjecting sociology of sport research articles published in two academic journals to basic content analysis. For this purpose, 69 postgraduate theses written in sociology and sport sciences, ‘in the field of sociology of sport’ and 607 articles in two journals were subjected to basic content analysis and supported by word cloud. According to the results of the research, sociology of sport studies is more common in sport sciences than the main discipline of sociology and there is a richness of theme. However, sociological theories and research method techniques are far from diverse. While the sociology of sport receives less attention within the main discipline of sociology, postgraduate theses focusing on the sociology of sport are rich in sociological theories.

Anahtar Kelimeler

• Sociology of sport
• sport sociology
• Türkiye
• word cloud

SOSYOLOJİDE SPOR, SPORDA SOSYOLOJİ: TÜRKİYE’DE SPOR SOSYOLOJİSİ ARAŞTIRMALARI İÇİN BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Spor sosyolojisi Avrupa, Amerika ve Kanada’daki akademisyenlerin öncü çalışmaları ve inşa ettikleri kurumsal yapılarla gelişen bir alt disiplindir. 1980’li yıllardan günümüze spor sosyolojisinin uluslararası akademik dergilerindeki makaleler öz incelemeye tabii tutularak sistematik olarak değerlendirilmektedir. Bu makalenin amacı da Türkiye’de sosyoloji ve spor bilimlerinde, spor sosyolojisi alanındaki lisansüstü tezler ile iki akademik dergide yayınlanan spor sosyolojisi araştırma makalelerinde ortaya çıkan baskın temaları, araştırma yöntemlerini, kuramsal yaklaşımları temel içerik analizine tabii tutarak Türkiye’de spor sosyolojisini değerlendirmektir. Bu hedefle, sosyoloji ve spor bilimlerinde, spor sosyolojisi alanındaki, 69 lisansüstü tez ve iki dergideki 607 makale kelime bulutu ile desteklenerek temel içerik analizine tabii tutulmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre, spor bilimlerindeki çalışmalarda spor sosyolojisi, sosyoloji ana disiplininden daha fazla yer almakta ve tema zenginliği bulunmaktadır. Buna rağmen sosyoloji kuramları ve araştırma yöntem tekniklerinde çeşitlilikten uzaktır. Sosyoloji ana disiplininde ise spor sosyolojisi daha az ilgi görüyorken, spor sosyolojisi odaklı lisansüstü tezlerde sosyoloji kuramları ve metodolojik çeşitliliğe sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Sporun sosyolojisi
• spor sosyolojisi
• Türkiye
• kelime bulutu

Kaynakça

1. Açıkgöz, S., Elmas, S. ve Aşçı, H. (2018). Akademisyenlerin Gözünden Sporda Sosyal Alanlardaki Yöntem Yaklaşımlarının İrdelenmesi. Türkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences 10(3): 139–149.
2. Akın, Y., Bora, T. ve Toker, N. (Ed.). (2005). Spor:Oyun Değil Ciddi İş. Toplum ve Bilim (103).
3. Atayman, V. (1997). “Önsöz Yerine”, Arenada Show’, (Ed: M. Kurt, V. Atayman ve T.Kurultay) Sorun Yayınları, İstanbul.
4. Atenstaedt, R. (2012). Word Cloud Analysis Of The BJGP. British Journal of General Practice 62(596): 148–148.
5. Atkinson, M. (2018). “Researching Sport”, (Ed. R. Giulianotti), Routledge Handbook Of The Sociology Of Sport. Routledge, London&NY.
6. Bairner, A. (2012). For a Sociology of Sport. Sociology of Sport Journal 29(1): 102–117.
7. Bora,T. (1993). Tanrı Türkü Korusun ve Şampiyon Yapsın. Birikim (55): 25–30.
8. Bora,T. ve Orhon, G. (Ed). (2022). Spor:Bir ‘Oyun’ Alanı. Toplum ve Bilim 162(4).

9. Bora T, Reiter, W. ve Horak, R. (Ed.). (1993). Futbol ve Kültürü: Takımlar Taraftarlar Endüstri Efsaneler. 1. baskı. İletişim Yayınları, İstanbul.
