ANALYSIS OF COMMUNICATION PROBLEMS EXPERIENCED IN THE PROCESS OF CULTURAL HERITAGE TRANSMISSION IN THE TURKIC WORLD

Öz

The Turkic world possesses a rich and ancient cultural heritage. However, various communication challenges arise during the process of transmitting this heritage and carrying it forward to future generations with a shared consciousness. The aim of this study is to identify these communication barriers and analyze their underlying causes. The scarcity of studies addressing this subject holistically underscores the importance of this research. The study examines issues such as diverse alphabet systems developed over time, linguistic localization and the influence of foreign languages, political-ideological divisions, the digital divide, a lack of academic cooperation, and problems regarding terminological standardization. Conducted using a qualitative research methodology, the study employs document analysis and comparative analysis techniques. The research reveals that communication problems are concentrated in five key areas: linguistic and alphabetic barriers, historical and political obstacles, technological infrastructure issues, challenges in the transmission of intangible cultural heritage, and difficulties regarding cultural transmission within the diaspora. Key starting points for overcoming these problems have been highlighted, and proposed solutions have been presented.

Anahtar Kelimeler

• Cultural heritage transmission
• Communication problems
• Turkic World

TÜRK DÜNYASINDA KÜLTÜREL MİRAS AKTARIMI SÜRECİNDE YAŞANAN İLETİŞİM SORUNLARININ ANALİZİ

Öz

Türk dünyası, zengin ve kadim bir kültürel mirasa sahiptir. Ancak, bu mirasın aktarımı ve ortak bir bilinçle gelecek kuşaklara taşınması sürecinde çeşitli iletişim sorunlarıyla karşılaşılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, söz konusu iletişim engellerini tespit etmek ve bu engellerin nedenlerini analiz etmektir. Bu konuyu bütüncül olarak ele alan çalışmaların yetersizliği çalışmanın önemini arttıran bir etkendir. Çalışma, tarihsel süreçte oluşan farklı alfabe sistemleri, dildeki yerelleşme ve yabancı dillerin etkisi, siyasi-ideolojik ayrımlar, dijital uçurum, akademik iş birliği eksiklikleri ve terminolojik standartlaşma sorunları gibi başlıkları incelemektedir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışmada, doküman analizi ve karşılaştırmalı analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, iletişim sorunlarının beş temel boyutta yoğunlaştığı tespit edilmiştir: dilsel ve alfabetik bariyerler, tarihsel ve siyasi engeller, teknolojik altyapı sorunları, somut olmayan kültürel miras aktarımı sorunları ve diasporada kültürel aktarım sorunları. Bu sorunların aşılması için temel çıkış noktaları vurgulanmış ve çözüm önerileri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel miras aktarımı
• İletişim sorunları
• Türk dünyası

Kaynakça

1. Abdieva, R. (2017). Bağımsızlıklarını Kazandıktan Sonra Türk Cumhuriyetlerinin Dil Politikaları Ve Türkiye İle Ortak Dil ve Ortak Alfabe Çalışmaları. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD), 1(2), 104-119. https://doi.org/10.30563/turklad.357305
2. Arıoğlu, İ. E. (2025). Türk Dünyası Kültürel Entegrasyonu Çalışmaları: Türk Dünyası Kültür Başkenti Uygulaması Örneği. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 7(14), 593- 606. https://doi.org/10.53718/gttad.1678788
3. Aygün, Ş. (2025). Türk dünyasında kültürlerarası iletişim. GAB Akademi, 5 (Türk Dünyası Özel Sayısı), 11-18.
4. Ayhan, B. & Baloğlu E. (2018). Toplumsal bellek ve aidiyet: post-Sovyet alfabe tartışmaları. İçinde F. Yaldız, (Ed.), Kafkasya ve Türkistan’da 1938 Sovyet Katliamı ve Etkileri, Göç̧, Sürgün ve Kimlik Sempozyumu (ss. 351- 362), Kastamonu Üniversitesi Yayınları.
5. Aytürk, İ. (2020). Sovyet sonrası Türk cumhuriyetlerinde dil politikaları ve kimlik inşası. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 17(68), 45-62.
6. Boduroğlu, G. (2025). Uluslararası Öğrencilerin Akademik ve Sosyal Hayata Uyum Sorunlarının İncelenmesi: Çorum İli Örneği. Journal of University Research, 8(1), 81- 97. https://doi.org/10.32329/uad.1606764
7. Bourdieu, P. (1991). The economy of linguistic exchange. J. B. Thompson (Ed.), Language and symbolic power. Basil Blackwell
8. Bozkurt, H. G. (2026). Dijital Kültürel Miras Bağlamında Türkiye’de Dijital Arşiv Uygulamaları Üzerine Bir Değerlendirme, Turizm & Gastronom Çalışmaları Dergisi, 14(2), 1672- 1688. https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1857

