Yenilik Kapasitesinin Küresel Rekabet Performansına Etkisi: Uluslararası Endeksler Kapsamında Bir Karşılaştırma

Öz

Küresel boyutta diğer ülkelerle rekabet edebilmenin en kritik unsurlarından birinin yenilik kapasitesi olduğu söylenebilir. Bu çalışma ile yenilik kapasitesi ve küresel rekabet arasındaki ilişki tespit edilirken yenilik bileşenlerinin rekabet edebilirlik üzerine etkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Dünya Fikri Mülkiyet Örgütünün (WIPO) ülkelerin yenilik kapasitesi (GII) endeksi ve Uluslararası Yönetim Geliştirme Merkezinin (IMD) küresel rekabet endeksi kapsamında ülke puanları arasındaki ilişki korelasyon analizi ile incelenirken yenilik bileşenlerinin rekabete etkisi ise regresyon analizi ile test edilmiştir. Çalışmanın örneklem grubunu küresel rekabet endeksine dâhil olan 64 ülke oluşturmakta olup 2024 yıllarına ait veri seti kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, yenilik kapasite ve küresel rekabet arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişkinin olduğunu göstermiştir. Araştırmadaki regresyon analizine göre ise yenilik kapasitesinin bileşenlerinin küresel rekabeti etkilediği ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçları, ülkelerin rekabet gücünü artırıcı yenilik kabiliyetine odaklanmalarının gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu çalışma küresel yenilik kapasitesi ile küresel rekabet edebilirliği birlikte ele alarak aradaki ilişki boyutunu regresyon analizi yöntemiyle belirleyebilmesi bakımından özgündür.

Anahtar Kelimeler

• Yenilik kapasitesi
• rekabet
• küresel yenilik kapasitesi
• küresel rekabet endeksi

The Impact of Innovation Capacity on Global Competitive Performance: A Comparison Within the Scope of International Indexes

Öz

It can be said that one of the most critical elements of being able to compete with other countries on a global scale is innovation capacity. This study aims to determine the relationship between innovation capacity and global competition while revealing the effect of innovation components on competitiveness. For this purpose, the relationship between the countries' innovation capacity (GII) index of the World Intellectual Property Organization (WIPO) and the country scores within the scope of the global competitiveness index of the International Center for Management Development (IMD) was examined with correlation analysis, while the effect of innovation components on competition was tested with regression analysis. The sample group of the study consists of 64 countries included in the global competitiveness index, and the data set for the year 2024 was used. The findings obtained showed that there is a statistically significant and positive relationship between innovation capacity and global competition. According to the regression analysis in the study, it was revealed that the components of innovation capacity affect global competition. The research results emphasize the need for countries to focus on innovation capabilities that increase their competitiveness. This study is original in that it considers global innovation capacity and global competitiveness together and determines the size of the relationship between them with the regression analysis method.

Anahtar Kelimeler

• Innovation capacity
• competition
• global innovation capacity
• global competitiveness index

Kaynakça

1. Alleyne, A., Lorde, T., & Weekes, Q. (2017). A firm-level investigation of innovation in the Caribbean: A comparison of manufacturing and service firms. Economies, 5(3), 1-34.
2. Akal, M., Kabasakal, A., & Gökmenoğlu, S. M. (2012). OECD ülkelerinin rekabet gücünü açıklayıcı kurumsal ve karma modeller. Business & Economics Research Journal, 3(1), 109-103.
3. Akarsu, O. (2024). İş hayatında yaratıcılık ve yenilik yönetimi, Yeni nesil teknolojiler ve yeni iş hayatı içinde, Ed., İ.Ç. Tekin, Eğitim Yayınevi: Konya, ss. 57-74.
4. Aktan, C. C. (2003). Türkiye’de üretim ve istihdama yönelik ulusal rekabet gücü politikası. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 2(2), 166-181.
5. Aktaş, N. (2023). Brics-t ülkelerinde inovasyonun rekabete etkisi: Ekonometrik bir analiz. Eurasian Econometrics Statistics & Emprical Economics Journal, (23), 37-47.
6. Akyol, M., & Mete, E. (2021). Çevresel teknolojik inovasyonların CO2 emisyonu üzerindeki etkisi: OECD ülkeleri örneği. İstanbul İktisat Dergisi, 71(2), 569-590. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2021-935480
7. Ayaş, N. (2002). Bölgesel rekabet gücünün geliştirilmesinde verimliliğin rolü. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (9), 1-24.
8. Aydın, A. Ö., & Bekmezci, M. (2020). Stratejik yönetim anlayışında yenilik ve yenilik yönetiminin örgütler için rekabet üstünlüğü sağlamadaki etkisine yönelik değerlendirme. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, (3), 86-106.

9. Barış, S. (2019). Türkiye’de teknolojik yenilik ve ekonomik büyüme ilişkisi. Verimlilik Dergisi, (1), 83-112.
10. Batmaz, N., & Özcan, A. (2008). Yeniliği etkileyen unsurlar ve toplumsal refah ilişkisi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (1), 43-66.
11. Bayar, F. (2008). Küreselleşme kavramı ve küreselleşme sürecinde Türkiye. Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, 32(4), 25-34.
12. Bayraktar, Y., & Kaya, H. İ. (2016). Yeni ekonomi ve değişen rekabet anlayışı: Karşılaştırmalı bir analiz. Journal of Knowledge Economy & Knowledge Management, 11(1), 89-106.
13. Beer, J. D. (2016). Evidence-based intellectual property policymaking: An integrated review of methods and conclusions. The Journal of World Intellectual Property, 19(5-6), 150-177.
14. Braja, M., & Gemzik-Salwach, A. (2020). Competitiveness of high-tech exports in the EU countries. Journal of International Studies, 13(1), 359-372.
15. Bris, A. (2016). IMD world competitiveness yearbook 2016. Lausanne, Switzerland: Published by IMD: Institute for Management Development.
16. Dayanç, K. G. B., & Çakıcı, E. (2021). Kültür kavramı altında stratejik insan kaynakları ile ulusal inovasyon göstergeleri arasındaki ilişki: AB ülkeleri ile Türkiye karşılaştırması. Verimlilik Dergisi, (2), 141-156.
17. Drucker, P. F. (1985). Principles of successful innovation. Research Management, 28(5), 10-12.
18. Fischer, S. (2003). Globalization and its challenges. American Economic Review, 93(2), 1-30.
19. Freeman, C. (1982). Innovation and long cycles of economic development. SEMINÁRIO INTERNACIONAL. Universidade Estadual de Campinas, Campinas, 1-13.
20. Güler, E., & Veysikarani, D. (2024). Küresel rekabet endeksi ve verimlilik arasındaki ilişki. Verimlilik Dergisi, 58(4), 521-538.
21. Hancıoğlu, Y. (2016). Küresel inovasyon endeksini oluşturan inovasyon girdi ve çıktı göstergeleri arasındaki ilişkinin kanonik korelasyon analizi ile incelenmesi: OECD örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(4), 131-157.
22. Hancıoğlu, Y. (2017). Küresel İnovasyon Endeksi Göstergeleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 352-365.
23. Hauben, M. (2007). History of ARPANET. Site de l’Instituto Superior de Engenharia do Porto, 17, 1-20.
24. Hazine ve Maliye Bakanlığı, (2024). T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı. https://www.hmb.gov.tr/ekonomik-gostergeler.
25. IMD, (2021). IMD World Competitiveness Yearbook 2021. https://nitielibrary.remotexs.in/sites/default/files/wcy_2021_with_covers.pdf.
26. İmamoğlu, E. (2023). Küresel dijital rekabet gücü: Dijital rekabet edebilirlik göstergeleri kapsamında Türkiye üzerinden karşılaştırmalı bir değerlendirme. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 65-89.
27. İnançlı, S., & Aydın, F. (2015). Doğrudan yabancı sermaye yatırımı ve dış rekabet gücü ilişkisi: Türkiye için nedensellik analizi. Sakarya İktisat Dergisi, 4(1), 52-69.
28. Karaaslan, A., & Tuncer, G. (1994). Uluslararası rekabet gücünün artırılmasında temel devlet politikaları. Management Decision, 32(2), 1-24.
29. Karataş, Z. (2017). Sosyal bilim araştırmalarında paradigma değişimi: Nitel yaklaşımın yükselişi. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 68-86.
30. Konak, A. (2018). Yüksek teknoloji içeren ürün ihracatının ihracat hacmi ve ekonomik büyüme üzerine etkisi; seçilmiş OECD ülkeleri ve Türkiye örneği. JOMELIPS-Journal of Management Economics Literature Islamic and Political Sciences, 3(2), 56-80.
31. Kuzgun, Ş., & Gözükara, E. (2023). Örgütsel dayanıklılık kapasitesi, yeşil yenilik, algılanan yeşil örgütsel davranış ve sürdürülebilirlik performansı arasındaki ilişkiler: İSO 500 uygulaması. Yönetim Bilimleri Dergisi, 21(49), 399-432.
32. Naktiyok, A. (2007). Yenilik yönelimi ve örgütsel faktörler. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(2), 211-230.
33. Oğuztürk, K., & Sarıçoban, B.S. (2013). Küresel rekabette kümelenme ve inovasyonun rolü. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(1), 94-104.
34. Ovalı, S. (2014). Küresel rekabet gücü açısından Türkiye’nin konumu üzerine bir değerlendirme. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 13(13), 17-36.
35. Özer, B., & Ünlü, F. (2020). İnovasyon ve ekonomik kalkınma ilişkisi: Üst-orta gelirli ülkeler üzerine panel veri analizi. Journal of Management and Economics Research, 18(4), 91-111.
36. Porter, M. (1990), The competitive advantage of nations. Harvard Business Review, March-April, ss. 72-91.
37. Porter, M. E. (2008). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. New York: FreePress, p.557.
38. Rogers, E. M. (1983). Diffusion of innovations (3rd ed.). New York: Free Press.
39. Sain, K., & Bozkurt, K. (2023). OECD ülkeleri için küresel rekabet gücü ve beşeri sermaye arasındaki ilişkinin analiz edilmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 30(3), 475-491.
40. Sönmez, M. N., & Yolcu, M. (2023). Küreselleşme sürecinde rekabet gücü Sosyal beşeri ve idari bilimler alanında uluslararası araştırmalar X içinde, Ed. D. Karaman, Eğitim Yayınevi: Konya, ss. 131-144.
41. Şeker, A. (2019). Teknolojik gelişme ve yüksek teknoloji ihracatının ekonomik karmaşıklık endeksi üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 26(2), 377-395.
42. Şeker, S. E. (2014). Yenilik (innovation). Ybs Ansiklopedi, 1(2), 20-24.
43. Şen, S., & Yılmaz, T. (2023). Altyapı ve iktisadi büyüme ilişkisi üzerine ekonometrik bir analiz. Journal of Economic Policy Researches, 10(2), 361-393.
44. Taş, S. (2017). İnovasyon, eğitim ve küresel inovasyon endeksi. Bilge Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(1), 99-123.
45. Ülgen H. & Mirze, K. S. (2013). İşletmelerde Stratejik Yönetim. Beta: İstanbul.
46. TDK, (2024). Türk Dil Kurumu. https://sozluk.gov.tr/
47. Türkmen, M., & Aynaoğlu, Y. (2018). Küresel rekabet endeksi göstergelerinin küresel inovasyon endeksi üzerindeki etkisi. Business Management Studies: An International Journal (BMIJ), 5(4), 257-282. http://dx.doi.org/10.15295/bmij.v5i4.187.
48. Yorgancılar, F. N. (2011). Sürdürülebilir rekabet anlayışı olarak yenilik yeteneği. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 11(21), 379-426.
49. WIPO, (2024). World Intellectual Property Organization. Global Innovation Index 2024 Unlocking the Promise of Social Entrepreneurship 17th Edition, www.wipo.int.com.
50. Zerenler, M., Türker, N., & Şahin, E. (2007). Küresel teknoloji, araştırma-geliştirme Ar-Ge ve yenilik ilişkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 653-667.