10. Bourdieu, P. (1988). Program For A Sociology of Sport. Sociology of Sport Journal 5(2): 153–161.
11. Carrington, B. (2013). The Critical Sociology of Race and Sport: The First Fifty Years. Annual Review of Sociology 39. Annual Reviews: 379–398.
12. Carrington, B. (2015). Assessing The Sociology Of Sport: On Race and Diaspora. International Review for the Sociology of Sport 50(4–5): 391–396.
13. Civralı, S.R. (2022). Atletik Fenomen. Toplum ve Bilim 162(4): 6–33.
14. Coakley, J. (1987). Sociology of Sport in the United States. International Review for the Sociology of Sport 22(1): 63–79.
15. Coakley, J. (2021). Sociology of Sport: Growth, Diversification, and Marginalization, 1981–2021. Kinesiology Review 10(3): 292–300.
16. Çobanoğlu, H.O., Akdağ, E. ve Kurtuluş, M.A. (2023). A Bibliometric Analysis on Machine Learning in Sports Studies From 1999 to 2021. Turkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences 15(1): 142–152.
17. Coker-Cranney, A., Watson, J. C., Bernstein, M., Voelker, D. K., & Coakley, J. (2018). How far is too far? Understanding identity and overconformity in collegiate wrestlers. Qualitative Research in Sport, Exercise and Health, 10(1), 92–116.
18. Cooky, C. (2023). Letter from the Editor: Celebrating SSJ’s 40th Anniversary. Sociology of Sport Journal 40(1): 1–2.
19. Cooper,J.N, Macaulay, C. ve Rodriguez, S.H. (2019). Race and resistance: A typology of African American sport activism. International Review for the Sociology of Sport 54(2):151–181.
20. Dart, J. (2013). Sports sociology, journals and their editors. World Leisure Journal 55(1): 6–23.
21. Dart, J. (2014). Sports review: A content analysis of the International Review for the Sociology of Sport , the Journal of Sport and Social Issues and the Sociology of Sport Journal across 25 years. International Review for the Sociology of Sport 49(6): 645–668.
22. Dart, J. (2019). Commentary: The First 20 Years Of Soccer and Society. Soccer & Society 20(4): 704–710.
23. Dever, A. ve Sözen, H. (Ed.). (2021). Spor Sosyolojisi, Gazi Kitabevi, Ankara.
24. Dr. Harry Edwards Sociology of Sport Origins (2009). Elde edilme tarihi: 28 Mayıs 2023, https://www.youtube.com/watch?v=1ipyAYsb5Bg.
25. Drisko, J.W., ve Maschi, T. (2016). Content Analysis, Oxford University Press, USA.
26. Dunning, E. (1967). Notes On Some Conceptual And Theoretical Problems In The Sociology Of Sport. International Review of Sport Sociology 2(1): 143–153.
27. EASS (2024) Avrupa Spor Sosyolojisi Derneği, Conferences. http://www.eass-sportsociology.eu/conferences/
28. Edwards, H. (1969) The Revolt of the Black Athlete, 50th anniversary edition, NY Free Press, New York.
29. Elmas, S., Açıkgöz, S. ve Aşçı, H. (2018). Sporda Sosyal Alanlarda Yapılan Lisansüstü Tezlerde Araştırma Paradigmalarının İncelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi 29(2): 53–66.
30. Elmas, S., Gözmen Elmas, A. ve Aşçı, F.H. (2019). Sporda Sosyal Alanlar Makalelerinin Araştırma Yaklaşımlarının İncelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi 30(1): 39–52.
31. Erdoğan, E. ve Uyan Semerci, P. (2023). Toplumsal Araştırma Yöntemleri İçin Bir Rehber: Gereklilikler, Sınırlılıklar ve İncelikler. 2. baskı. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. İstanbul Bilgi Üniversitesi, İstanbul.
