Derleme

KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 18 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI

Öz

Bu derleme çalışmasının amacı, duygusal doyum kavramının Sessiz Kuşak (1925–1945), Bebek Patlaması Kuşağı (1946–1964), X Kuşağı (1965–1980), Y Kuşağı (Milenyum/İnternet Kuşağı, 1981–1996), Z Kuşağı (1997–2010) ve Alfa Kuşağı (Dijital Kuşak, 2010–2025) bireyleri arasında nasıl farklılaştığını incelemektir. Literatürde duygusal doyum kavramının sınırlı biçimde ele alınması nedeniyle, bu çalışmada söz konusu kavram yaşam doyumu, öznel iyi oluş ve benlik süreçlerinin duygusal bileşenleri aracılığıyla ele alınmıştır. Kuşak temelli örnekleme sahip ya da bulguları kuşaklara göre ayrıştırılabilen toplam on sekiz ampirik çalışma değerlendirilmiştir. Bulgular, tüm kuşaklarda benlik süreçleri ile duygusal doyum arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu, ancak hangi benlik sürecinin daha belirleyici olduğunun kuşaklara göre farklılaştığını göstermektedir. Sessiz Kuşak ve Bebek Patlaması Kuşağına ilişkin çalışmalar, ileri yaş örneklemleri temelinde duygusal doyumun ağırlıklı olarak öz-saygı ve öz-yeterlik ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. X Kuşağında öz-yeterlik, Y Kuşağında öz-şefkat ve kendilik netliği, Z Kuşağında ise dijital bağlamla ilişkili kendilik netliği öne çıkan belirleyiciler arasındadır. Alfa Kuşağında duygusal doyumun, henüz gelişim sürecinde olan benlik yapılarından ziyade, aile, okul ve akran ilişkileri gibi bağlamsal faktörler aracılığıyla dolaylı biçimde şekillendiği görülmektedir. Çalışmanın başlıca sınırlılıkları, araştırmalarda benlik değişkenlerinin kuşaklar arasında tutarlı biçimde ele alınmamış olması ve bazı örneklemlerde yaş etkisinin yeterince kontrol edilememesidir. Buna karşın elde edilen bulgular, kuşakların gelişimsel ve sosyo-kültürel özelliklerini dikkate alan benlik odaklı yaklaşımların duygusal doyumu desteklemede işlevsel olabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir kurumdan finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma derleme niteliğinde olup etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Teşekkür

Herhangi bir kişi ya da kuruluşa teşekkür edilecek bir katkı bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Akbar, B. M. B., Prawesti, D. R. D., & Perbani, W. S. A. (2024). Big picture mental health of Generation Z in the world. Jurnal Kesehatan Komunitas Indonesia, 4(1), 1-20.
  2. Alabdulaziz H. (2025). More than a feeling: Self-esteem as predictor of life satisfaction in adolescents: A cross-sectional Analysis in Saudi Arabia. Children (Basel), 12(8), 1046.
  3. Allen, A. B., Goldwasser, E. R., & Leary, M. R. (2012). Self-compassion and well-being among older adults. Self and Identity, 11(4), 428-453.
  4. Akdeniz Öksüz, M., & Yaycı, L. (2024). Duygusal zekâ, umut, öz saygı ve yaşam doyumunun çeşitli sosyodemografik değişkenler açısından incelenmesi. Mutluluk ve İyi Oluş Dergisi, 10(17), 45-64. https://doi.org/10.32739/usmut.2024.10.17.113
  5. Akduman, N. (2024). Mutluluk metaforları: X, Y ve Z kuşaklararası karşılaştırma çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(2), 644-660.
  6. Andreassen, C. S. (2015). Online social network site addiction and psychosocial well-being. Frontiers in Psychology, 6, 705. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.00705
  7. Arnett, J. J. (2015). Emerging adulthood: The winding road from the late teens through the twenties. Oxford University Press.
  8. Asgharnezhad, T., Ahmadideh, G., Farzad, V., & Khodapanahi, M. (2006). Study of psychometric properties of Sherer’s general self-efficacy. Journal of Psychology, 10(3), 262–274.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gelişim Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

18 Mayıs 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

3 Eylül 2025

Kabul Tarihi

26 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Karadeniz, G., & Buğday, G. B. (2026). KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.30794/pausbed.1777140
AMA
1.Karadeniz G, Buğday GB. KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. PAUSBED. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.30794/pausbed.1777140
Chicago
Karadeniz, Gülçin, ve Gül Başak Buğday. 2026. “KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.30794/pausbed.1777140.
EndNote
Karadeniz G, Buğday GB (01 Mayıs 2026) KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]G. Karadeniz ve G. B. Buğday, “KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI”, PAUSBED, sy Advanced Online Publication, May. 2026, doi: 10.30794/pausbed.1777140.
ISNAD
Karadeniz, Gülçin - Buğday, Gül Başak. “KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Advanced Online Publication (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.30794/pausbed.1777140.
JAMA
1.Karadeniz G, Buğday GB. KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. PAUSBED. 2026. doi:10.30794/pausbed.1777140.
MLA
Karadeniz, Gülçin, ve Gül Başak Buğday. “KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Advanced Online Publication, Mayıs 2026, doi:10.30794/pausbed.1777140.
Vancouver
1.Gülçin Karadeniz, Gül Başak Buğday. KUŞAKLARARASI PERSPEKTİFTEN DUYGUSAL DOYUM: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. PAUSBED. 01 Mayıs 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.30794/pausbed.1777140


by-nc-nd.eu.svg  Bu dergide yer alan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.