Yanık Tedavisi Gören Çocukların Annelerinin Uyguladığı İlk Yardım Müdahalesi ve Bilgisi
Öz
GİRİŞ: Yanık tedavi merkezlerinde her
yıl tedavi edilen yanık vakalarının çoğunluğu çocuk hastalar oluşturmaktadır.
Ancak yapılan çalışmalar çocuklara doğru ilk yardım müdahalesinde
bulunulmadığını göstermektedir. Araştırma
yanık tedavisi gören çocukların annelerinin yanık sonrası uyguladıkları ilk
yardım müdahalesi ve bilgisini belirlemek amacı ile tanımlayıcı olarak yapıldı.
GEREÇ
VE YÖNTEM: Çalışmaya
bir devlet hastanesinin yanık ünitesinde tedavi gören 0-16 yaş arası 60 çocuk
ve annesi alındı. Veriler yanık
kliniğinde Tanıtıcı Bilgiler ve Yanıkta İlk Yardım Bilgisi Formu kullanılarak
yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Veriler yüzdelik dağılımlar, ortalama ve
ki kare testi kullanılarak değerlendirildi.
BULGULAR:
Annelerin %70’inin yanıkta ilkyardım konusunda bilgi almadığı ve bilgi
düzeylerinin yeterli olmadığı, yanıkta ilk yardım müdahalesi olarak yanık
bölgesine su (%53.3), yoğurt, yanık merhemi (%6.7), buz (%5.5), zeytinyağı, diş
macunu (%3.3) uyguladığı, %18.3’ünün hiçbir uygulama yapmadan hastaneye
götürdüğü saptandı. Çocukların %41.7’sinde yanık yarası ile ilişkili problem
geliştiği, en sık gelişen problemin geç iyileşme (%68) olduğu belirlendi. Yanık
ile ilişkili problem gelişme oranı ilk yardım
müdahalesi olarak yanık bölgesini akan suya tutan ve ilk yardım konusunda bilgisi
olan annelerin çocuklarında istatistiksel açıdan önemli düzeyde daha düşüktü.
SONUÇ: Annelerin ilk yardım konusunda
bilgi düzeyleri ve doğru ilkyardım müdahalesi uygulama oranlarının yetersiz,
yanık yarasına ilk yardım müdahalesi olarak sadece su uygulanmasının yanık yarasının
iyileşmesinde önemli etkiye sahip olduğu belirlendi. Çalışmadan elde edilen bu
bulgulara göre, aile, okul, hastane ve topluma dayalı yanıkta doğru ve yanlış ilkyardım
uygulamalarını içeren farkındalık programları geliştirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Wang T, Nie C, Zhang H, Zeng X, Yu H, Wei Z, et al. Epidemiological characteristics and factors affecting length of hospital stay for children and adults with burns in Zunyi, China: A retrospective study. Peer J 2018;3(6):1-13.
- 2. Mishra SK, Mahmood S, Baig MA. Burn first aid knowledge and its determinants among general population of Rawalpindi. Eur J Trauma Emerg Surg 2018;22:1-8.
- 3. Bazargani HS, Fouladi N, Alimohammadi H, Sadeghieh A, Agamohammadi M, Mohamadi R. Prehospital treatment of burns: A qualitative study of experiences, perceptions and reactions of victims. Burns 2013;39(5):860-5.
- 4. Karaöz B. First-aid home treatment of burns among children and some implications at Milas, Turkey. J Emergency Nurs 2010;36(2):111-4.
- 5. Kılıç M, Polat S, Çimen S. Çocuklarda Sıvı Elektrolit Dengesi ve Bozuklukları, 2013. Conk Z, Başbakkal Z, Balyılmaz H, Bolışık B (Ed), Pediatri Hemşireliği. 1. Baskı, Ankara, Akademisyen Tıp Kitabevi, 2013: 208-14.
- 6. World Health Organization, Media centre, fact sheet, burns, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/burns, Erişim tarihi 27.05.2019
- 7. Battaloğlu İnanç B, Say Şahin D, Demir C. Mardin il merkezinde 1-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin yanıklarda ilk uygulamalarının incelenmesi. Journal of Clinical and Analytical Medicine 2013;4(3):175-8.
- 8. Çarman KB, Palancı Y, Kılıç K. Anneler yanan çocuklarını tedavi etmek için neler yapıyorlar?. Türkiye Klinikleri J Pediatr 2008;17:169-74.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
2 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
11 Haziran 2019
Kabul Tarihi
1 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 17 Sayı: 2