32. Erdoğan, İ. (2008). Futbol ve Futbolu İnceleme Üzerine. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi-Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi, (Ed. İ.Erdoğan), 26 (Kış-Bahar).
33. Erdoğan, N. (1993). Yaşasın Futbol - Galatasaray’ın Avrupa’yı Fethi. Birikim (55): 21–24.
34. ESA. (2024). Avrupa Sosyoloji Derneği, Research Networks. Elde edilme tarihi: 20 Mayıs 2024 , https://www.europeansociology.org/research-networks/rn28-society-and-sports
35. Evans, A. B., ve Thiel, A. (2019). Speaking Beyond Borders in the Sociology of Sport: Some Points for Consideration. European Journal for Sport and Society 16(3): 205–209.
36. Evans, A. B., Barker-Ruchti, N., Blackwell, J., Clay, G., Dowling, F., Frydendal, S. Winther, H. (2021). Qualitative Research In Sports Studies: Challenges, Possibilities And The Current State Of Play. European Journal for Sport and Society 18(1): 1–17.
37. Fişek, K. (1980). Spor Yönetimi, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara.
38. Galeano, E. (1998). Gölgede ve Güneşte Futbol, 2. Baskı, (Çev. E. Önalp ve M.N. Kutlu), Can Yayınları, İstanbul.
39. Giulianotti, R. (2016). Sport: A Critical Sociology. 2nd ed. Cambridge Malden, MA: Polity Press.
40. Giulianotti, R. (Ed.). (2018). Routledge Handbook Of The Sociology Of Sport, Routledge, London&NY.
41. Hacettepe Üniversitesi.(2024). Tarihçe. Elde edilme tarihi: 09 Temmuz 2024, https://sporbilimleri.hacettepe.edu.tr/index.php?lang=tr&pid=3249
42. Hacısoftaoğlu, İ., Akcan, F. ve Bulgu, N. (Ed.) (2015). Oyunun Ötesinde Spor Sosyolojisi Çalışmaları, Notabene, Ankara.
43. Hägglund, K., Wagstaff, C. R. D., Kenttä, G., ve Thelwell, R. (2023). Starting A Conversation about Vulnerability In Elite Sport. Journal of Sport Psychology in Action 15(1): 19–29.
44. Heinemann, K. ve Preuss, W. (1990). 25 Years of the International Review For the Sociology Of Sport A Content Analysis. International Review for the Sociology of Sport 25(1):3–16.
45. Horne, J. ve Manzenreiter, W. (2006). An Introduction to the Sociology of Sports Mega-Events. The Sociological Review 54(2): 1–24.
46. Ingham, A.G. ve Donnelly, P. (1997). A Sociology of North American Sociology of Sport: Disunity in Unity, 1965 to 1996. Sociology of Sport Journal 14(4): 362–418.
47. ISSA. (2024). Dünya Spor Sosyolojisi Derneği. What is the Sociology of Sport? Elde dilme tarihi: 03 Kasım 2023, https://www.issa1965.org/useful-info/what-is-the-sociology-of-sport/
48. Jarvie, G. (2006). Sport, Culture and Society An Introduction, Routledge, London.
49. Kozanoǧlu, C. (1996). Türkiye’de Futbol:Bu Maçı Alıcaz, İletişim Yayınları, İstanbul.
50. Krippendorff, K. (2019). Content Analysis An Introduction To Its Methodology. 4.Baskı, Sage, LA.
51. Kuckartz, U. ve Rädiker, S. (2023). Qualitative Content Analysis: Methods, Practice and Software, 2.Baskı, Sage, Thousand Oaks .
52. Kurt, M., Atayman, V. ve Kurultay, T. (1997). Arenada ‘Show’. Sorun Yayınları, İstanbul.
53. Maguire, J., Jarvie, G., Mansfield, L. and Bradley, J.(2002). Sport Worlds: A Sociological Perspective, Human Kinetics, Champaign Illinois.
