EN
TR
ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ
Öz
Ticaret, finans ve faktör piyasaları açısından küresel ekonomideki yüksek entegrasyon düzeyi, bir ülkedeki ekonomik sorunların diğer ülkelere aktarılmasına yol açabilmektedir. Dünya’nın en büyük iki ekonomisi olan ABD ve Çin’deki ekonomik bozulmalar veya politika farklılaşmaları (şoklar) diğer ülkeleri ekonomik ve finansal olarak etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, ekonomik ve finansal göstergeler açısından küresel ölçekte referans kabul edilen ABD ve Çin’de enflasyon, faiz oranları, çıktı açığı ve politika belirsizliği değişkenlerine gelen pozitif şokların Türkiye ekonomisini nasıl etkilediği global VAR yöntemi kullanılarak 1980:Ç1-2022:Ç4 dönemi için incelenmektedir. Ayrıca küresel politika belirsizliği ve küresel reel döviz kurundaki artışların Türkiye’ye etkisi de incelemeye dahil edilmektedir. Elde edilen analiz sonuçlarına göre, Türkiye’deki etkiler enflasyon, faiz oranı, çıktı açığı, döviz kuru, reel GSYH ve politika belirsizliği göstergeleri üzerinden izlenmektedir. Sonuçlar, Çin’deki şokların ticaret kanalı üzerinden Türkiye ekonomisine aktarıldığını göstermektedir. Ayrıca, reel üretim kanalı üzerinden Çin’in Türkiye üzerindeki etkisi ABD'ye kıyasla daha güçlüdür. Bu ülkelerdeki faiz artışlarının neden olacağı finansal sıkılaşmanın ise Türkiye ekonomisi üzerinde bir etkiye yol açmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. ABD’deki finansal sıkılaşmanın Türkiye’de bir etkisi bulunmasa bile; çıktı açığı şoklarının Türkiye’de finansal sıkılaşma etkisi doğurduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahir, H., Bloom, N. ve Furceri, D. (2022). “The world uncertainty index”, National bureau of economic research working paper, 29763.
- Allegret, J. P., Couharde, C. ve Guillaumin, C. (2012). “The impact of external shocks in East Asia: Lessons from a structural VAR model with block exogeneity”, Economie internationale, 4, 35-89.
- Auer, R., Borio, C., ve Filardo, A. (2017). “The globalization of Inflation: The growing importance of global value chains”, BIS working paper, 602, January.
- Azad, N. F., ve Serletis, A. (2022). “Spillovers of US monetary policy uncertainty on inflation targeting emerging economies”, Emerging Markets Review, 51, 100875.
- Bhattarai, S., Chatterjee, A., ve Park, W. Y. (2020). “Global spillover effects of US uncertainty”, Journal of Monetary Economics, 114, 71-89.
- Bloom, N., Bond, S. & Reenen, J.V. (2007). “Uncertainty and Investment Dynamics”, Review of Economic Studies, 74/2, 391-415.
- Bloom, N. (2009). “The impact of uncertainty shocks”, Econometrica, 77/3, 623–685.
- Bloom, N. (2014). “Fluctuations in uncertainty”, Journal of Economic Perspectives, 28/2, 153–176. Byrne, J.P., Sakemoto, R. ve Xu, B. (2020). “Commodity price co-movement: heterogeneity and the time-varying impact of fundamentals”, Eur. Rev. Agric. Econ. 47, 499–528.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Makro İktisat (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
2 Mayıs 2025
Yayımlanma Tarihi
12 Mayıs 2025
Gönderilme Tarihi
1 Eylül 2024
Kabul Tarihi
12 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 68
APA
Kaya, A. E. (2025). ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 68, 1-19. https://doi.org/10.30794/pausbed.1541738
AMA
1.Kaya AE. ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ. PAUSBED. 2025;(68):1-19. doi:10.30794/pausbed.1541738
Chicago
Kaya, Ahmet Ekrem. 2025. “ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 68: 1-19. https://doi.org/10.30794/pausbed.1541738.
EndNote
Kaya AE (01 Mayıs 2025) ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 68 1–19.
IEEE
[1]A. E. Kaya, “ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ”, PAUSBED, sy 68, ss. 1–19, May. 2025, doi: 10.30794/pausbed.1541738.
ISNAD
Kaya, Ahmet Ekrem. “ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 68 (01 Mayıs 2025): 1-19. https://doi.org/10.30794/pausbed.1541738.
JAMA
1.Kaya AE. ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ. PAUSBED. 2025;:1–19.
MLA
Kaya, Ahmet Ekrem. “ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 68, Mayıs 2025, ss. 1-19, doi:10.30794/pausbed.1541738.
Vancouver
1.Ahmet Ekrem Kaya. ÇİN-ABD MAKROEKONOMİK ŞOKLARI VE TÜRKİYE: GLOBAL VAR ANALİZİ. PAUSBED. 01 Mayıs 2025;(68):1-19. doi:10.30794/pausbed.1541738