POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Şahika Eroğlu; Tolga Çakmak

doi:10.30794/pausbed.682120

POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Teknolojinin etkisi ile bilgi paylaşım olanaklarının artması hızlı ve kolay bilgi akışının da önünü açmıştır. İçinde bulunduğumuz dönemi ifade eden hakikat ötesi dönemi ve yaygın olarak kullanılan yeni medya araçları hızlı iletişim ve bilgilenme sağlamaktadır. Bu hızlı iletişim ve bilgi akışı bazı durumlarda bilgi bozukluklarına neden olmaktadır. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü öğrencilerinin hakikat ötesi dönemde bilgi bozuklukları algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Belirtilen bu amaç çerçevesinde çalışmada veriler 2019-2020 öğretim yılı güz yarıyılında 213 öğrenciye gönderilen web tabanlı bir anket ile toplanmıştır. Toplamda 85 öğrencinin (lisans programına kayıtlı öğrencilerin %40’ı) yanıt verdiği anket sonuçları öğrencilerin sosyal medya ve günlük bilgi kullanımlarındaki davranış ve yaklaşımlarını yansıtmıştır. Ayrıca bulgular öğrencilerin bilgi bozukluklarına yönelik algılarının iyi düzeyde olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte çalışma sonuçlarında öğrencilerin bilgi bozukluklarına yönelik süreçlerde bilgi okuryazarlığının yanı sıra eleştirel düşünme becerilerinin ve bilgi kaynaklarının şeffaflığına yönelik çalışmaların yapılmasının etkili olacağını düşündükleri tespit edilmiştir. Çalışmanın sonunda Post-truth dönemi ve bilgi bozuklukları ile başa çıkmaya yönelik bilgi okuryazarlığı becerilerinin ve bilgi doğrulama uygulamalarının öğrencilerin konuyla ilgili farkındalıklarının sürekliliğinde önemli rollerinin olacağı ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

post-truth,bilgi bozuklukları,yeni medya araçları,bilgi doğrulama

Kaynakça

Baş, T. (2001). Anket Anket nasıl hazırlanır? Anket nasıl uygulanır? Anket nasıl değerlendirilir?, Ankara.
Benkler, Y., Faris, R. ve Roberts, H. (2018). Network propaganda: Manipulation, disinformation, and radicalization in American politics, Oxford University Press. https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/oso/9780190923624.001.0001/oso-9780190923624 adresinden erişildi.
Binark, M. ve Sütcü, G. B. (2013). Ayın karanlık yüzü yeni medya ve etik. İstanbul: Kalkedon Yayıncılık.
Brandtzaeg, P. ve Følstad, A. (2017). Trust and distrust in online fact-checking services. Communications of the ACM, 60, 65. doi:10.1145/3122803
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. bs.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. doi:10.14527/9789944919289
Cook, J., Ecker, U. ve Lewandowsky, S. (2015). Misinformation and how to correct it. Emerging Trends in the Social and Behavioral Sciences içinde (ss. 1-17). American Cancer Society. doi:10.1002/9781118900772.etrds0222
Derakhshan, H. ve Wardle, C. (2017). Information disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making ( No: DGI(2017)09). Strasbourg: Council of Europe. https://edoc.coe.int/en/media/7495-information-disorder-toward-an-interdisciplinary-framework-for-research-and-policy-making.html adresinden erişildi.
Ecker, U. K. H., Lewandowsky, S. ve Tang, D. T. W. (2010). Explicit warnings reduce but do not eliminate the continued influence of misinformation. Memory and Cognition, 38(8), 1087-1100. doi:10.3758/MC.38.8.1087

