Araştırma Makalesi

Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri

Cilt: 7 Sayı: Özel Sayı 28 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri

Öz

Devlet-dışı aktörler pek çok farklı amaçlarla siyasal şiddete başvurabilir, ancak bunlar arasındaki iki amaç diğerlerine nazaran daha yaygın görülür. Bu amaçlardan biri müesses nizamı muhafaza etmek, bir diğeri de müesses nizamda gedik açmak veya onu tamamen ortadan kaldırmaktır. Bunlardan ilki vijilantizm (vigilantism), ikincisiyse terörizme karşılık gelir. Birbirlerine zıt amaçlarla ortaya çıkan bu şiddet pratiklerinin buluştukları nokta, modern devletin temel karakteristiklerinden biri olan “şiddet tekeline” meydan okunmasıdır. Terör örgütlerinin meydan okuması bariz bir biçimde görülse de vijilanti (vigilante) gruplarınki çoğunlukla bulanık bir durum ihtiva eder. Zira bazı durumlarda vijilanti gruplar, bizzat devlet tarafından kurulur, teşvik edilir veya desteklenir. Özellikle terörizmle mücadele eden devletlerin güvenliği sağlayamadığı bölgelerde, vijilanti grupların istihbarat bilgilerinden ve operasyonel kabiliyetlerinden faydalandıkları görülmüştür. Ne var ki ilgili literatürdeki bazı çalışmalarda bu grupların bizzat kendilerinin terörize edici eylemlere girişiyor olmaları, çoğunlukla görmezden gelinir veya en iyi ihtimalle ikinci plana atılır. Bu çalışmanın dayandığı temel varsayım şudur ki: devletlerin terörizmle mücadele faaliyetleri içerisinde makbul gördüğü vijilantizm; bazen kısa süre içinde bazen de zamanla, fakat neredeyse istisnasız bir biçimde, devletin kontrol alanından çıkar. Nitekim vijilanti gruplar, vijilanti terörizmine başvurabilecekleri gibi devlete karşı hareket eden şiddet gruplarına da dönüşebilirler. Yani devletin güvenliği sağlamak üzere desteklediği vijilantizm; büyük çoğunlukla “şiddet şiddeti doğurur” aforizmasını doğrular şekilde, sivil toplumda şiddet kültürünün kurumsallaşmasına neden olur. Bu çalışmada öncelikle vijilantizm, terörizm ve vijilanti terörizmi kavramları üzerine bir sorgulama yürütülmekte ve nihayetinde çalışmanın varsayımını temellendirmek amacıyla bir laboratuvar niteliğinde olduğu düşünülen Afrika ülkelerinden Nijerya ve Güney Sudan’daki ilgili örnekler incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbott, G. (2023). lynching. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/lynching
  2. Abrahams, R. (1998). Vigilant Citizens: Vigilantism and the State. Polity Press.
  3. Agbiboa, D. (2015). Resistance to Boko Haram: Civilian Joint Task Forces in North-Eastern Nigeria. Conflict Studies Quarterly, Special Issue, 3-22.
  4. Agbiboa, D. E. (2018). Eyes on the street: Civilian Joint Task Force and the surveillance of Boko Haram in northeastern Nigeria. Intelligence and National Security, 33(7), 1022-1039. https://doi.org/10.1080/02684527.2018.1475892
  5. Agbiboa, D. E., Aniekwe, C. C., & Stewart, J. (2023). Understanding and Managing Vigilante Groups in the Lake Chad Basin Region. United Nations Development Programme. https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2023-03/Understanding%20Vigilante%20Groups.pdf
  6. Ahere, J., & Maina, G. (2013). The never-ending pursuit of the Lord’s Resistance Army: An analysis of the Regional Cooperative Initiative for the Elimination of the LRA. ACCORD-Policy And Practice Briefs, 24.
  7. Amnesty International. (2015). Nigeria: Stars on their shoulders: Blood on their hands: War crimes committed by the Nigerian military (AFR 44/1657/2015). Amnesty International, International Secretariat. https://www.amnesty.org/en/documents/afr44/1657/2015/en/
  8. Armborst, A. (2010). Modelling Terrorism and Political Violence. International Relations, 24(4), 414-432. https://doi.org/10.1177/0047117810385779

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Savunma Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

28 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

11 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

14 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Can, C. (2023). Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri. Politik Ekonomik Kuram, 7(Özel Sayı), 181-195. https://doi.org/10.30586/pek.1341161
AMA
1.Can C. Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri. PEK. 2023;7(Özel Sayı):181-195. doi:10.30586/pek.1341161
Chicago
Can, Candaş. 2023. “Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri”. Politik Ekonomik Kuram 7 (Özel Sayı): 181-95. https://doi.org/10.30586/pek.1341161.
EndNote
Can C (01 Ekim 2023) Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri. Politik Ekonomik Kuram 7 Özel Sayı 181–195.
IEEE
[1]C. Can, “Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri”, PEK, c. 7, sy Özel Sayı, ss. 181–195, Eki. 2023, doi: 10.30586/pek.1341161.
ISNAD
Can, Candaş. “Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri”. Politik Ekonomik Kuram 7/Özel Sayı (01 Ekim 2023): 181-195. https://doi.org/10.30586/pek.1341161.
JAMA
1.Can C. Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri. PEK. 2023;7:181–195.
MLA
Can, Candaş. “Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri”. Politik Ekonomik Kuram, c. 7, sy Özel Sayı, Ekim 2023, ss. 181-95, doi:10.30586/pek.1341161.
Vancouver
1.Candaş Can. Terörizmle Mücadele Eden Vijilanti Grupların Dönüşümü: Nijerya ve Güney Sudan Örnekleri. PEK. 01 Ekim 2023;7(Özel Sayı):181-95. doi:10.30586/pek.1341161

Cited By

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.