Araştırma Makalesi

TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ

Sayı: 67 10 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 2006-2024 yılları arasında yayımladığı para politikası basın duyurularını metin analizi yöntemleriyle incelemektedir. Çalışmada doğal dil işleme (NLP) teknikleri kullanılarak kosinüs benzerliği, Gizli Dirichlet Tahsisi (LDA) konu modellemesi ve duygu analizleri yapılmıştır. Kosinüs benzerliği analizi, duyurular arasındaki içerik tutarlılığını ölçerken, LDA yöntemi ile duyuruların tematik yapısı ve temel konuları belirlenmiştir. Duygu analizi ise metinlerin pozitif, negatif ve nötr tonlarını ortaya koymuştur. Sonuçlar, TCMB'nin iletişim stratejisinin ekonomik koşullara bağlı olarak değiştiğini ve piyasa beklentilerini yönlendirme amacı taşıdığını göstermektedir. Çalışma, merkez bankası iletişiminde kullanılan dilin ekonomik etkilerini değerlendirmesi bakımından literatüre katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbıyık, A. & Coşkun, E. (2013). Eğitsel sosyal yazılımların kabul ve kullanımına yönelik bir model. Online Academic Journal of Information Technology. 4(13), 39-62.
  2. Akça, Y. & Özer, G. (2012). Teknoloji kabul model’inin kurumsal kaynak planlaması uygulamalarında kullanılması. Business and Economics Research Journal, 3(2), 79-96.
  3. Acosta M. & Meade E. (2015). Hanging on Every Word: Semantic Analysis of the FOMC's Postmeeting Statement. Board of Governors of the Federal Reserve System (U.S.), FEDS Notes 2015-09-30.
  4. Amaya D. & Filbien J-Y. (2015). The Similarity of ECB’s Communication. Finance Research Letters, Volume 13.
  5. Apel M. & Grimaldi M.B. (2012). The Information Content of Central Bank Minutes. Sveriges Riksbank Working Paper Series, No. 261.
  6. Armelius H. & Bertsch C. & Hull I. & Zhang X. (2018). Spread the Word: International Spillovers from Central Bank Communication. Sveriges Riksbank Research Paper Series, No. 357.
  7. Bholat D. & Hansen S. & Santos P. & Schonhardt-Bailey C. (2015). Text Mining for Central Banks. https://www.bankofengland.co.uk/ccbs/text-mining-for-central-banks, Erişim Tarihi: 20.02.2024.
  8. Blei D.M. & Ng A.Y. & Jordan M.I. (2003), Latent Dirichlet Allocation. Journal of Machine Learning Research 3 (2003) 993-1022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

4 Mart 2025

Yayımlanma Tarihi

10 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2025

Kabul Tarihi

29 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 67

Kaynak Göster

APA
Görgün, M. F., & Demireli, E. (2025). TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 67, 217-236. https://doi.org/10.30794/pausbed.1611268
AMA
1.Görgün MF, Demireli E. TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ. PAUSBED. 2025;(67):217-236. doi:10.30794/pausbed.1611268
Chicago
Görgün, Mehmet Fatih, ve Erhan Demireli. 2025. “TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 67: 217-36. https://doi.org/10.30794/pausbed.1611268.
EndNote
Görgün MF, Demireli E (01 Mart 2025) TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 67 217–236.
IEEE
[1]M. F. Görgün ve E. Demireli, “TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ”, PAUSBED, sy 67, ss. 217–236, Mar. 2025, doi: 10.30794/pausbed.1611268.
ISNAD
Görgün, Mehmet Fatih - Demireli, Erhan. “TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 67 (01 Mart 2025): 217-236. https://doi.org/10.30794/pausbed.1611268.
JAMA
1.Görgün MF, Demireli E. TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ. PAUSBED. 2025;:217–236.
MLA
Görgün, Mehmet Fatih, ve Erhan Demireli. “TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 67, Mart 2025, ss. 217-36, doi:10.30794/pausbed.1611268.
Vancouver
1.Mehmet Fatih Görgün, Erhan Demireli. TCMB PARA POLİTİKASI BASIN DUYURULARININ KOSİNÜS BENZERLİĞİ, KONU MODELLEMESİ VE DUYGU TONU TEMELİNDE ANALİZİ. PAUSBED. 01 Mart 2025;(67):217-36. doi:10.30794/pausbed.1611268

Cited By


by-nc-nd.eu.svg  Bu dergide yer alan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.