The Relationship Between Credit Volume And Economic Growth In Turkey: An Analysis With Granger Causality And Adrl Bounds Tests

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 472 - 490, 20.06.2025

Gökhan Sümer

https://doi.org/10.30586/pek.1610542

Öz

: This study examines the relationship between credit volume and economic growth in Turkey. The research uses quarterly data covering the period from 2007:4 to 2023:4. In the analysis, bank loans are used as the indicator of financial development, and GDP is used as the indicator of economic growth. Both short-term and long-term relationships are investigated. The short-term relationship is analysed using the VAR model-based Granger causality test, while the long-term relationship is assessed using the ARDL bounds test approach. This methodological diversity enhances the depth of the analysis. The research findings reveal a significant relationship between credit growth and economic growth. The Granger causality test results show a short-term relationship between the variables, while the ARDL bounds test results indicate the existence of a long-term relationship. The study also examines the effects of major economic events, such as the 2008-2009 global financial crisis and the 2020 COVID-19 pandemic, on both credit growth and economic growth. Sharp declines in both variables were observed during these periods. In conclusion, this research provides valuable insights into understanding the complex relationship between financial development and economic growth in Turkey. The findings offer valuable information for policymakers and researchers and can guide the shaping of future economic policies.

Anahtar Kelimeler

Financial development , Economic growth , Granger causality , ARDL Bounds test

TÜRKİYE’DE KREDİ HACMİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: GRANGER NEDENSELLİK VE ARDL SINIR TESTLERİ İLE ANALİZ

Öz

Bu çalışma, