THE FACTORS THAT EFFECT NEW AND SECOND HAND CAR PURCHASE OF HOUSEHOLDS IN TURKEY: ORDERED LOGIT MODEL

Öz

Households demand automobiles for several purposes such as personal use, saving or boosting their status. In order to achieve this objective and meet the automobile needs of individuals, individuals prefer to buy first or secondhand automobiles. The aim of this study is to determine the socioeconomic factors which are effective on purchasing first of secondhand automobiles by the households. The scope of the study, data set belonging to 1058 households who have purchased secondhand automobiles and 144 households who have purchased firs hand automobiles included in the B Micro Data Set of 2018 Household Budget Research by the TurkStat (Turkish Statistical Institute) was used. The study was estimated using the Ordered Logit model. According to the model estimation results, income, household type and automobile ownership was found to be effective in firsthand automobile purchasing and marital status, house and automobile ownership and working status of the head of the family was found to be effective in the secondhand automobile purchasing.

Anahtar Kelimeler

• Household car demand
• , Ordered logit model
• Turkey

HANEHALKLARININ BİRİNCİ VE İKİNCİ EL OTOMOBİL ALIMINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN SIRALI LOGİT MODELİ İLE ANALİZİ

Öz

Hanehalkları bireysel kullanım, tasarruf yapmak veya statü elde etmek gibi amaçlar ile otomobil talep etmektedirler. Bireyler bu amaçlarını gerçekleştirebilmek ve otomobile duyulan ihtiyacını giderebilmek için birinci veya ikinci el otomobil satın alma yoluna başvurmaktadırlar. Çalışmanın amacı, hanehalklarının birinci veya ikinci el araba satın alımında etkili olan sosyoekonomik faktörleri belirlemektir. Çalışmanın kapsamını, Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2018 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması B Mikro Veri Setinde yer alan birinci el araç satın alan 144 ve ikinci el araç satın alan 1058 hanehalkına ait veri seti oluşturmaktadır. Çalışmanın analizinde, Sıralı Logit modeli kullanılmıştır. Model tahmin sonuçlarına göre birinci el otomobil satın alımında; gelir, hane tipi ve otomobil sahipliği ikinci el otomobil satın alımında ise gelir, medeni durum, konut ve otomobil sahipliği ile aile reisinin çalışma durumu etkili bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Hanehalkı Otomobil Talebi
• Sıralı Logit Model
• Türkiye

Kaynakça

1. Abegaz, T., Berhane, Y., Worku, A., Assrat, A., ve Assefa, A. (2014). “Effects of Excessive Speeding And Falling Asleep While Driving on Crash İnjury Severity in Ethiopia: A Generalized Ordered Logit Model Analysis”, Accident Analysis & Prevention, 71, 15-21.
2. Akal, M., Alpdoğan, H. ve Akat, A. (2019). “İstanbul ili Otomobil Talebi Yapısı ve Tüketici Tercihlerinde Değişmeler”, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15/2, 177-197.
3. Akçi̇, Y. (2016). “İkinci El Otomobil: Tüketici Bakışıyla”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 329-362
4. Aldrich, J.H. ve Nelson, F.D. (1984). Linear Probability, Logit and Probit Models, Beverly Hills, Sage Publications.
5. Alper, C.E. ve Mumcu-Serdar, A. (2000). Türkiye’de Otomobil Talebinin Tahmini, Ekonomi ve Ekonometri Merkezi, Boğaziçi Üniversitesi Araştırma Raporu, http://ideas.econ.boun.edu.tr/content/wp/ISS_EC_05_01.pdf (10.12.2020).
6. Alvarez, R. M. ve J. Brehm (2002). Hard Choices, Easy Answers: Values, Information, and American Public Opinion. Princeton University Press, Princeton, N.J.
7. Arslan, İ.K. (2003). Otomobil Alımında Tüketici Davranışlarını Etkileyen Faktörler. İstanbul Ticaret Üniversitesi Dergisi, http://acikerisim.ticaret.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11467/209/M00042.pdf?sequence=1. (20.12.2020)
8. Aydın, N. ve Arı, E. (2016). “Hanehalkı Otomobil Talebini Belirleyen Etkenlerin İkili Lojistik Regresyon Yöntemiyle Analizi: Türkiye Örneği”. Kastamonu University Journal of Economics & Administrative Sciences Faculty, 12/1, 1-22.