Guillory, J. J. ve Geraci, L. (2013). Correcting erroneous inferences in memory: The role of source credibility. Journal of Applied Research in Memory and Cognition, 2(4), 201-209. doi:10.1016/j.jarmac.2013.10.001
Güçdemir, D. (2016, 29 Kasım). ABD Seçimlerinde Facebook’un rolü: Post truth siyaset, algoritmalar ve sahte haberler. Yeni Medya Internet, sosyal ağlar ve dijital oyunlar. Blog. https://yenimedya.wordpress.com/?s=ABD+Se%C3%A7imlerinde+Facebook%E2%80%99un+Rol%C3%BC%3A+Post+truth+siyaset%2C+algoritmalar+ve+sahte+haberler adresinden erişildi.
Hennig-Thurau, T., Malthouse, E. C., Friege, C., Gensler, S., Lobschat, L., Rangaswamy, A. ve Skiera, B. (2010). The impact of new media on customer relationships. Journal of Service Research, 13(3), 311-330. doi:10.1177/1094670510375460
Jack, C. (2017). Lexicon of Lies: Terms for Problematic Information. Data & Society Research Institute. https://datasociety.net/pubs/oh/DataAndSociety_LexiconofLies.pdf adresinden erişildi.
Karduni, A. (2019). Human-Misinformation interaction: Understanding the interdisciplinary approach needed to computationally combat false information. ArXiv:1903.07136 [cs]. http://arxiv.org/abs/1903.07136 adresinden erişildi.
Kavaklı, N. (2019). Yalan haberle mücadele ve internet teyit/doğrulama platformları. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 663-682. doi:10.17680/erciyesiletisim.453398
Kocabay, N. (2018). “Doğruluk Kontrol Merkezi” ve “Yalan Haber” Kavramlarına İlişkin İçeriklerin Medyada Yansımasının Araştırılması. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 351-369. doi:10.31123/akil.454397
Kuklinski, J. H., Quirk, P. J., Jerit, J., Schwieder, D. ve Rich, R. F. (2000). Misinformation and the currency of democratic citizenship. The Journal of Politics, 62(3), 790-816. doi:10.1111/0022-3816.00033
Kumar, S. ve Shah, N. (2018). False Information on Web and Social Media: A Survey. ArXiv:1804.08559 [cs]. http://arxiv.org/abs/1804.08559 adresinden erişildi.
Larson, H. J., Cooper, L. Z., Eskola, J., Katz, S. L. ve Ratzan, S. (2011). Addressing the vaccine confidence gap. Lancet (London, England), 378(9790), 526-535. doi:10.1016/S0140-6736(11)60678-8
Lewandowsky, S., Ecker, U. K. H. ve Cook, J. (2017). Beyond misinformation: Understanding and coping with the “Post-Truth” Era. Journal of Applied Research in Memory and Cognition, 6(4), 353-369. doi:10.1016/j.jarmac.2017.07.008
Lewandowsky, S., Seifert, C. M., Schwarz, N. ve Cook, J. (2012). Misinformation and its correction: Continued influence and successful debiasing. Psychological Science in the Public Interest, 13(3), 106-131. doi:10.1177/1529100612451018
Manovich, L. (2001). The language of new media. Leonardo. Cambridge, Mass.: MIT Press.
Marsh, E. J. ve Yang, B. W. (2017). A Call to think broadly about Information Literacy. Journal of Applied Research in Memory and Cognition, 6(4), 401-404. doi:10.1016/j.jarmac.2017.09.012
Nyhan, B. ve Reifler, J. (2010). When corrections fail: The persistence of political misperceptions. Political Behavior, 32(2), 303-330. doi:10.1007/s11109-010-9112-2
Nyhan, B., Reifler, J., Richey, S. ve Freed, G. L. (2014). Effective messages in vaccine promotion: A randomized trial. Pediatrics, 133(4), e835-e842. doi:10.1542/peds.2013-2365
Patel, L. (2010). The rise of social media (C. 64). doi:10.4324/9781315563312-21
Schwarz, N., Newman, E. ve Leach, W. (2016). Making the truth stick & the myths fade: Lessons from cognitive psychology. Behavioral Science & Policy, 2(1), 85-95.
Silverman, C. (2016, 16 Kasım). This analysis shows how viral fake election news stories outperformed real news on Facebook. BuzzFeed News. 1 Ocak 2020 tarihinde https://www.buzzfeednews.com/article/craigsilverman/viral-fake-election-news-outperformed-real-news-on-facebook adresinden erişildi.
Şimşek, V. (2018). Post-truth ve yeni medya: Sosyal medya grupları üzerinden bir inceleme. Global Media Journal TR Edition, 8(16), 1-14.
Vosoughi, S., Roy, D. ve Aral, S. (2018). The spread of true and false news online. Science, 359(6380), 1146-1151. doi:10.1126/science.aap9559
Walton, G. ve Hepworth, M. (2011). A longitudinal study of changes in learners’ cognitive states during and following an information literacy teaching intervention. Journal of Documentation, 67, 449-479. doi:10.1108/00220411111124541
Word of the Year 2016. (2020).Oxford Languages. 1 Ocak 2020 tarihinde https://languages.oup.com/word-of-the-year/2016/ adresinden erişildi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şahika Eroğlu ^*
0000-0001-5724-1970
Türkiye

