Araştırma Makalesi

Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring

Cilt: 7 Sayı: 2 25 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring

Öz

Bu çalışma son yıllarda bir firma stratejisi olarak giderek önem kazandığı ve yaygınlaştığı görülen reshoring (üretim yerinin yeniden konumlandırılması) konusuna odaklanır. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı dünya ölçeğinde reshoring meselesini analiz etmek ve böylece sermayenin yeni dönemde yatırım yeri tercihine dair taleplerinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Çalışma iki bölümden oluşur. Birinci bölümde reshoring olgusu kavramsal düzeyde ele alınmış ve doğrudan yabancı sermaye yatırım teorileri içindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, reshoring’in teorik altyapısının oluşturulmasında Dunning’in eklektik paradigma yaklaşımı mevcut teoriler arasında en uygun ve kapsamlı bir yol gösterici niteliğe sahip olduğu görülmüştür. İkinci bölüm ise dünyadaki reshoring olaylarına ait bulguların toplanması ve analizinden oluşur. Reshoring faaliyetlerinin kaydedildiği bir veri tabanı olmadığı için farklı ülkelerde konuyla ilgili yapılan farklı ampirik çalışmalar incelenmiş ve firmaların reshoring yapma motivasyonları ortaya konulmuştur. Reshoring yapan firmaların beyanlarına göre reshoring kararına götüren motivasyonlar içsel (veya çekici) ve dışsal (veya itici) faktörler olarak ikiye ayrılabilir. Çekici faktörler (pull factors) ana ülkede (veya yakın coğrafyada) görülen olumlu koşullardan oluşurken, dışsal faktörler (push factors) ise zaman içinde offshoring ülkesinde yaşanılan olumsuzlardan oluşur. Otomasyon/robotizasyon, nitelikli işgücünün varlığı, gelişmiş altyapı, yüksek verimlilik, üretim yeri (made in) etkisi gibi faktörler firmalar için ana ülkedeki çekici faktörlerdir. Bununla beraber kalite ile ilgili yaşanan sorunlar, nakliye, teslimat, envanter gibi mesafe ile ilgili konular, imaj kaygısı, yükselen ücretler, fikri mülkiyet riski, politik istikrarsızlık, kur riski gibi offshoring ülkesine özgü konular olumsuz faktörler sıralamasında önemli olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla elde edilen ampirik kanıtlara dayanarak çok çeşitli reshoring motivasyonlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agarwal, J.P. (1980). Determinants of foreign direct investment: A survey, Weltwirtschaftliches Archiv., 116(4), 739-773.
  2. Aksoy, S. (2022). Endüstri 4.0’ın doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerindeki etkileri: Ampirik çalışma ve Türkiye ekonomisi için çıkarımlar. Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, SBE.
  3. Aktepe, C. (2004). Türkiye’de gerçekleşmiş doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının eklektik paradigma çerçevesinde değerlendirilmesi. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, SBE.
  4. Ancarani, A.; Di Mauro C.; Mascali, F. (2019). Backshoring strategy and the adoption of Industry 4.0: Evidence from Europe. Journal of World Business, Elsevier, 54(4), 360-371.
  5. Backer, K.D.; Menon, C.; Desnoyers-James, I.; Moussiegt, L. (2016). Reshoring: Myth or Reality?. OECD Science, Technology and Industry Policy Papers, No. 27, OECD Publishing: Paris.
  6. Bahçekapılı, C. (2000). Türkiye’nin sektörel karşılaştırmalı üstünlüklerine göre dolaysız yabancı sermaye yatırım türleri. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, SBE.
  7. Boston Consulting Group (BCG). (2011). Made in America, Again: Why Manufacturing Will Return to the U.S. https://www.bcg.com/publications/2012/manufacturing-supply-chain-management-made-in-america-again (Erişim tarihi: 17.05.2017)
  8. Dachs, B.; Kinkel, S.; Jöger, A.; Palcic, I. (2019-a). Backshoring of production activities in European manufacturing. Journal of Purchasing and Supply Management, 25(3). DOI: 10.1016/j.pursup.2019.02.003

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mikro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

8 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

23 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aksoy, S. (2023). Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring. Politik Ekonomik Kuram, 7(2), 440-471. https://doi.org/10.30586/pek.1324551
AMA
1.Aksoy S. Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring. PEK. 2023;7(2):440-471. doi:10.30586/pek.1324551
Chicago
Aksoy, Suat. 2023. “Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring”. Politik Ekonomik Kuram 7 (2): 440-71. https://doi.org/10.30586/pek.1324551.
EndNote
Aksoy S (01 Aralık 2023) Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring. Politik Ekonomik Kuram 7 2 440–471.
IEEE
[1]S. Aksoy, “Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring”, PEK, c. 7, sy 2, ss. 440–471, Ara. 2023, doi: 10.30586/pek.1324551.
ISNAD
Aksoy, Suat. “Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring”. Politik Ekonomik Kuram 7/2 (01 Aralık 2023): 440-471. https://doi.org/10.30586/pek.1324551.
JAMA
1.Aksoy S. Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring. PEK. 2023;7:440–471.
MLA
Aksoy, Suat. “Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring”. Politik Ekonomik Kuram, c. 7, sy 2, Aralık 2023, ss. 440-71, doi:10.30586/pek.1324551.
Vancouver
1.Suat Aksoy. Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarında Yeni Bir Yön Olarak Reshoring. PEK. 01 Aralık 2023;7(2):440-71. doi:10.30586/pek.1324551

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.