THE MODERATOR ROLE OF ORGANIZATIONAL POWER-DISTANCE ON THE RELATIONSHIP BETWEEN KNOWLEDGE-SHARING AND INNOVATIVE WORK BEHAVIOR

Öz

Clearly, today, the organizations should have the innovative staff. Hence, there are many studies and activities related with being innovative, in both academic and business fields. They aim to unfold the factors that contribute to be innovative for the organizations and innovative work behavior for the individuals. Knowledge-sharing (KS) is one that most known among them. Yet, it’s not expected that KS’s impact on innovative work behavior (IWB) can be independent from other organizational factors. Therefore, many organizational factors have a potential to have an impact on the relation between KS-IWB. Here the moderator role of organizational power-distance (OPD) was analyzed. First, the impact of KS on IWB and then the impact of OPD on that relation were tested. The data was gathered from 448 respondents and analyzed with SPSS Amos. Familiar with expectations, it’s argued here that KS has a positive impact on IWB. But OPD moderating role in this relation is not statistically confirmed.

Anahtar Kelimeler

• Knowledge-sharing
• Innovation
• Being innovative
• Innovative work behavior
• Organizational power distance

BİLGİ PAYLAŞIMININ YENİLİKÇİ İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL GÜÇ MESAFESİNİN DÜZENLEYİCİ ROLÜ

Öz

Günümüzde yenilikçi davranışlar gösteren personele sahip olmanın işletmeler için önemi açıktır. Bu nedenle gerek akademi gerek iş dünyasında bu alanda çalışmalar ön plandadır. İşletmelerin örgüt olarak, çalışanların da birey olarak yenilik yapmasına destek olan unsurlar üzerine önemli çalışmalar yapılmış ve en önemli faktörler ortaya çıkarılmıştır ki bunlardan biri de bilgi paylaşımıdır. Ancak bilgi paylaşımının yenilikçi iş davranışına muhtemel etkisinin diğer örgütsel unsurlardan bağımsız olması pek düşünülmez. Bu bağlamda hemen tüm örgütsel unsurların düzenleyici rolü, bilgi paylaşımı-yenilikçi iş davranışı ilişkisinde potansiyel araştırma konusu olabilir. Çalışmamızda örgütsel güç mesafesinin bu ilişkideki düzenleyici rolü incelenmiştir. İlk adımda bilgi paylaşımı-yenilikçi iş davranışı ilişkisi ardından da örgütsel güç mesafesinin etkisi test edilmiştir. İnceleme, bankacılık, sigortacılık alanlarında, eğitim kurumlarında, ticaret ve imalat işletmelerinde çalışan 448 katılımcının cevaplandırdığı anketlerle niceliksel olarak yürütülmüş ve elde edilen veriler SPSS Amos programı ile değerlendirilmiştir. Sonuçta beklendiği gibi bilgi paylaşımının yenilikçi iş davranışını olumlu bir şekilde etkilediği görülmüştür ancak örgütsel güç mesafesindeki değişimin istatistiki anlamda etkisi olduğu görülmemiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bilgi paylaşımı
• Yenilik
• Yenilikçilik
• Örgütsel güç mesafesi
• Yenilikçi iş davranışı

Kaynakça

1. Agarwal, U. A. (2014). “Linking, justice, trust, and innovative work behavior to work engagement”. Personal Review, 43/1, 41-73.
2. Akgül, İ. (2019). Bilgi paylaşımının çalışan yaratıcılığı ve yenilik yapma davranışı üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü: Bilişim teknolojileri çalışanları üzerine bir araştırma. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi.
3. Akram, T., Lei, S., Haider, M. J. ve Hussain, S. T. (2020). “The impact of organizational justice on employee innovative work behavior: Mediating role of knowledge sharing”, Journal of Innovation & Knowledge, 5, 117-129.
4. Aktan, C. C. ve Vural, İ. Y. (2005). Bilgi çağında bilgi yönetimi. Çizgi Yayın, İstanbul.
5. Altındağ, E. (2011), Aile Şirketlerinde Stratejik Yönelim Düzeylerinin Tespiti Ve Firma Performansı Üzerinde Etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gebze Yüksek Teknoloji Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
6. Arslan, A. ve Gül, H. (2022). “Örgütsel etik ikliminin algılanan güç mesafesi üzerindeki etkisi: Hemşireler üzerinde bir araştırma”. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 9/3, 449-462.
7. Atilla, G. ve Parmaksız Ö. (2024). “Örgütlerde bilgi paylaşımı üzerine kavramsal bir inceleme”. Artuklu Kaime Uluslararası İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 7/1, 75-94.
8. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173

