Retraction: THE MEAT IMPORT IN TURKEY IN THE PERIOD OF 2003-2017: A GRANGER CAUSALITY ANALYSIS

Öz

The ongoing process with being widen of the animal import including livestocks and meat import as from 2010 year which was for procurement of animal for breeding before 2008 crisis, nowadays, is in an important point on import in particular in livestock industry, in general in foreign trade with regards to the effects to the economy of Turkey. Within this context, the key factors which affected the meat import in Turkey in the period of 2003-2017 were tested with a Granger Causality Analysis in this study. According to this; the price of meat is the reason for meat import. The prices of meat are the reason for meat production. Similarly, meat import is the reason for meat production. When the variables as meat import, the price of meat and the prices of feed are included in the model collectively; an effect on meat production has been established. When the variables as meat import, meat production and the prices of feed meat import, are included in the model collectively, an effect on meat price has been established.

Anahtar Kelimeler

• Meat Import
• Red Meat Foreign Trade

Geri Çekildi: 2003-2017 DÖNEMİNDE TÜRKİYE’DEKİ ET İTHALATI: GRANGER NEDENSELLİK ANALİZİ

Öz

2008 krizi öncesinde damızlık temini amacıyla yapılan hayvan ithalatının 2010 yılından itibaren canlı hayvan ve et ithalatını kapsayacak şekilde genişletilmesi ile birlikte devam eden süreç, günümüzde Türkiye ekonomisine etkileri açısından; özelde hayvancılık sektöründe, genelde ise dış ticarette ithalat üzerinde önemli bir noktada yer almaktadır. Bu bağlamda çalışmada 2003-2017 yılları arasında Türkiye’de et ithalatını etkileyen ana faktörler Granger nedensellik analizi ile test edilmektedir. Buna göre; et fiyatı et ithalatının nedeni çıkmıştır. Et fiyatları, et üretiminin nedeni çıkmıştır. Benzer şekilde et ithalatı, et üretiminin nedeni çıkmıştır. Et ithalatı, et fiyatları ve yem fiyatları değişkenleri modele toplu olarak dahil edildiğinde; et üretimi üzerinde etkisi bulunmuştur.  Et ithalatı, et üretimi, yem fiyatları değişkenleri modele toplu olarak dahil edildiğinde et fiyatı üzerinde etkisi bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Et İthalatı
• Kırmızı Et Dış Ticareti
• Granger nedensellik analizi

Kaynakça

1. Akın, A. C., Arıkan, M. S. ve Çevrimli, M. B. (2018). “Türkiye’de 2000-2017 Yılları Arasında İthalat Kararlarının Kırmızı Et Sektörüne Etkisi”, 1st International Health Sciences and Life Congress, Burdur 2-5 Mayıs 2018, 109-119.
2. Akder, A.H. (2009). “Finansal Kriz ve Gıda Ürünleri Fiyatları”, Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, Sayı 9, s. 27-38.
3. Aydın,E., Can, M.F., Aral, Y. ve Cevger, Y., Sakarya, E. (2010). “Türkiye’de Canlı Hayvan ve Kırmızı Et İthalatı Kararlarının Sığır Besicileri Üzerine Etkileri”, Veteriner Hekimler Derneği Dergisi, 81/ 2, 51-57.
4. Aydın,E., Aral,Y., Can, M.F., Cevger, Y., Sakarya, E. ve İşbilir, S. (2011). “Türkiye’de Son 25 Yılda Kırmızı Et Fiyatlarındaki Değişimler ve İthalat Kararlarının Etkilerinin Analizi”, Veteriner Hekimler Derneği Dergisi, 82/1, 3-13.
5. Bashimov, G. (2017). “Türkiye’de Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerin Dış Ticaret Yapısının Analizi”, Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 32/1, 1-13.
6. Bayraç, H.N. ve Çemrek, F. (2011). “AB Uyum Sürecinde Türkiye’de Hayvancılık Sektörünün Yapısal Analizi ve Geliştirmeye Yönelik Politikalar”, Ekonomik Yaklaşım Kongreler Dizisi 7, 1-20.
7. Can, F.M. (2018). “Türkiye Hayvancılık Politikalarının AB ile Etkileşimi ve Olası Sonuçları”, Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 13/2, 242-250.
8. Cenan, N. ve Gürcan, İ. S. (2011). “Türkiye Çiftlik Hayvan Sayılarının İleriye Yönelik Projeksiyonu: ARIMA Modellemesi”, Veteriner Hekimler Derneği Dergisi, 82/1, 35-42.