9. Brant, R (1990). Assessing Proportionality in the Proportional Odds Model for Ordinal Logistic Regression. Biometrics. 46, 1171–1178.
10. Cao, X., Mokhtarian, P.L. ve Handy, S.L. (2006). “Neighborhood Design and Vehicle Type Choice: Evidence from Northern California”, Transportation Research Part D: Transport and Environment, 11/2, 133–145.
11. Choo, S. ve Mokhtarian, P.L. (2004). “What Type of Vehicle do People Drive? The Role of Attitude and Lifestyle in Influencing Vehicle Type Choice”, Transportation Research Part A: Policy and Practice, 38/3, 201-222.
12. Chow, G.C. (1988). Econometrics, McGraw-Hill Book Company, 4th Printing, Singapore.
13. Çağlayan Akay, E. ve Tümsel, B. (2016). “Hanehalkı Otomobil Sahipliğinin İncelenmesi: Ardışık Logit Modeli”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 4/4, 35-45.
14. Çınar, M. (2018). “Çalışan bireylerin otomobil sahipliğini etkileyen faktörler: Bursa örneği”, Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 8/16, 1-19.
15. Dargay, J, Gately, D. ve Sommer, M. (2007). “Vehicle Ownership and Income Growth, Worldwide: 1960-2030”, The Energy Journal, 28/4. 143-170.
16. Dargay, J. ve Gately, D. (1999). “Income's effect on car and vehicle ownership, worldwide: 1960–2015”, Transportation Research Part A: Policy and Practice, 33/2, 101-138.
17. Greene, W.H. (1990). Econometric Analysis, Macmillan, New York.
18. Gujarati, D.N. (1988). Basic Econometrics (2. baskı), McGraw-Hill International, New York.
19. Hardin, J.W. ve Hilbe, J.W. (2007). Generalised Linear Models and Extensions, Second Edition, Stata Press Publication, Texas, ABD.
20. Hocherman, I., Prashker, J.N. ve Ben-Akiva, M. (1983). “Estimation and Use of Dynamic Transaction Models of Automobile Ownership”, Transportation Research Record, 944, 134–141.
21. Hosmer, D.W., Stanley Lemeshow, B.J. (1989). “Best Subsets Logistic Regression”, Biometrics, 45, 1265-1270.
22. Işık, N., Yılmaz, S.S. ve Kılınç, E.C. (2017). “İthal Otomobil Satışlarının Döviz Kuru Esnekliği: Türkiye Üzerine bir Uygulama”, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 19/33, 84-92.
23. Jung, T. Y. (1993). “Ordered Logit Model for Residential Electricity Demand in Korea”, Energy Economics, 15/3, 205-209.
24. Katchoca, A. (2013). Ordered Probit and Logit Models. https://sites.google.com/site/econometricsacademy/econometrics-models/ordered-probit-and-logit-models. (10.11.2020)
25. Kayri, M. (2007). “ Two-step clustering analysis in researches: A case study”, Eğitim Araştırmaları- Eurasian Journal of Educational Research, 7/28, 89–99.
26. Kitamura, R. ve Bunch, D.S. (1990). Heterogeneity and State Dependence in Household Car Ownership: A Panel Analysis Using Ordered-Response Probit Models with Error Components. University of California. No:52. https://escholarship.org/uc/item/0qv4q55r. (10.11.2020)
27. Kitamura, R., Golob, T.F., Yamamoto, T. ve Wu G. (1999). “Accessibility and Auto Use in A Motorized Metropolis”, Paper Presented at the 79th Transportation Research Board Annual Meeting, Washington DC.
28. Kleinbaum, D.G. ve Klein M., (2010). Logistic Regression. A Self- Learning Text, Third Edition, Springer, London. Kramer, B. (1996). “An Ordered Logit Model for the Evaluation of Dutch Non-Life Insurance Companies”, De Economist, 144/1, 79-91.
29. Lave, C.A. ve Train, K. (1979). “A Disaggregate Model Of Auto-Type Choice”, Transportation Research Part A: General, 13/1, 1-9.
30. Liao, T. F. (1994). Interpreting probability models: Logit, probit, and other generalized linear models (No. 101). Sage, USA.
31. Maddala, G. S. (1983). “Methods of Estimation for Models of Markets with Bounded Price Variation”, International Economic Review, 24/2, 361-378.