9. Barutçugil, İ. (2002) Bilgi Yönetimi. Kariyer Yayınları, İstanbul.
10. Bock, G., W., Zmud, R., W., Kim, Y., G. ve Lee, J., N.(2005).“Behavioral intention formation in knowledge sharing: Examining the roles of extrinsic motivators, social-psychological factors, and organizational climate”. MIS Quarterly, 29/1, 87-111.
11. Burić, I., Sorić, I., & Penezić, Z. (2016). Emotion regulation in academic domain: Development and validation of the Academic Emotion Regulation Questionnaire (AERQ). Personality and Individual Differences, 96, 138–147. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.02.074
12. Constant, D., Keisler, S. ve Sproull, L. (1994). “What’s mine is ours, or is it? A study of attitudes about information sharing”. Information Systems Research, 5/4, 400-421.
13. Çapraz, B., Ayyıldız-Ünnü, N., A., Kelgokmen-İlic, D., Kocamaz, M., Çiçekli, U., G., Aracıoğlu, B., Koçak, A., Kesken, J., Soyuer, H. (2014). “Çalışanlar perspektifinden inovatif iş davranışının belirleyicileri: İzmir İlindeki öncelikli sektörlere ilişkin bir araştırma”. Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi, 3/1, 49-72.
14. Çelebi, S. (2022). Güçlendirici Liderlik, Bilgi Paylaşımı, Proaktif İş Davranışı İlişkisinde Katılımcı İş Uygulamalarının Düzenleyici Rolü; Savunma Sanayii İşletmeleri’nde Bir Uygulama, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Yıldız Teknik Üniversitesi.
15. Çolak, İ., Yorulmaz, Y., İ. ve Altınkurt, Y. (2022). “Öğretmenlerin örgütsel güç mesafesi algıları ile özerklik davranışı arasındaki ilişkide eleştirel düşünme yeteneğinin aracı rolü”. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13/2, 90-107.
16. Daniels, M., A. ve Gregauras, G., J. (2014). “Exploring the nature of power distance: Implications for micro-and macro-level theories, processes, and outcomes”. Journal of Management, 40/5, 1202-1229.
17. De Jong, J., P., J. (2007). Individual innovation: The connection between leadership and employees’ innovative work behavior. Academisch Proefschrift.
18. De Mooij, M. ve Hofstede, G. (2010). “The Hofstede Model: Applications to global branding and advertising strategy and research”. International Journal of Advertising, 29/1, 85-110.
19. Demirel, Y. (2007). “Bilgi ve bilgi paylaşımının işletme performansı etkisi üzerine bir araştırma”. Yönetim Bilimleri Dergisi, 5/2, 100-116.
20. Demirel, Y., Seçkin, Ö. (2011). Örgütsel adaletin bilgi paylaşımı üzerine etkisi: İlaç sektörü çalışanlarına yönelik bir araştırma. Bilig, 56, 99-119.
21. Düger, Y. S. (2021). “Etik liderlik ile bilgi paylaşımı arasındaki ilişki: Sistematik bir inceleme”. Alanya Akademik Bakış Dergisi, 5/2, 619-645.
22. Drucker, P., F. (1993). Kapitalist ötesi toplum, (Çev: Belkıs Çorakçı), İnkılap Kitabevi, İstanbul.
23. Drucker, P., F. (2000). 21.yüzyıl için yönetim tartışmaları (Çev: İ.Bahçıvangil ve G.Gorbon), Epsilon Yayın., İstanbul.
24. Erat, S. (2020). “Bilgi paylaşımı ve örgütsel güvenin, yenilikçilik davranışı ve bireysel performansa etkisi: Meslek lisesi öğretmenleri üzerine bir araştırma”. International Review of Economics and Management, 8/1, 124-145.
25. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error: Algebra and Statistics. Journal of Marketing Research, 18, 382-388. http://dx.doi.org/10.2307/3150980
26. Gates, B. (1999). Dijital sinir sistemiyle düşünce hızında çalışmak, (Çev: A. C. Akkoyunlu), Doğan Kitapçılık, İstanbul.
27. Gejam, E., H., Y. (2023). Sosyal sermayenin yenilikçilik üzerindeki etkisinde iç girişimciliğin ve bilgi paylaşımının aracı rolü ile değişime karşı direncin düzenleyici rolü. (Yayınlanmamış Doktora Tezi).Kastamonu Üniversitesi.
28. Ghosh, A. (2011). “Power distance in organizational context – A Review of collectivist cultures”. The Indian Journal of Industrial Relations, 47/1,89-101.
29. Gökçe, Y. (2024). Örgütsel çevikliğin çalışma yaşam kalitesi ve yenilikçi iş davranışına etkisi: Afyonkarahisar’da faaliyet gösteren beş yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Hacı Bayram Veli Üniversitesi.