54. Malcolm, D. (2010). Sport and Sociology, Routledge, London.
55. Malcolm, D. (2014). The social construction of the sociology of sport: A professional project. International Review for the Sociology of Sport 49(1): 3–21.
56. Malcolm, D. (2018). Learning From History and Acting Politically: The threats and Opportunities Facing The Sociology of The Sport Community. International Review for the Sociology of Sport 53(1): 3–10.
57. McNaught, C. ve Lam, P. (2010). Using Wordle as a Supplementary Research Tool. The Qualitative Report 15(3): 630–643.
58. Mennell, S. (2006). The Contribution of Eric Dunning to the Sociology of Sport: The Foundations. Sport in Society 9(4): 514–532.
59. Metin, O. ve Ünal. Ş. (2022). İçerik Analizi Tekniği: İletişim Bilimlerinde ve Sosyolojide Doktora Tezlerinde Kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22(Özel Sayı 2): 273–294.
60. Newman, J.I. (2019). Sport Sociology, In Question1. Sociology of Sport Journal 36(4): 265–276.
61. Öztürk, Ş. (Ed.). (2010). Dünya Gözüyle Futbol. Cogito (63).
62. Pike, E.C.,Jackson,S.J. ve Wenner,L.A. (2015). Assessing the sociology of sport: On the trajectory, challenges, and future of the field. International Review ort he Sociology of Sport 50(4–5): 357–362.
63. Purdy, D. (1980). Current and Future Orientations: The Sociology of Sport. Journal of Sport and Social Issues 4(1): 46–55.
64. SAD (2024) Sosyoloji Araştırmaları Dergisi. Elde edilme tarihi: 20 Ocak 2024, https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosars
65. SBD (2024) Spor Bilimleri Dergisi Hakkında. Elde edilme tarihi: 20 Ocak 2024, https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbd
66. Seippel, Ø. (2018). Topics and Trends: 30 years of Sociology of Sport. European Journal for Sport and Society 15(3): 288–307.
67. Smith, E. (Ed.) (2010.) Sociology of Sport and Social Theory. Human Kinetics, Champaign Illinois.
68. STAD (2024) Spor Tarihi Araştırmaları Dergisi, Hakkımızda. Elde edilme tarihi: 28 Mayıs 2024, https://sportarihi.org/index.jsp.
69. Talimciler, A. (2010). Sporun Sosyolojisi Sosyolojinin Sporu. İstanbul: Bağlam.
70. Tükenmez, M. (2009). Toplumbilim ve Spor. İstanbul: Kaynak Yayınları.
71. Usta, M.E. ve Doğan, Ü. (2023). Bibliometric Analysis of Studies on Refugee/Immigrant/Asylum Seeker Students. Sakarya University Journal of Education 13(2): 238–256.
72. Waddington, I. ve Malcolm, D. (2006). Eric Dunning: This Sporting Life. Sport in Society 9(4): 503–513.
73. Wenner, L.A. (2023) Sport, Society, and Scholarly Inquiry. (Ed. L.A. Wenner ), The Oxford Handbook Of Sport And Society. Oxford University Press, NY. pp. 3–23.
74. Wiggins, D.K. (2014). ‘ The Struggle That Must Be ’: Harry Edwards, Sport and the Fight for Racial Equality. The International Journal of the History of Sport 31(7): 760–777.
75. Williams, W., Parkes, E.L. ve Davies, P. (2013). Wordle: A Method for Analysing MBA Student Induction Experience. The International Journal of Management Education 11(1): 44–53.
76. Young, K. (Ed.) (2016). Sociology of Sport: A Global Subdiscipline in Review. Research in the Sociology of Sport. Emerald Group Publishing Limited. Elde edilme tarihi: 20 Kasım 2023, https://www.emerald.com/insight/publication/doi/10.1108/S1476-285420179
77. Yüksel, M. (2019). Pierre Bourdieu ve Spor Sosyolojisine Katkıları. Journal of History Culture and Art Research 8(3): 495.