GEÇMİŞTEN BUGÜNE TÜRKİYE SİYASETİNDE SEÇİM İTTİFAKLARI: TERCİH Mİ? ZORUNLULUK MU?
Öz
Bir ülkede uygulanan seçim sistemi, o ülkenin siyasal partileri arasında kurulabilecek ittifaklar üzerinde doğrudan belirleyicidir. Türk siyasî tarihinde gerçekleştirilen seçimlere bakıldığında, hem çoğunluk sisteminin hem de ülke ya da seçim çevresi barajlı orantılı temsil sistemlerinin uygulandığı dönemlerde, bu sistemlerin siyasî partiler arasındaki ittifak tercihlerine etkisi ile karşılaşmak mümkündür. Bununla birlikte Türkiye’de 2017 yılında hükûmet sisteminde yaşanan değişiklik ve 2018 yılında seçim ittifaklarının yasal bir zemine kavuşturulması, seçim ittifaklarına sistem içerisindeki belirleyici rolleri açısından farklı bir gözle bakılması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Çalışmada öncelikle, Türk siyasî tarihindeki seçim ittifakları ve seçim sistemlerinin bu ittifaklar üzerindeki etkisi arşiv araştırması yoluyla incelenecektir. Ardından ittifak sisteminin uygulanmadığı son yerel ve genel seçimler ile ittifak sisteminin uygulandığı yerel ve genel seçimler karşılaştırılarak, cari Türkiye siyasetinde seçim ittifaklarının belirleyici rolü değerlendirilecektir. Bu noktada seçim ittifaklarının genel seçimler açısından bir zorunluluk, yerel seçimler açısından ise bir tercih olduğunu söylemek mümkündür.
Anahtar Kelimeler
Seçim İttifakları,Seçim Sistemleri,Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi,7102 Sayılı Kanun
Kaynakça
- Ağar ve Mumcu Yollarını Ayırıyor. (2007). Cumhuriyet, 3 Haziran.
- Aksoy, İ.U. (2019). “2018 Genel Seçimler Öncesi AK Parti-MHP Cumhur İttifakı’nın Seçmen Nezdindeki Toplumsal Algısı”, International Journals Of Economics, Administrative and Social Sciences, Haziran 2(1), 21-39.
- Alkan, M.Ö. (2006). "Türkiye'de Seçim Sistemi Tercihinin Misyon Boyutu ve Demokratik Gelişime Etkileri", Anaysa Yargısı Dergisi, 23, 133-165.
- Altı Parti Seçimden Çekildi. (2011). Sabah, 11 Nisan, https://www.sabah.com.tr/gundem/2011/04/11/iki-parti-secimlerden-cekildi, (25.11.2019)
- Artık DYP Yok, DP Var. (2007). Milliyet, 28 Mayıs.
- Baykal Çağırdı Cem Hayır Dedi. (2002). Cumhuriyet, 8 Eylül.
- Bilgili, M.A. (2019). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve Türkiye’de Seçim İttifakları, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
- Çakır, R. (1994). Ne Şeriat ne Demokrasi Refah Partisini Anlamak, Metis, İstanbul.
- Çam, E. (2011). Siyaset Bilimine Giriş, Der Yayınları, İstanbul.
- Çınar, Y. ve Göksel, T. (2018). “21 Şubat 2018’de Teklif Edilen “İttifaklı d’hondt” Sistemine Göre Seçim Simülasyonları”, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı, https://www.tepav.org.tr/tr/haberler/s/4314, (12.11.2019).