Tolga Çakmak
0000-0002-7700-6609
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

14 Nisan 2020

Gönderilme Tarihi

30 Ocak 2020

Kabul Tarihi

7 Şubat 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 39

DOI

https://doi.org/10.30794/pausbed.682120

IZ

https://izlik.org/JA33SR95ZF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Eroğlu, Ş., & Çakmak, T. (2020). POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 39, 307-325. https://doi.org/10.30794/pausbed.682120

AMA

1.Eroğlu Ş, Çakmak T. POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. PAUSBED. 2020;(39):307-325. doi:10.30794/pausbed.682120

Chicago

Eroğlu, Şahika, ve Tolga Çakmak. 2020. “POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 39: 307-25. https://doi.org/10.30794/pausbed.682120.

EndNote

Eroğlu Ş, Çakmak T (01 Nisan 2020) POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 39 307–325.

IEEE

[1]Ş. Eroğlu ve T. Çakmak, “POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”, PAUSBED, sy 39, ss. 307–325, Nis. 2020, doi: 10.30794/pausbed.682120.

ISNAD

Eroğlu, Şahika - Çakmak, Tolga. “POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 39 (01 Nisan 2020): 307-325. https://doi.org/10.30794/pausbed.682120.

JAMA

1.Eroğlu Ş, Çakmak T. POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. PAUSBED. 2020;:307–325.

MLA

Eroğlu, Şahika, ve Tolga Çakmak. “POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 39, Nisan 2020, ss. 307-25, doi:10.30794/pausbed.682120.

Vancouver

1.Şahika Eroğlu, Tolga Çakmak. POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. PAUSBED. 01 Nisan 2020;(39):307-25. doi:10.30794/pausbed.682120

Sosyal Medya Çağının Salgını Bilgi Dezenformasyonu: Twitter Üzerinden 6 Şubat Kahramanmaraş Depremi Hakkında Bir Değerlendirme

İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.59534/jcss.1333439

Caulfield, M. ve Wineburg, S. (2023). Doğrulandı: Doğru Düşünme, Daha Az Kandırılma ve İnternette Neye İnanacağınıza Dair Daha İyi Kararlar Verme Yolları.

Turk Kutuphaneciligi - Turkish Librarianship

https://doi.org/10.24146/tk.1555191

Üniversite Öğrencilerinin Bilgi Okuryazarlığı Öz-Yeterliliklerinin Değerlendirilmesi: Kırıkkale Üniversitesi Örneği

Bilgi Yönetimi

https://doi.org/10.33721/by.1560442

Değerler Eğitiminin Dönüşümü: Post-truth Çağının Sunduğu Fırsatlar ve Tehditler

Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.51460/baebd.1594667

Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası

Bilgi Yönetimi

https://doi.org/10.33721/by.1683748

POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

POST-TRUTH DÖNEMİNİ ANLAMAK: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN YENİ MEDYA ARAÇLARI KAPSAMINDA BİLGİ BOZUKLUKLARI VE DOĞRULAMA ALGILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

POST-TRUTH, POST-TRUTH SİYASET VE YEREL DÜZEYE ETKİLERİ: ETİK İLKELER ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

POST-TRUTH DÖNEMDE SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON: COVİD-19 (YENİ KORONAVİRÜS) PANDEMİ SÜRECİ

Sosyal Medyada Dezenformasyon ve Manipülasyon: 2023 Kahramanmaraş Depremi Örneği

Sosyal Medya Çağının Salgını Bilgi Dezenformasyonu: Twitter Üzerinden 6 Şubat Kahramanmaraş Depremi Hakkında Bir Değerlendirme

Caulfield, M. ve Wineburg, S. (2023). Doğrulandı: Doğru Düşünme, Daha Az Kandırılma ve İnternette Neye İnanacağınıza Dair Daha İyi Kararlar Verme Yolları.

Üniversite Öğrencilerinin Bilgi Okuryazarlığı Öz-Yeterliliklerinin Değerlendirilmesi: Kırıkkale Üniversitesi Örneği

Değerler Eğitiminin Dönüşümü: Post-truth Çağının Sunduğu Fırsatlar ve Tehditler

Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası