İşletmelerin Finansal Başarısızlık Riskine Sermaye Yapısının Etkisi: KOBİ Sanayi Endeksi

Öz

Günümüzde bir firma sağlıklı finansal yapıya sahip ise o firma faaliyetlerinin başarılı olduğu, zayıf bir finansal yapıya sahip ise de o firmanın hayatta kalmasında tehdit oluştuğu görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada amaç, 2013-2021 dönemindeki işletmelerin finansal başarısızlıklarını tahmin ederek işletmelerin sermaye yapısına ilişkin kararların finansal başarısızlığa olan etkisini incelemektir. Çalışma örnekleminde, Borsa İstanbul (BIST) KOBİ Sanayi endeksinde yer alan 29 firmanın verileri kullanılmakta ve bu başarısızlık riski Altman-Z skoru ve Springate-S Skoru yöntemi ile ölçülmektedir. Sonrasında verilere panel veri analiz yöntemi uygulanmaktadır. Ampirik bulgulara göre, değişkenlerin I(0) düzeyinde durağan olduğu saptanmaktadır. Modellerde otokorelasyon ve değişen varyans sorunları giderilerek sabit etkiler yöntemiyle bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişki tahmin edilmektedir. Tahmin bulgularına göre, firmaların düzeyi, borç oranı, borç vadesi ve öz kaynak oranı arttıkça firmaların finansal başarısızlık düzeyi arttığı görülmektedir. İşletme büyüdükçe ve performansı iyileştikçe bu firmaların finansal başarısızlıktan uzaklaştığı görülmektedir. Sonuç olarak, bu bulgular yatırımcılar ve yöneticiler için önemli tavsiyeler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Finansal başarısızlık
• sermaye yapısı
• borç oranı
• Altman-Z skoru
• Springate-S

The Effect of Capital Structure on Financial Failure Risk of Businesses: SME Industry Index

Öz

Today, if a company has a strong financial structure, it is seen that the activities of that company are successful, and if it has a weak financial structure, there is a threat to the survival of the company. Therefore, the aim of study is to predict the financial failures of businesses over the period of 2013-2021 and to examine the effect of the capital structure decisions on financial failure of businesses. The sampling of the study includes the data of 29 listed companies in the BIST SME Industry index and this financial failure risk is measured with the Altman-Z score and Springate-S score method. Afterwards, panel data analysis is performed. According to the empirical findings, it is determined that the variables are stationary at the I(0) level. The models are estimated with the fixed effects by eliminating autocorrelation and heteroscedasticity problem. According to the findings, as the debt ratio, debt maturity and equity ratio of firm increase, the level of financial failure of these firms increases. As the business grows and its performance improves, it appears to move away from financial failure. In conclusion, these findings offer important advice for investors and managers.

Anahtar Kelimeler

• Financial failure
• capital structure
• debt ratio
• Altman-Z score
• Springate-S Score

Kaynakça

1. Adalessossi, K. (2015). Prediction of corporate bankruptcy: evidence from west African’s SMEs. Journal of Economics Finance and Accounting, 2(3), 331-352.
2. Akpınar, O.; Akpınar, G. (2017). Finansal başarısızlık riskinin belirleyicileri: Borsa İstanbul’da bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 9 (4), 932-951.
3. Akyüz, F. (2020). Taş ve Toprağa dayalı sektörde faaliyet gösteren şirketlerin finansal başarısızlık risklerinin tahmin edilmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 40-51.
4. Alıcı, A. (2021). Havayolu işletmelerinde finansal başarısızlık riskinin belirleyicileri. International Journal of Aeronautics and Astronautics, 2(2), 28-40.
5. Altman, E. I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589-609.
6. Altman, E. I.; Iwanicz‐Drozdowska, M.; Laitinen, E. K.; Suvas, A. (2017). Financial distress prediction in an international context: A review and empirical analysis of Altman's Z‐score model. Journal of International Financial Management & Accounting, 28(2), 131-171.
7. Amendola, A.; Restaino, M.; Sensini, L. (2015). An analysis of the determinants of financial distress in Italy: A competing risks approach. International Review of Economics & Finance, 37, 33-41.
8. Baltagi, B.; Li, Q. (1991). A joint test for serial correlation and random individual effects. Statistics and Probability Letters, 11, 277-280.