9. Castells, M. (1996). The rise of the network society. Blackwell Publishers.
10. Cooper, R. L. (1989). Language planning and social change. Cambridge University Press. Council of Europe. (2005). Council of Europe Framework Convention on the Value of Cultural Heritage for Society (Council of Europe Treaty Series No. 199). https://rm.coe.int/1680083746
11. Çakır, M. (Ed.). (2010). Kültürel miras yönetimi. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
12. Demir, N. (2025). Ortak Türk alfabesi: Fırsatlar, sorunlar ve öneriler. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi.
13. Deniz, T., & Çelik, Ö. (2020). Somut olmayan kültürel miras taşıyıcıları: Safranbolu el sanatları ustaları üzerine bir inceleme. Doğu Coğrafya Dergisi, 25(43), 123- 138. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.699175
14. Dönmez, Y., & Gülen, M. (2026). Türkçe öğretmenlerinin kültürel mirasın aktarılmasına yönelik görüşleri: Safranbolu kent örneği. Journal of Humanities and Tourism Research, 16 (1), 100-116.
15. Ekşi, H., Demirci, İ., Yıldız, C. & Ekşi, F. (2015). Almanya'da Yaşayan Türk Göçmenlerin Aile Değerleri. Değerler Eğitimi Dergisi, 13(29), 41-82.
16. Enterieva, M., & Sezgin, F. (2016). Türki Cumhuriyetlerden Türkiye’ye gelen yükseköğretim öğrencilerinin akademik ve sosyal beklentilerinin karşılanma düzeyi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi (1), 102-115.
17. Erbay, F. (2023). Nasreddin Hoca fıkralarında ‘Türk’ oto-stereotipi: BY7297 numaralı yazma eser örneği. Millî Folklor, 18(138), 55–66. https://doi.org/10.58242/millifolklor.1088457
18. Ercilasun, A. B. (2019). Türk dünyası üzerine araştırmalar. Akçağ Yayınları.
19. Eroğul, D. (2021) Türk dünyası kültürel birlik çalışmaları, 30 yılın ardından Türkiye ve Türk dünyası, V. Özdemir (Der.), (ss. 149- 181), Pankuş Yayınları.
20. Ertürk, M. (2024). Diasporik kimliğin inşası olarak anadil ve kültür: Türkçe ve Türk kültürü öğretim programı. Edutech Research, 2(1), 70-90.
21. Fishman, J. (1991). Reversing language shift: Theory and practice of assistance to threatened languages. Multilingual Matters.
22. Giaccardi, E. (Ed.). (2012). Heritage and social media: Understanding heritage in a participatory culture. Routledge.
23. Gudykunst, W. B. & Kim. Y. (2003). Communicating with strangers: An approach to intercultural communication (4th Ed.), McGraw-Hill.
24. Güneş, E. & Alagöz, G. (2025). Dijitalleşme Sürecinde Kültürel Miras Turizmi ve Sürdürülebilirlik. İçinde Ongun, U. (Ed.), Turizmde Güncel Araştırmalar I, Özgür Yayınları.
25. Gürbüz, Y. E. (2022a). Türk dünyasında tarih eğitimi ve ulus inşası. İçinde M. Y. Alptekin & Z. Çevik (Eds.), Türk dünyasında ulus inşası (ss. 485–519). Nobel Yayıncılık.
26. Gürbüz, Y. E. (2022b). Azerbaycan ve Özbekistan tarih öğretiminde Osmanlı ile savaşların sunumu: Ankara Savaşı (1402) ve Çaldıran Savaşı (1514). Uluslararası Prof. Dr. Halil İnalcık Tarih ve Tarihçilik Sempozyumu bildiriler kitabı (Cilt 2, ss. 743–770).
27. Güzel, M., & Erol, M. S. (2019). Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri Arasındaki İlişkilerin Bilim Diplomasisi Boyutu. Bölgesel Araştırmalar Dergisi, 3(1), 12-49.
28. Hajar, A., Aypay, A., & Özdemir, M. (2026). Navigating Kazakhstani postgraduate students’ intercultural citizenship development and future vision in Türkiye: a qualitative inquiry. Discourse: Studies in the Cultural Politics of Education, 47(2), 289–301. https://doi.org/10.1080/01596306.2025.2551364
29. Halbwachs, M., (2017). Kolektif Hafıza, (Banu Barış Çev.), Heretik Yayınları.
30. Hall, E. T. (1976). Beyond culture. Anchor Press.
31. Ilgaz Sümer, S., & Üner, M. M. (2014). Psychic Distance Between Turkey and Central Asian Turkish Republics. Bilig (69), 239-262.
32. İbrahimov E. A. O. İ. (2016). Türk dünyasında ortak konuşma dili oluşturulmasında alfabe ve imla sorunları, Gazi Türkiyat, 18, 213-220.
33. Johanson, L. (2002). Structural factors in turkic language contacts. Routledge.
34. Kavak, S. (2023). Türk dünyasında ortak iletişim dili ve alfabe birliği üzerine. Turkish Studies, 18(1), 345-362.
35. Khalid, A. (2021). Making Uzbekistan: Nation, empire, and revolution in the early USSR. Cornell University Press.
36. Landau, J. M., & Kellner-Heinkele, B. (2001). Politics of language in the ex-Soviet Muslim states. Hurst Company.
37. Liu, X., Dong, F., Shui, W., et al. (2025). Blockchain in digital cultural heritage resources: Technological integration, consensus mechanisms, and future directions. npj Heritage Science, 13, Article 235. https://doi.org/10.1038/s40494-025-01818-4