32. Maddala, G.S. (1988). Introduction to Econometrics, Mc Millan Publishing Company, New York.
33. Manski, C.F. ve Sherman, L. (1980). “An Empirical Analysis of Household Choice Among Motor Vehicles”, Transportation Research Part A: General, 14/5-6, 349-366.
34. McKelvey, R. D. ve Zavoina, W. (1975). “A Statistical Model for the Analysis of Ordinal Level Dependent Variables”, Journal of Mathematical Sociology, 4/1, 103-120.
35. Newbold, P., Carlson, W.L. ve Thorne, B. (2007). Statistics for Business and Economics, Sixth Edt. Prentice Hall, United States
36. Nolan, A. (2010). “A Dynamic Analysis of Household Car Ownership”, Transportation Research Part A: Policy and Practice, 44/6, 446-455.
37. OICA. (2019). Production Statistics, https://www.oica.net/production-statistics/ (10.01.2021)
38. OSD. (2020). Otomotiv Sektörel Bakış, https://assets.kpmg/content/dam/kpmg/tr/pdf/2019/04/sektorel-bakis-2019-otomotiv.pdf (10.01.2021)
39. Önder, K. ve Şahin, M. (2018). “Özel Tüketim Vergisi Artışlarının Hanehalkının Binek Otomobil Talebi Üzerine Etkisi: Panel Eşbütünleşme Analizi”, Maliye Dergisi, 174, 337-359.
40. Özatmaca Erden, E. (2015). Kocaeli'de Otomobil Sahipliğinin Lojit Model İle İncelenmesi, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi.
41. Özçam, A. Özçam, D. (2012). “Tüketicinin Otomobil Talebinin Tahmini ve Ülke Menşei Etkileri Üzerine Bir Literatür İncelemesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27/1, 97-132.
42. Özçelebi, O. ve Şafak, F. (2018). “Kredi Hacmi Otomobil Talebi Etkileşimi: Nedensellik Analizinde Kümülatif Toplamlar Yaklaşımı”, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4/2, 47-69.
43. Potoglou, D. (2008). “Vehicle-type Choice and Neighbourhood Characteristics: An Empirical Study of Hamilton, Canada”, Transportation Research Part D: Transport and Environment, 13/3, 177-186.
44. Şener, U. (2015). Türkiye’de Binek Otomobil Endüstrisinin Talebine Kantitatif Bir Yaklaşım (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Aydın Üniversitesi.
45. TÜİK (2020a). Ulaştırma ve Haberleşme. Motorlu Kara Taşıtları Sayısı, https://tuikweb.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist (10.01.2021)
46. TÜİK (2020b). Yıl İçinde Devri Yapılan Motorlu Kara Taşıt Sayısı, https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Ulastirma-ve-Haberlesme-112 (10.01.2021)
47. Urdaletova, A., Çağlayan, E. ve Karadeniz, G. (2014). “Tekstil Ürünleri Tüketiminin Logit Modeli Yöntemiyle Analizi”, Reforma, 4/64, 46-53.
48. Walker, S.H. ve Duncan, D.B. (1967). “Estimation of the Probability of an Event as a Function of Several Independent Variables”, Biometrika, 54/1, 167–179.
49. Williams, R. (2016). “Understanding and interpreting generalized ordered logit models”, The Journal of Mathematical Sociology, 40/1, 7-20.
50. Yang, Z., Jia, P., Liu, W., ve Yin, H. (2017). “Car Ownership and Urban Development in Chinese Cities: A Panel Data Analysis”, Journal of Transport Geography, 58, 127-134.
51. Yavuz, H. (2017). “Otomobil Alımında Özel Tüketim Vergisinin Etkisi ve ÖTV Bilinci”, Journal of Eurasia Social Sciences, 8/26, 373-389.
52. Yayar, R., Çoban, M.N. ve Tekin, B. (2015). “Otomobil Sahipliğini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Tokat İli Kentsel Alanda Bir Uygulama”, Yönetim ve Ekonomi, 22/2, 603-617.
53. Yayar, R., Yılmaz, E. (2018). “İkinci El Otomobil Talep Fiyatının Regresyon Analizi: TR83 Bölgesi Örneği”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 13/1, 39-52.
54. Yılmaz, Ö. (2001). “Erzurum'da Otomobil Talebinde Etkili Olan Demografik Faktörlerin Ekonometrik Analizi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 15/1-2, 105-115.