9. Barakalı, O. C.; Öndeş, T. (2021). İşletmelerin borç yapılarının aktif kârlılıkları üzerine etkisi: Borsa İstanbulda bir araştırma. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(4), 295-312.
10. Bauer, J.; Agarwal, V. (2014). Are hazard models superior to traditional bankruptcy prediction approaches? A comprehensive test. Journal of Banking & Finance, 40, 432-442.
11. Beck, N.; Katz, J. (1995). What to do (and not do) with time-series cross-section data. Am Polit Sci Rev, 89, 634-647.
12. Bhargava, A.; Franzini, L.; Narendranathan, W. (1982). Serial Correlation and the Fixed Effects Model. The Review of Economic Studies, 49(4), 533–549.
13. Boritz, J. E.; Kennedy, D. B.; Sun, J. (2007). Predicting Business Failures in Canada. Accounting Perspectives/Perspectives Comptables, 141-165.
14. Breusch, T.; Pagan, A. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification in Econometrics, Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
15. Choi, I. (2001). Unit Root Tests for Panel Data. J. Int. Money and Finance, 20, 249–272.
16. Chow, G. C. (1984). Random and changing coefficient models. Handbook of Econometrics, 2(21), 1213-1245.
17. Citterio, A.; King, T. (2023). The role of Environmental, Social, and Governance (ESG) in predicting bank financial distress. Finance Research Letters, 51, 1-7.
18. Cui, L.; Wang, Y. (2023). Can corporate digital transformation alleviate financial distress?. Finance Research Letters, 55, 1-7.
19. Coşkun, E.; Sayılgan, G. (2008). Finansal sıkıntının dolaylı maliyetleri: İMKB’de işlem gören şirketlerde bir uygulama. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(3), 45-66.
20. Çöllü, D. A.; Akgün, L.; Eyduran, E. (2020). Karar ağacı algoritmalarıyla finansal başarısızlık tahmini: Dokuma, giyim eşyası ve deri sektörü uygulaması. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 6(2), 225-246.
21. Ding, S.; Cui, T.; Bellotti, A. G.; Abedin, M. Z.; Lucey, B. (2023). The role of feature importance in predicting corporate financial distress in pre and post COVID periods: Evidence from China. International Review of Financial Analysis, 90, 1-9.
22. Dizgil, E. (2018). BIST Ticaret Endeksinde yer alan şirketlerin Springate finansal başarısızlık modeli ile incelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 248-267.
23. Ege, I.; Topaloglu, E. E.; Erkol, A. Y. (2017). Fulmer modeline dayalı finansal başarısızlık ile finansal performans ilişkisi: İmalat sanayi üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 74, 119-132.
24. Elitaş, B. L.; Doğan, M.; Kevser, M. (2017). Finansal sıkıntı ve sahiplik yapısı arasındaki ilişki: Borsa İstanbul üzerine bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(4), 787-804.
25. Erol Fidan, M. (2021). BİST’te işlem gören tekstil, giyim eşyası ve deri sektörü işletmelerinin Altman-Z Skor yöntemi ile finansal başarısızlık tahmini. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1945-1969.
26. Fredrick, I.; Osazemen, E. C. (2018). Capital structure and corporate financial distress of manufacturing firms in Nigeria. Journal of Accounting and Taxation, 10(7), 78-84.
27. García, C. J.; Herrero, B. (2021). Female directors, capital structure, and financial distress. Journal of Business Research, 136, 592-601.
28. Gujarati, D.N. (2004). Basic Econometrics. McGraw-Hill.
29. Güçlü, F. (2021). İslami hisse senedi piyasalarında finansal sıkıntı riskinin Altman-Z ve Springate modelleri ile incelenmesi: Katılım 50 endeksi örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(4), 3667-3684. http://www.itobiad.com/tr/pub/issue/66167/1002058
30. Habib, A. M. (2023). Do business strategies and environmental, social, and governance (ESG) performance mitigate the likelihood of financial distress? A multiple mediation model. Heliyon, 9(7), 1-14.
31. Hausman, J. (1978). Specification Tests in Econometrics. Econometrica. 46, 1251-1271
32. Honda, Y. (1985). Testing the Error Components Model with Non-Normal Disturbances, Review of Economic Studies, 52, 681-690.
33. İslamoğlu, M.; Çankaya, S. (2018). Finansal başarının tahmininde finansal başarısızlık modellerinin kullanılması: BIST XELKT endeksine dahil firmalar üzerine bir uygulama. Maliye ve Finans Yazıları, 110, 111-134.
34. Jabeur, S. B. (2017). Bankruptcy prediction using partial least squares logistic regression. Journal of Retailing and Consumer Services, 36, 197-202.
35. Ji, Y., Shi, L.; Zhang, S. (2022). Digital finance and corporate bankruptcy risk: Evidence from China. Pacific-Basin Finance Journal, 72, 1-21.
36. Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistikleri (2022). Erişim Tarihi https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/detay/9057/kucuk-ve-orta-buyuklukteki-girisim-istatistikleri-2022
37. Levin, A., Lin, C.; Chu, C. S. J. (2002). Unit Root Tests İn Panel Data: Asymptotic And Finite-Sample Properties. Journal of Econometrics, 108, 1–24.
38. Liang, D.; Lu, C. C.; Tsai, C. F.; Shih, G. A. (2016). Financial ratios and corporate governance indicators in bankruptcy prediction: A comprehensive study. European Journal of Operational Research, 252(2), 561-572.
39. Maddala, G.S.; Wu, S. (1999). A comparative study of unit root tests with panel data and a new simple test. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 61, 631-652.
40. Modigliani, F.; Miller, M. (1958). The Cost of Capital, Corporation Finance and Theory of Investment. The American Economic Review, 3(53), 261-297.
41. Muigai, R. G. (2016). Effect of capital structure on financial distress of non-financial companies listed in Nairobi securities Exchange. (Dissertation of Doctor of Philosophy). Finance Science of Jomo Kenyatta University of Agriculture and Technology.
42. Ninh, B. P. V.; Do Thanh, T.; Hong, D. V. (2018). Financial distress and bankruptcy prediction: An appropriate model for listed firms in Vietnam. Economic Systems, 42(4), 616-624.
43. Nishihara, M.; Shibata, T. (2021). Optimal capital structure and simultaneous bankruptcy of firms in corporate networks. Journal of Economic Dynamics and Control, 133, 104264.
44. Opler, T. I. M. C.; Titman, S. (1994). Financial distress and corporate performance. J. Financ. XLIX, 1015–1040. http://dx.doi.org/10.2307/2329214.
45. Özaydın, M. M.; Yeşilkaya, F. (2020). Sosyal yardım istihdam ilişkisinin belirlenmesi: refah rejimleri için bir panel veri analizi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(46), 161-196.
46. Panigrahi, C. M. A. (2019). Validity of Altman’s ‘z’score model in predicting financial distress of pharmaceutical companies. NMIMS Journal of Economics and Public Policy, 4(1), 65-73.
47. Pompe, P. P.; Bilderbeek, J. (2005). Bankruptcy prediction: The influence of the year prior to failure selected for model building and the effects in a period of economic decline. Intelligent Systems in Accounting, Finance & Management: International Journal, 13(2), 95-112.
48. Reed, W. R.; Ye, H. (2011) Which panel data estimator should use?, Applied Economics, 43(8), 985-1000. https://doi.org/10.1080/00036840802600087
49. Sadaa, A. M.; Ganesan, Y.; Yet, C. E.; Alkhazaleh, Q.; Alnoor, A. (2023). Corporate governance as antecedents and financial distress as a consequence of credit risk. Evidence from Iraqi banks. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 9(2), 100051.
50. Sayın, H. C. (2022). Sermaye yapısı kararları ve finansal başarısızlık ilişkisi: BİST imalat sektörü firmaları üzerine ampirik bir inceleme. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 134-161.
51. Scherr, F. C. (1988). The Bankruptcy Cost Puzzle. Quarterly Journal of Business and Economics, 147-179.
52. Şeker, K. (2022). Banka dışı mali kuruluşlarda sermaye yapısı ile kârlılık arasındaki ilişkinin panel veri yöntemi ile analizi. Turkish Business Journal, 3(6), 65-86.
53. Terzi, S. (2011). Finansal rasyolar yardımıyla finansal başarısızlık tahmini: Gıda sektöründe ampirik bir araştırma. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 1-18.
54. Tinoco, M. H.; Wilson, N. (2013). Financial distress and bankruptcy prediction among listed companies using accounting, market and macroeconomic variables. International Review of Financial analysis, 30, 394-419.
55. Topaloğlu, E. E. (2018). Bankalarda finansal kırılganlığı etkileyen faktörlerin panel veri analizi ile belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 13(1), 15-38.
56. Turaboglu, T. T.; Erkol, A. Y.; Topaloglu, E. E. (2017). Finansal Başarısızlık ve Sermaye Yapısı Kararları: BIST 100 Endeksindeki Firmalar Üzerine Bir Uygulama. Business & Economics Research Journal, 8(2).
57. Ugur, M.; Solomon, E.; Zeynalov, A. (2022). Leverage, competition and financial distress hazard: Implications for capital structure in the presence of agency costs. Economic Modelling, 108, 1-18.