Araştırma Makalesi

EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR

Sayı: Sayı:71 (EYS'25 Özel Sayısı) 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR

Öz

Yüksek emisyona sahip ülkelerin ekonomik yapılarının çevresel etkilerinin doğru anlaşılması, küresel ısınmanın çözümüne yönelik politikalar için büyük önem taşır. Bu çalışma, 2023 yılında en yüksek CO2 emisyonuna sahip on ülke örnekleminde ekonomik karmaşıklık ve fosil yakıt tüketimi ile CO2 emisyonları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. 1995-2022 döneminin ele alındığı panel veri analizinde, yatay kesit bağımlılığı ve eğim heterojenliği bulguları dikkate alınarak Pesaran’ın (2007) geliştirdiği yatay kesit bağımlılığını dikkate alan panel birim kök testi uygulanmış ve serilerin birinci farkta durağanlaştığı (I(1)) tespit edilmiştir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen Westerlund (2007) eşbütünleşme testine göre değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki yoktur. Bai (2009) tarafından geliştirilen ve gözlemlenemeyen ortak faktörleri hesaba katan İnteraktif Sabit Etkiler tahmincisinden elde edilen bulgular ise kısa vadede ekonomik karmaşıklığın, CO2 emisyonları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Analizde fosil yakıt tüketiminin emisyonları arttırıcı etkisi doğrulanmıştır. Dolayısıyla çalışma, yenilenebilir enerji yatırımlarının arttırılması görüşünü desteklemektedir. Politika yapıcılar karmaşık sektörlerde enerji verimliliğini arttırma ve enerji dönüşümünü hızlandırmaya odaklanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın yazarı, araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyduğunu kabul etmektedir.

Kaynakça

  1. Abbasi, K. R., Lv, K., Radulescu, M., ve Shaikh, P. A. (2021). Economic complexity, tourism, energy prices, and environmental degradation in the top economic complexity countries: Fresh panel evidence. Environmental Science and Pollution Research, 28(48), 68717–68731. https://doi.org/10.1007/s11356-021-15312-4
  2. Adebayo, T. S., Altuntaş, M., Goyibnazarov, S., Agyekum, E. B., Zawbaa, H. M., ve Kamel, S. (2022). Dynamic effect of disintegrated energy consumption and economic complexity on environmental degradation in top economic complexity economies. Energy Reports, 8, 12832–12842. https://doi.org/10.1016/j.egyr.2022.09.161
  3. Adebayo, T. S., Rjoub, H., Akadiri, S. S., Oladipupo, S. D., Sharif, A., ve Adeshola, I. (2021). The role of economic complexity in the environmental Kuznets curve of MINT economies: Evidence from method of moments quantile regression. Environmental Science and Pollution Research, 29(16), 24248–24260. https://doi.org/10.1007/s11356-021-17524-0
  4. Akiş, E., ve Soyyiğit, S. (2020). Ekonomik karmaşıklık düzeyi ve CO2 emisyonu arasındaki ilişkinin analizi: ASEAN ülkeleri örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 18(38), 865–885. https://doi.org/10.35408/comuybd.688354
  5. Al-Ayouty, I. (2024). Economic complexity and renewable energy effects on carbon dioxide emissions: A panel data analysis of Middle East and North Africa countries. Journal of the Knowledge Economy, 15(3), 12006–12025. https://doi.org/10.1007/s13132-023-01540-1
  6. Ali, M., ve Seraj, M. (2022). Nexus between energy consumption and carbon dioxide emission: evidence from 10 highest fossil fuel and 10 highest renewable energy-using economies. Environmental Science and Pollution Research, 29(58), 87901–87922. https://doi.org/10.1007/s11356-022-21900-9
  7. Aluko, O. A., Opoku, E. E. O., ve Acheampong, A. O. (2022). Economic complexity and environmental degradation: Evidence from OECD countries. Business Strategy and the Environment, 32(6), 2767–2788. https://doi.org/10.1002/bse.3269
  8. Arslan, A., Qayyum, A., Tabash, M. I., Nair, K., AsadUllah, M., ve Daniel, L. N. (2023). The impact of economic complexity, usage of energy, tourism, and economic growth on carbon emissions: Empirical evidence of 102 countries. International Journal of Energy Economics and Policy, 13(5), 315–324. https://doi.org/10.32479/ijeep.14746

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

1 Ekim 2025

Kabul Tarihi

22 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: Sayı:71 (EYS'25 Özel Sayısı)

Kaynak Göster

APA
Yöyen, H. T. (2025). EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı), 93-110. https://doi.org/10.30794/pausbed.1794936
AMA
1.Yöyen HT. EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR. PAUSBED. 2025;(Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı):93-110. doi:10.30794/pausbed.1794936
Chicago
Yöyen, Hasan Tahsin. 2025. “EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı): 93-110. https://doi.org/10.30794/pausbed.1794936.
EndNote
Yöyen HT (01 Aralık 2025) EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı) 93–110.
IEEE
[1]H. T. Yöyen, “EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR”, PAUSBED, sy Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı), ss. 93–110, Ara. 2025, doi: 10.30794/pausbed.1794936.
ISNAD
Yöyen, Hasan Tahsin. “EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı) (01 Aralık 2025): 93-110. https://doi.org/10.30794/pausbed.1794936.
JAMA
1.Yöyen HT. EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR. PAUSBED. 2025;:93–110.
MLA
Yöyen, Hasan Tahsin. “EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı), Aralık 2025, ss. 93-110, doi:10.30794/pausbed.1794936.
Vancouver
1.Hasan Tahsin Yöyen. EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR. PAUSBED. 01 Aralık 2025;(Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı):93-110. doi:10.30794/pausbed.1794936


by-nc-nd.eu.svg  Bu dergide yer alan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.