9. Cünedioğlu,E.H. ve Kalkan,S. (2010). Et Fiyatlarındaki Artışa Nasıl Bakılmalı?, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı, 1-4. https://www.tepav.org.tr/upload/files/1282204505-4.Et_Fiyatlarindaki_Artisa_Nasil_Bakilmali.pdf (10.12.2018).
10. Çelik, Ş. (2012). “Türkiye’de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu”, Hayvansal Üretim, 53/2, 32-39.
11. Çiçek, H. ve Doğan, İ. (2017). “Türkiye’de Canlı Sığır ve Sığır Eti İthalatındaki Gelişmeler ve Üretici Fiyatlarının Trend Modelleri ile İncelenmesi”, Kocatepe Veterinary Journal, 11/1, 1-10.
12. Dağdemir, V., Birinci,A. ve Atsan, T. (2003). “Türkiye’de Kırmızı Et Pazarlaması”, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 34/4, 361-366.
13. Demiröz, M., Horasan, B., Peker, Ş., Ertosun, Z. ve Ocaklı, B. (2010). Türkiye’de Hayvancılığın Durumu ve Et İthalatı, Adnan Menderes Üniversitesi, http://www.zmo.org.tr/resimler/ekler/cb16f6f3938e162_ek.pdf (10.12.2018).
14. Demirkol, C. (2007). Türkiye’de Kırmızı Et Sektörünün Sanayici ve Tüketici Düzeyinde Analizi, Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Tekirdağ.
15. Dickey, D. ve Fuller, W. A., (1979). “Distribution Of The Estimates For Autoregressive Time Series With a Unit Root”, Journal Of The American Statistical Association, 74/366, 427-431.
16. DPT (2001), Gıda Sanayii Özel İhtisas Komisyonu Raporu Et ve Et Ürünleri Sanayii Alt Komisyonu Raporu, http://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/08_GidaSanayii_EtVeEtUrunleriSanayii.pdf (07.12.2018).
17. Enders, W. (1995). Applied Econometric Time Series, 1st Ed, New York.
18. Engle, R. F. ve Granger, C. W. J. I. (1987). “Co-integration And Error Correction: Representation, Estimation, And Testing”, Econometrica, 55/2, 251-276.
19. Ergün,G. (2010). “Türkiye ile AB Gıda ve Canlı Hayvan Sektörü Dış Ticaretinde Endüstri İçi Ticaret Analizi”, Ekonomi Bilimleri Dergisi, 2/1, 71-78.
20. Ertuğrul, E. (2000). Et ve Et Ürünleri, Türkiye Kalkınma Bankası Sektörel Araştırmalar Raporu, 1-84, Ankara.
21. T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (2015), Hayvancılık Genel Müdürlüğü Kırmızı Et Stratejisi, 1-70. https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Belgeler/Hayvanc%C4%B1l%C4%B1k/K%C4%B1rm%C4%B1z%C4%B1%20Et%20Stratejisi.pdf (10.12.2018).
22. Granger, C.W.J. (1969). “Investigating Causal Relation By Econometric And Cross-Sectional Method”, Econometrica, 37/3, 424-438.
23. Gujarati, D. N. (1999). Basic Econometrics, The McGraw Hill Companies, 3rd Edition, Literatür Yayıncılık, İstanbul.
24. Gujarati, D. N. (2004). Basic Econometrics, The McGraw Hill Companies, New York.
25. Gümüş, E. ve Çınar, H. (2016). “Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği Sığır Eti Sektörlerinin Karşılaştırılması ve Dış Ticaret Açısından Değerlendirilmesi”, Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 5/2, 177-183.
26. Göç,V., Çetinkaya M. ve Karamık, Ş. (2013). “Türkiye’de Kırmızı Et Üretimi, Sorunları ve Bazı Çözüm Önerileri”, Atatürk Üniversitesi 9. Ulusal Zootekni Öğrenci Kongresi, Erzurum 23-25 Mayıs 2013, 339-344.
27. Hatırlı, S.A., Erdoğan, Ö. ve Aktaş, A.R. (2007). “Kırmızı, Tavuk ve Beyaz Et Talebinin Tam Talep Sistemi Yaklaşımıyla Analizi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2/6, 211-221.
