EXAMINATION OF PATIENT EXPECTATIONS REGARDING HOME CARE SERVICES IN TURKEY BY DOCUMENT ANALYSIS METHOD

Öz

In this study, studies on patients related to home care services in Turkey were examined by document analysis technique. With this review, it is aimed to reveal the expectations of the users regarding home care services, which are becoming increasingly important in the society. A search was made taking into account some criteria. As a result of the screening, 28 research articles with a total of 5955 participants between the years 2006-2021 were evaluated. Descriptive statistics were used. As a result of the analysis, it was determined that the patients basically had seven expectations. These are increasing social service care, informing about health conditions, responding quickly when needed, being sensitive and qualified health workers, following the disease, prescribing drugs and providing necessary medical devices. It is believed that these results, which are at the point of improving the services offered, will contribute to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Home Care Services
• Patient Expectation
• Document Analysis
• Turkey

TÜRKİYE’DE EVDE BAKIM HİZMETLERİNE İLİŞKİN HASTA BEKLENTİLERİNİN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada, Türkiye'de evde bakım hizmetleri ile ilgili hastalar üzerinde yapılan araştırmalar doküman analiz tekniği ile incelenmiştir. Bu inceleme ile birlikte toplumda gittikçe önemi artan evde bakım hizmetlerine ilişkin kullanıcıların beklentilerini ortaya koymak hedeflenmiştir. Bazı kriterler dikkate alınarak tarama yapılmıştır. Tarama sonucunda 2006-2021 yılları arasında toplam 5955 katılımcının yer aldığı 28 araştırma makalesi değerlendirilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Analiz sonucunda hastaların temelde yedi beklentisinin olduğu tespit edilmiştir. Bunlar, sosyal hizmet bakımlarının artırılması, sağlık durumları ile ilgili bilgilendirilme yapılması, ihtiyaç duyulduğunda hızlı bir şekilde cevap verilmesi, sağlık çalışanlarının duyarlı ve vasıflı olması, hastalığının takibinin yapılması, ilaçların reçete edilmesi ve gerekli tıbbi cihazların sağlanmasıdır. Sunulan hizmetleri geliştirme noktasında bulunan bu sonuçların literatüre katkı sağlayacağına inanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Evde Bakım Hizmetleri
• Hasta Beklentisi
• Doküman Analizi
• Türkiye

Kaynakça

1. Adigüzel, E., ve Tek, N. A. (2018). Evde bakım hizmeti alan yaşlı bireylerin beslenme durumlarına ilişkin bazı özelliklerin yaşam kalitesi üzerine etkisi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 11/1, 19-25.
2. Akaltun, H., ve Ersin, F. (2016). Evde bakım hizmeti alan diyabetli hastaların diyabet tutum ve davranışlarının belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9/4, 126-133.
3. Akdemir, N., Bostanoğlu, H., Yurtsever, S., Kutlutürkan, S., Kapucu, S., ve Özer, Z. C. (2011). Yatağa bağımlı hastaların evde yaşadıkları sağlık sorunlarına yönelik evde bakım hizmet gereksinimleri. Dicle Tıp Dergisi, 38/1, 57-65.
4. Alnıgeniş, E. (2009). Evde bakım hizmetlerine bakış. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Platformu, 57, 1-5.
5. Altuntaş, M., Yilmazer, T., Güçlü, Y., ve Öngel, K. (2010). Evde sağlik hizmeti ve günümüzdeki uygulama şekilleri. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 20, 153-158.
6. Aydın, M., ve Dişcigil, G. (2017). Evde bakım hizmeti alanlarda sosyal izolasyon. The Journal of Turkish Family Physician, 8/4, 95-99.
7. Aydin, R., Unal, E., Gokler, M., Metintas, S., Emiral, G., Ozay, O., Onsuz, F., ve Isikli, B. (2016). An evaluation of home health care needs and Quality of Life among the elderly in a semi-rural area of Western Turkey. European Geriatric Medicine, 7/1, 8-12.
8. Bilge, U., Elçioğlu, Ö., Ünalacak, M., ve Ünlüoğlu, İ. (2014). Türkiye’de yaşlı evde bakım hizmetleri. Eurasian Journal of Family Medicine, 3/1, 1-8.

9. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9/2, 27-40.
10. Çatak, B., Kilinç, A., Badillioğlu, O., Sütlü, S., Sofuoğlu, A. E., ve Aslan, D. (2012). Burdur’da evde sağlık hizmeti alan yaşlı hastaların profili ve evde verilen sağlık hizmetleri. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi, 10/1, 13-21.
11. Çayir, Y. (2013). Birinci basamakta evde sağlık hizmetleri: Neler yapabiliriz? Dicle Tıp Dergisi, 40/2, 340-344.
12. Çevik, A., Çevik, A., Basat, O., ve Sema, U. (2014). Evde sağlık hizmeti alan yaşlı hastalarda beslenme durumunun değerlendirilmesi ve beslenme durumunun laboratuar parametreleri üzerine olan etkisinin irdelenmesi. Konuralp Tıp Dergisi, 6/3, 31-37.
13. Çoban, M., Esatoğlu, A. E., ve İzgi, M. C. (2014). Türkiye’de evde sağlık ve bakım hizmetleri uygulamalarının mevzuat içindeki tarihsel değişimi. Türkiye Biyoetik Dergisi, 1/3, 154-176.
14. Danış, M., ve Solak, Y. (2014). Evde bakım hizmetlerinin organizasyonu: Hollanda örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 24, 57-71.
15. Dilekçi, E., Dilekçi, E. A., Demirkol, M. E., ve Öğün, M. N. (2018). evde sağlik hastalarinda d vitamini düzeyleri. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 20/2, 101-105.
16. Duman, N. B., ve Karatas, N. (2012). The effect of home care services on maternal health after cesarean delivery in Turkey. Journal of Nursing Education and Practice, 2/4, 124-133.
17. Düzkaya, D. S., Bozkurt, G., ve Yakut, T. (2017). Yoğun bakımdan taburcu olan tıbbi teknolojiye bağımlı çocuklara verilen evde bakım hizmetlerinin değerlendirilmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 4/3, 204-211.
18. Gray, B. H., Sarnak, D. O., and Burgers, J. S. (2015). Home care by self-governing nursing teams: The Netherlands' Buurtzorg Model. Commonwealth Fund NewYork, 1-12.
19. Güdük, Ö., Güdük, Ö., ve Sertbaş, Y. (2020). Evde sağlık hizmeti alan hasta ve yakınlarının memnuniyeti. Boğaziçi Tıp Dergisi, 7/3, 82-88.
20. Güdük, Ö., Güdük, Ö., ve Sertbaş, Y. (2021). Evde Sağlık Hizmeti Alan Hastaların Sağlık İhtiyaçlarının Değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8/1, 78-83.
21. Güzel, E., ve Toprak, D. (2018). Türkiye’de evde sağlık hizmetleri. Klinik Tıp Aile Hekimliği, 10/5, 15-19.
22. Hasgül, E. (2016). Evde bakim hizmetlerinde sosyal hizmet uzmanlarinin işlevleri ve rolleri. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi/7, 14-21.
23. Hisar, K. M., ve Erdoğdu, H. (2014). Evde sağlık hizmeti alanlarda yaşam kalitesi durumu ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Genel Tıp Dergisi, 24/4, 138-142.
24. İlhan, B., Özdemir, Ç., Aslan, D., Erdoğdu, D., Çalagan, F., Bilgili, N., ve Ersoy, V. (2015). Evde bakım hizmetleri ile ilgili sağlık emek ve meslek örgütlerinin görüş ve yaklaşımları. Türk Tabipleri Birliği Yayınları, 1, 1-32.
25. İncesu, E., Tombul, C., Arkan, M., ve Babuçcu, H. (2014). Evde sağlik hizmetlerin erişilebilirlik: Konya Seydişehir Devlet Hastanesİ Evde Sağlik Hizmetleri Birimi Örneği. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi/4, 18-25.
26. Işık, O., Kandemir, A., Erişen, M. A., ve Fidan, C. (2016). Evde sağlık hizmeti alan hastaların profili ve sunulan hizmetin değerlendirilmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19/2, 171-186.
27. KASDER. (2021). Sağlik Bakanliğinca ücretsiz sunulan evde sağlik hizmetleri uygulamasi. Türkiye Kas Hastalıkları Derneği. https://kasder.org.tr/ (Erişim Tarihi: 26 Mayıs 2021).
28. Kaya, Ç. A., Mercan, E., ve Çifçili, S. (2018). Evde sağlık hizmeti almak için başvuran inmeli hastaların sağlık ve bakım ihtiyaçları. The Journal of Turkish Family Physician, 9/3, 69-77.
29. Kaya, Ş. D., Kilinç, S., Kilinç, M., ve Maimaiti, N. (2017). Evaluation of home care services for elderly: A qualitative study in Konya province of Turkey. International Journal of Health Sciences and Research, 7/3, 239-249.
30. Kitapci, H., Bütüner, O., Karabulut, S., ve Göksel, E. (2017). Determination of geriatric depression levels undergoing homecare patients: An investigation in Turkey. Konuralp Tıp Dergisi, 9/3, 257-263.