30. Göksel, A., Aydıntan, B. ve Bingöl, D. (2010). “Örgütlerde bilgi paylaşım davranışı: Sosyal sermaye boyutundan bir bakış”. SBF Dergisi, 65/4, 87-109.
31. Güler, M. (2024). Örgütsel güç mesafesi ve mantar yönetim algısının akış deneyimi üzerindeki yordayıcı etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Fırat Üniversitesi.
32. Hamel, G. (2013). Şimdi ne yapıyoruz (Çev: Ü. Şensoy), Optimist, İstanbul.
33. Hofstede, G., Neuijen, Bram., Ohayv, D., D. ve Sanders, G. (1990). “Measuring organizational cultures: A qualitative and quantitative study across twenty cases”. Administrative Science Quarterly, 35, 286-316.
34. Hofstede, G. (1983). The cultural relativity of organizational practices and theories. Journal of International Business Studies, Fall, 75-89.
35. Işık, C. ve Aydın, E. (2016). “Bilgi paylaşımının yenilikçi iş davranışına etkisi: Ayder Yaylası konaklama işletmeleri üzerine bir uygulama”. Girişimcilik Ve İnovasyon Yönetimi Dergisi 5/2, 75-103.
36. Işık, M. (2018). “Bilgi paylaşımını etkileyen faktörler ve bilgi paylaşım sürecinin yenilikçi is davranışına etkisi”. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 17.UİK Özel Sayısı, 641-656.
37. İmamoğlu, E., B. Ve Dönmez-Turan, A. (2019). “Güçlendirici liderlik ile bilgi paylaşımı davranışı arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracı rolü: Bilişim sektöründe bir araştırma”. İstanbul Management Journal, 87, 27-48.
38. Jehanzeb, K. (2022). “How perception of training impacts organizational citizenship behavior: Power distance as moderator”. Personnel Review, 51/3, 922-944.
39. Jehanzeb, K. ve Mohanty, J. (2020). “The mediating role of organizational commitment between organizational justice and organizational citizenship behavior: Power distance as moderator”. Personnel Review, 49/2, 449-468.
40. Kaplan, R. S. ve Norton, D. P. (2006). Strateji haritaları: Gayri maddi varlıkları maddi sonuçlara dönüştürmek, (Çev: Ş. Öztürk), Alfa Yayın, İstanbul.
41. Karaçam, Z. (2015). “Bilimsel araştırma makalesinde tartışma bölümü ve sınırlılıkların yazımı”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 31/2, 86-97.
42. Karavardar, G. (2012). “Çalışan ilişkileri ve bilgi paylaşımı: Bankacılık sektöründe bir uygulama”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2/1, 145-156.
43. Keskin, H., Ayar-Şentürk, H. ve Beydoğan, A. (2018). “Yenilikçilik kalitesi perspektifinden bilgi paylaşımı, entelektüel sermaye ve performans ilişkisi”. BMIJ, 6/3, 71-94.
44. Kızanlıklı, M., M., Koç, H. ve Kılıçlar, A. (2016). “Örgütsel güç ve gücün kaynakları üzerine kavramsal bir inceleme”. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8/4, 499-504.
45. Koçel, T. (2003). İşletme yöneticiliği. Beta Y., İstanbul. Köseoğlu, M., A., Gider, Ö. ve Ocak, S. (2011). “Bilgi paylaşımı tutumunu etkileyen faktörler nelerdir? Bir kamu hastanesi örneği”. Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 6/1, 215-243.
46. Lin, H., F. (2007). “Knowledge sharing and firm innovation capability: An empirical study”. International Journal of Manpower, 28/3-4, 315-332.
47. Nnakando, M. ve Levitt, K. (2021). “Perceived effects of power distance on organizational change in a multicultural organization”. International Leadership Journal, 13/2, 54-82.
48. Nonaka, I. (1994). “A dynamic theory of organizational knowledge creation”. Organization Science, 5/1, 14-37. O’Dell, C., Grayson, C. J. ve Essaides, N. (2003). Ne bildiğimizi bir bilseydik (Çev: G. Günay), Dışbank Kitap, İstanbul.
49. Öncü, M. A., Bayat, M., Kethüda, Ö. ve Zengin, E. (2015). “Yenilik ve müşteri performansının finansal performans üzerindeki etkisi: Orta ölçekli sanayi işletmelerinde bir araştırma”. Marmara Üniv. İİBF. Dergisi XXXVII/1, 149-164.
50. Öneren, M., Çiftçi, G. E. ve Harman, A. (2016). “Bilgi paylaşımının yenilikçi davranışa ve örgütsel güvene etkisi üzerine bir araştırma”. Akademik Bakış Dergisi, 58,127-157.
51. Özay, M., A., ve Kaymaz, K. (2023). Yenilikçi iş davranışları ve öncülleri üzerine bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25/1, 275-293.