38. Nora, P. (2006). Hafıza mekânları (M. Emin Özcan, Çev.). Dost Kitabevi.
39. Omorov, A., Chokoeva, D., Kalchakeyev, K., Sheripbayev, A., & Kochorova, G. (2025). Interaction of linguistic and literary aspects in the context of the cultural diversity of the Turkic peoples of Central Asia. Open Cultural Studies, 9(1), 1–16.
40. Öner M. (2020). Türk Dünyasında Ana Dil Ortaklığı ve Ayrımlaşma. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 13(32), 1558-1569.
41. Özbalcı. A. A. (2021). Türk cumhuriyetleri arasında dijital birliğin kurulması ve Türk keneşi’nin rolü. 19. Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi, 244-256
42. Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
43. Sandu, I. C. A., Spiridon, P., & Sandu, I. (2016). Current studies and approaches in the field of cultural heritage conservation science: Harmonising the terminology in an interdisciplinary context. International Journal of Conservation Science, 7(3), 591–606.
44. Sarıkaya Y. (2022). 30. Yılında Türk Devletleri ve Türkiye. Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türk Cumhuriyetleri Sempozyumu.
45. Smith, L. (2006). Uses of heritage. Routledge.
46. Şahin, E. (2023). Sovyetler birliği döneminde Orta Asya’da Rus etkisi. Akademik Düşünce Dergisi, 8, 29-45. https://doi.org/10.53507/akademikdusunce.1392168
47. Şahin, İ. (2023). Türk Devletler Teşkilatı, Türklüğün Geleceği ve Terim Meselesi: Ata Mirası Temelinde Ayrıştıran Değil Birleştiren Teriminolojie Geçiş. Avrasya Terim Dergisi, 11(3), 124-134. https://doi.org/10.31451/ejatd.1398472
48. Taş, A., Cevrioğlu, E., & Bolel, B. (2017). Uluslararasılaşma modellerinin Türk firmalarının uluslararasılaşma eğilimlerini açıklama gücü üzerine bir inceleme. İşletme Bilimi Dergisi, 5(2), 155-180. https://doi.org/10.22139/jobs.318233
49. Turan, R. (2018). Farklı Türk Devletlerinin (Türkiye, Özbekistan, Azerbaycan Ve Türkmenistan) Tarih Ders Kitaplarında Osmanlı-Timurlu İlişkilerine ve Ankara Savaşına Yaklaşım. Gazi Türkiyat, 22, 71-102.
50. Tüfekçioğlu H. (2026). Communication in the Hypermodern Era: A Sociological Deconstruction of the Media Space and Intergenerational Divides in the Turkic World. Gumilyov Journal of Sociology, 154(1), 158-170. https://doi.org/10.32523/3080-1702-2026-154-1-158-170
51. Türk Devletleri Teşkilatı (2026). Türk Konseyi Hakkında. https://turkicstates.org/tr/turk-konseyi-hakkinda
52. Türk Dil Kurumu (2026). Görev ve hedef. https://tdk.gov.tr/tdk/kurumsal/gorev-ve-hedef/
53. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (2026). https://tika.gov.tr/kurumumuz/hakkimizda/
54. Türkıc Academy. (2026). Türk Akademisi Hakkında. https://turkicacademy.org/tu/about/ob-akademii
55. Türk Kültür ve Miras Vakfı. (2026). https://turkicstates.org/tr/partner-detay/turk-kultur-ve-miras-vakfi
56. TÜRKSOY. (2023). Dijital çağda Türk kültür mirası. TÜRKSOY Yayınları.
57. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (2026). Tarihçe. https://www.turksoy.org/tarihce
58. Van Dijk, Jan A. G. M. (2005). The deepening divide: Inequality in the information society. Sage Publications.
59. Winter, T. (2013). Clarifying the critical in critical heritage studies. International Journal of Heritage Studies, 19 (6), 532-545. https://doi.org/10.1080/13527258.2012.720997
60. World Bank. (2023). Improving regional digital connectivity in Central and South Asia: Including Myanmar: Final report—Executive summary.
61. Yarımoğlu, S. (2022). Milliyetler meselesi temelinde Orta Asya’daki Sovyet politikaları. Milliyetçilik Araştırmaları Dergisi, 4(1), 31-60. https://doi.org/10.53425/madergisi.1011472
62. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
63. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (2026). Başkanlığımız. https://ytb.gov.tr/kurumsal/baskanlik
64. Yüce M. (2022). Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Türkiye ile ilişkiler, SETA Yayınları.
65. Yorulmaz, O. (2019). Sovyet Türkolojisi’nde “Türk Dilli” Meselesi. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 58-68. https://izlik.org/JA72TE87HF
66. Zhang, C. (2024). Terminological Conflation in Archaeological Site Institutions: Delineating Boundaries through Interviews with Heritage Experts in Europe, China, and Israel. Conservation and Management of Archaeological Sites, 26(1), 81- 102. https://doi.org/10.1080/13505033.2024.2414526