31. Klein, D. B., Laugesen, M. J., and Liu, N. (2013). The patient‐centered medical home: A future standard for american health care? Public Administration Review, 73/1, 82-92.
32. Limnili, G., ve Özçakar, N. (2013). Evde sağlık hizmetlerine başvuru özellikleri ve beklentiler. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 17/1, 13-17.
33. Onarcan, M. (2011). Türkiye’de evde bakım hizmetleri ve ülke modeli için öneriler. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Platformu, 57/1, 1-6.
34. Özer, Ö., ve Şantaş, F. (2012). Kamunun sunduğu evde bakım hizmetleri ve finansmanı. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3/2, 96-103.
35. Öztürk, G. Z. (2018). Geriatrik evde sağlık hastalarının beslenme durumlarının değerlendirilmesi. Klinik Tıp Aile Hekimliği, 10/5, 7-10.
36. Rencber, E., ve Terzi, O. (2021). Quality of life of older people receiving home health care services: An example from Turkey. Home Health Care Management & Practice, 33/1, 3-7.
37. Rosenthal, M., Abrams, M., and Bitton, A. (2012). Recommended core measures for evaluating the patient-centered medical home: Cost, utilization and clinical quality. Commonwealth Fund. Pub., 12, 1-12.
38. SB. (2010). Sağlık Bakanlığı’nca Sunulan Evde Sağlık Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönerge. Sağlık Bakanlığı, Ankara. https://khgm.saglik.gov.tr/ (Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021)
39. SB. (2015). SKS evde sağlık seti. Sağlık Bakanlığı, Ankara. https://shgmkalitedb.saglik.gov.tr/TR-15193/saglikta-kalite-standartlari-sks-evde-saglik-yayimlandi.html (Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021)
40. SB. (2017). Evde sağlık hizmetleri. Sağlık Bakanlığı, Ankara. https://khgm.saglik.gov.tr/ (Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021)
41. Schafer, W., Kroneman, M., Boerma, W., Berg, M., Westert, G., Deville, W., and Ginneken, W. (2010). The Netherlands: Health System Review. Health Systemsin Transition, 12/1, 1-268.
42. Subaşi, N., ve Öztek, Z. (2006). Türkiye'de karşılanamayan bir gereksinim: Evde bakım hizmeti. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 5/1, 19-31.
43. Tirgil, M., ve Naldöken, Ü. (2019). Hasta ve hasta yakınlarının evde sağlık hizmetlerinden beklenti ve memnuniyet düzeyleri. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 6/2, 122-135.
44. Torun, N., Tengilimoğlu, D., ve Khan, M. M. (2016). Home health services in Turkey: A case study based on patient survey of home health care users in the province of Ankara. International Journal of Health Management and Tourism, 1/2, 77-97.
45. Turan, Z., ve İncesu, E. (2017). Evde sağlik hizmetlerinin yaşam kalitesi üzerine etkisi: Çelikhan Devlet Hastanesİ Evde Sağlik Hizmetleri Biriminden hizmet alan hastalar üzerine bir araştirma. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi/9, 44-59.
46. TÜİK. (2021). İstatistiklerle Yaşlılar, 2020. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankar. https://data.tuik.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 28 Mayıs 2021).
47. Uzan, M. M., Eğici, M. T., ve Toprak, D. (2017). Evde sağlık hizmeti kapsamındaki hastaların sosyodemografik özellikleri ve tıbbi durumları. Journal of Academic Research in Medicine, 7/3, 117-121.
48. Wammers, J., Jeurissen, P., Westert, G., ve Tanke, M. (2014). The Dutch health care system. The Commonwealth Fund, 12, 113-119.
49. Yavuz, E. (2018). Evde sağlık hizmeti alan hastaların karşılanmamış İhtiyaçları. Eurasian Journal of Family Medicine, 7/2, 68-72.
50. Yilmaz, M., Sametoğlu, F., Akmeşe, G., Tak, A., Yağbasan, B., Gökçay, S., Sağlam, M., Doğanyilmaz, D., ve Erdem, S. (2010). Sağlık hizmetinin alternatif bir sunum şekli olarak evde hasta bakımı. İstanbul Tıp Dergisi, 11, 125-132.
51. Yilmaz, T., Yilmaz, T. E., Ceyhan, Ş., Kasim, İ., Abdülkadir, K., Odabaş, Ö. K., Sargin, Ö., Bahadir, A., ve Özkara, A. (2018). Evde sağlık hizmetleri birimine kayıtlı geriatrik hastaların İnfluenza ve pnömokok aşısı ile aşılanma durumları ve doktor önerisinin etkisi. Ankara Medical Journal, 18/3, 391-401.
52. Zıplar, Ü. (2017). Dünyada ve Türkiye’de yaşlılık hizmetleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6/2, 173-194.