52. Pelenk, S., E. (2020). “Lider üye etkileşiminin kariyer memnuniyetine etkisinde algılanan örgütsel güç mesafesinin aracılık rolü”. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13/3, 22-45.
53. Polanyi, M. (1966). The tacit dimension, Anchor Day, New York.
54. Prieto, I. ve Pérez-Santana, P. (2014). “Managing innovative work behavior: The role of human resource practices”. Personnel Review, 43/2, 184-203.
55. Saruhan, Ş.C.; Özdemirci, A., (2013). Bilim, Felsefe Ve Metodoloji, Beta Yayınları, İstanbul.
56. Scott, S., G. ve Bruce, R., A. (1994). Determinants of innovative behavior: A path model of individual innovation in the workplace. Academy of Management Journal, 37/3, 580-607.
57. Sezgin, O. B., Uçar, Z. Ve Duygulu, E. (2015). “Güven, yenilikçi iş davranışı ilişkisinde bilgi paylaşımının aracılık rolü”.İşletme Fakültesi Dergisi 16/2, 1-20.
58. Solmaz, G. ve Serinkan, C. (2020). “Örgütlerde güç mesafesinin örgütsel sessizlik ile ilişkisi: Bir alan araştırması”. Yeni Bir Fikir Dergisi, 12/25, 2-19.
59. Sürücü, L., Şeşen, H., Maslakçı, A., Yeloğlu H.O. (2023), SPSS, AMOS ve PROCESS Macro İle İlişkisel, Aracı/Düzenleyici ve Yapısal Eşitlik Modellemesi, Detay Yayıncılık, Ankara.
60. Şekerli E., B. ve Gerede E. (2011). “Kültürün EKY’ye etkileri ve Türk pilotların Hostede kültür boyutları açısından durumları”. “İŞ, GÜÇ” Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 13/1, 17-38.
61. Tan, C., H., Kaur, H., Mary, A., A., S., Baluyot, M., B., Jimenez, D., D., Ventayen, R., J., M., Pentang, J., P. (2021). “How, organizational climates mediates employee innovative work behavior among food manufacturing industries in COVID-19 Pandemic: Implications to business economics and management”. Studies of Applied Economics, 39(12), 1-18.
62. Taş, Y. (2011). “İş tatmini ve bilgi paylaşım düzeyinin duygusal bağlılığa etkisi: Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde bir araştırma”. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21/1, 117-131.
63. Temel-Eğinli, A. ve Yeygel-Çakır S. (2011). “Toplum kültürünün kurum kültürüne yansıması”. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 3/2,37-50.
64. Töre, E. (2019). Entelektüel sermayenin yenilikçi iş davranışına etkisinde bilgi paylaşımının aracı rolü. Yönetim Bilimleri Dergisi, 17/34, 275-299.
65. Tu, Y. Ve Lu, X. (2013). “How ethical leadership influences employees’ innovative work behavior: A perspective of intrinsic motivation”. Journal of Business Ethics, 116, 441-455.
66. Turgut, E. ve Beğenirbaş, M. (2014). “İlişkisel sosyal sermayenin yenilikçi davranışa etkisinde örtülü bilgi paylaşımı davranışının aracılık rolü”. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 7/1, 146-160.
67. Ulus, A., B. ve Kanbur, A. (2020). “Güç mesafesi ve örgütsel adaletin politik davranışlar üzerindeki etkisi”. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12/4, 3451-3466.
68. Uslu, O. Ve Ardıç, K. (2013). “Güç mesafesi örgütsel güveni etkiler mi?”Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, XV/2, 313-338.
69. Ünal, M. (2012). “Bilgi çağında değişim ve liderlik”. Marmara Üniv. İİBF. Dergisi XXXII/1, 297-310.
70. Van den Hoof, B. ve de Ridder, J., A. (2004). “Knowledge sharing in context: The influence of organizational commitment, communication climate, and CMC use on knowledge sharing”. Journal of Knowledge Management, 8/6, 117-130.
71. Yaşar-Uğurlu, Ö. (2016). “Sosyal sermaye ve iş performansı arasındaki ilişkide örtülü bilgi paylaşımı davranışının aracılık etkisi: Sigortacılık sektöründe bir araştırma”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18/1, 147-164.
72. Yazıcı, S. (2021). “Finansal teknolojiler: Fintech ve insurtech dünyasına giriş”, Fintech ve insurtech ile finansın dönüşümü (Ed. Yazıcı S.), MediaCat Yayın., İstanbul.
73. Yeniçeri, Ö. ve Demirel, Y. (2007). “İşletme koşullarının örgüt içi bilgi paylaşım iklimine etkisi”. Öneri, 7/27, 9-21.
74. Yiğit, S. ve Yiğit, A. (2019). “Örgüt iklimi algısı ve yenilikçi iş davranışı ilişkisinde bilgi paylaşımının aracılık rolü üzerine ampirik bir araştırma”. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 14/20, 182-206.