28. Karaca, O. (2003). “Türkiye’de Enflasyon-Büyüme İlişkisi:Zaman Serisi Analizi”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4/2, 247-255.
29. Karacan,R. (2017). “Türkiye’de Kırmızı Et Talebinin, Beyaz Et Tüketimi ve Gelir Dağılımı Açısından Değerlendirilmesi”, Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, Cilt 54, Sayı 630, s 67-73.
30. Karagöz, H. (2009). Türkiye’de ve Konya’da Hayvancılık Sektörü, Sektörün Sorunları ve Çözüm Önerileri. Konya Ticaret Odası, Etüd Araştırma Servisi, 1-25 http://www.kto.org.tr/d/file/hayvancilik_raporu_rapor.pdf (10.12.2018).
31. Karakuş, K. (2011). “Türkiye’nin Canlı Hayvan ve Kırmızı Et İthaline Genel Bir Bakış”, Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1/1, 75-79.
32. Koç, A. (1995) Türkiye’de Kırmızı Et Arz ve Talebinin Ekonometrik Analizi ve Kırmızı Et Sanayi Yapısı ile İşleyişinin İncelenmesi, Çukurova Üniversitesi Doktora Tezi, Adana.
33. Lorcu, F. ve Bolat,B.A. (2012). “Türkiye’de Kırmızı İthal Et”, Hayvansal Üretim, 53/1, 14-20.
34. Önder, K. (2018). “Kırmızı Et ve Et Ürünleri Sanayinin Pazar Gücü Oligopson Yapısı”, Muhasebe Finans ve İktisat Araştırma Örnekleri,(Ed. A. Acaravcı) Nobel Yayınları, Ankara.
35. Saygın, Ö. ve Demirbaş, N. (2017). “Türkiye’de Kırmızı Et Sektörünün Mevcut Durumu ve Çözüm Önerileri”, Hayvansal Üretim, 58/1, 74-80.
36. Sekmen, E., Kaliber,M., Uzkülekci, H.H., Kurt, Ş., Konca, Y. ve Kıyıcı, J.M. (2013). Canlı Hayvan ve Kırmızı Et İthalatının Ardından, Atatürk Üniversitesi 9. Ulusal Zootekni Öğrenci Kongresi, Erzurum 23-25 Mayıs 2013, 315-319.
37. Şahin,Y., Para,G. ve Adkinson,Y. (2013). İthal Edilen Angus Irkı Sığırların Türkiye Hayvancılığı ve Ekonomisine Etkileri, Atatürk Üniversitesi 9. Ulusal Zootekni Öğrenci Kongresi, Erzurum 23-25 Mayıs 2013, 331.
38. Şeker, İ. ve Kösemanı, A. (2015). “Türkiye’de Sığır, Koyun ve Keçi Yetiştiriciliğinin Mevcut Durumu”, Van Veterinary Journal, 26/2, 111-117.
39. Şimşek, E. (2018). “Türkiye ve AB Ülkelerinde Kırmızı Et Üretiminde İşgücü Verimliliğinin Karşılaştırılması”, Tarım Ekonomisi Dergisi, 24/1, 85-97.
40. TAGEM Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (2018), Tarım Ürünleri Piyasaları Kırmızı Et, 1-4. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Piyasalar%C4%B1/2018-Ocak%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Raporu/2018-Ocak%20K%C4%B1rm%C4%B1z%C4%B1%20Et.pdf (09.12.2018). Tarı, R. (2008). Ekonometri, 8. Baskı, Avcı Ofset, İstanbul.
41. Turhan, Ş., Erdal, B. ve Çetin, B. (2010) Türkiye’de Kırmızı Ette Fiyat Oluşumu Ve Etkileyen Faktörler, Türkiye IX. Tarım Ekonomisi Kongresi, Şanlıurfa 22-24 Eylül 2010, 387-395.
42. Türkyılmaz,M.K., (2010). “Türkiye Et Üretiminin Mevcut Durumu Sorunları ve Çözüm Önerileri”, Kocatepe Veteriner Dergisi, 3/2, 38-90.
43. Ünlüsoy, K., İnce, E. ve Güler, F. (2010). Türkiye Kırmızı Et Sektörü ve Rekabet Politikası, Rekabet Kurumu, 1-65. https://www.gtb.org.tr/dosya/pdf/kirmizi-et-sektor-raporu-1.pdf (09.12.2018).
44. Yıldız, F.F. (2004). “Avrupa Birliğinde Müdahale ve Ödeme Kuruluşları”, TMMOB ZMO Tarım ve Mühendislik Dergisi, 69,1-13.