Derleme

ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ

Sayı: 69 18 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ

Öz

Sevilen birinin kaybı, bir çocuk ya da ergenin deneyimleyebileceği en stresli travmatik olaylardan biridir ve bu durum, ruh sağlığı ve bedensel bozuklukların yanı sıra, yaşamla ilgili çeşitli sorunlar ve uzun vadeli gelişimi etkileyebilecek olumsuz sonuçlarla ilişkilendirilmektedir. Bu doğrultuda öncelikle yasın evrelerini, görevlerini ve yası etkileyen faktörleri bilmek çocuklar ve ergenlerde yası anlamanın temelini oluşturmaktadır. Çocukluk ve ergenlik dönemlerinde meydana gelen yas tepkilerini anlamak ve klinik olarak tanımlamak için gelişimsel aşamalar çerçevesinde yasa verilen tepkilerin ve ölüme yüklenen anlamların ayrıştırılması da önem teşkil etmektedir. Çocuklarda Uzamış Yas Bozukluğu da artan sıkıntı ve işlevsellikte bozulma ile ilişkili olarak genellikle diğer ruhsal bozukluklarla birlikte görülmekte ve yetişkinlerde olduğu gibi destekleyici müdahaleler ve yas sürecine özgü kanıta dayalı tedavilere yanıt vermektedir. Yası deneyimleyen çocuklar ve ergenler için birçok müdahale yöntemi bulunmakla birlikte, bu yöntemleri destekleyen kanıtların sınırlı olduğu dikkat çekmektedir. Çocuklar ve ergenler arasında karmaşık yasın altında yatan mekanizmaların ve risk faktörlerinin anlaşılmasına odaklanan araştırmaların yanı sıra kanıta dayalı müdahalelerin artmasıyla daha özgül bulguların elde edileceği açıktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Gözden geçirme çalışması olduğu için etik beyan bulunmamaktadır.

Teşekkür

Teşekkür bilgisi bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. drian, J., Deliramich, A. ve Frueh, B. (2009). Complicated grief and posttraumatic stress disorder in humans’ response to the death of pets/animals. Bulletin of the Menninger Clinic, 73(3), 176–187. https://doi.org/10.1521/bumc.2009.73.3.176
  2. Alisic, E., Van der Schoot, T. A., van Ginkel, J. R. ve Kleber, R. J. (2008). Looking beyond posttraumatic stress disorder in children: Posttraumatic stress reactions, posttraumatic growth, and quality of life in a general population sample. Journal of Clinical Psychiatry, 69(9), 1455-1461. https://doi.org/10.4088/jcp.v69n0913
  3. Alvis, L., Oosterhoff, B., Giang, C. ve Kaplow, J. B. (2024). A pilot open trial of an individualized adaptation of Trauma and Grief Component Therapy (TGCT) in children and adolescents. Child & Youth Care Forum, 53 (4), 893-908. https://doi.org/10.1007/s10566-023-09776-3
  4. Alvis, L., Zhang, N., Sandler, I. N. ve Kaplow, J. B. (2023). Developmental manifestations of grief in children and adolescents: Caregivers as key grief facilitators. Journal of Child & Adolescent Trauma, 16(2), 447-457. https://doi.org/10.1007/s40653-021-00435-0
  5. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. Washington, DC.
  6. American Psychiatric Association (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425787
  7. Baker, J. E., Sedney, M. A. ve Gross, E. (1992). Psychological tasks for bereaved children. American Journal of Orthopsychiatry, 62(1), 105–116. https://doi.org/10.1037/h0079310
  8. Baker, J.ve Sedney, M. (1996). How bereaved children cope with loss: An overview. C. Corr ve D. Corr (Eds.), Handbook of Childhood Death and Bereavement içinde (s. 109–129). New York: Springer.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

7 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

18 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

3 Şubat 2025

Kabul Tarihi

3 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 69

Kaynak Göster

APA
Erdoğan Yıldırım, Z. (2025). ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 69, 363-379. https://doi.org/10.30794/pausbed.1632695
AMA
1.Erdoğan Yıldırım Z. ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ. PAUSBED. 2025;(69):363-379. doi:10.30794/pausbed.1632695
Chicago
Erdoğan Yıldırım, Zeynep. 2025. “ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 69: 363-79. https://doi.org/10.30794/pausbed.1632695.
EndNote
Erdoğan Yıldırım Z (01 Temmuz 2025) ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 69 363–379.
IEEE
[1]Z. Erdoğan Yıldırım, “ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ”, PAUSBED, sy 69, ss. 363–379, Tem. 2025, doi: 10.30794/pausbed.1632695.
ISNAD
Erdoğan Yıldırım, Zeynep. “ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 69 (01 Temmuz 2025): 363-379. https://doi.org/10.30794/pausbed.1632695.
JAMA
1.Erdoğan Yıldırım Z. ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ. PAUSBED. 2025;:363–379.
MLA
Erdoğan Yıldırım, Zeynep. “ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 69, Temmuz 2025, ss. 363-79, doi:10.30794/pausbed.1632695.
Vancouver
1.Zeynep Erdoğan Yıldırım. ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE KAYIP DENEYİMİ: YAS SÜRECİNE GELİŞİMSEL VE PSİKOLOJİK BİR BAKIŞ. PAUSBED. 01 Temmuz 2025;(69):363-79. doi:10.30794/pausbed.1632695

Cited By


by-nc-nd.eu.svg  Bu dergide yer alan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.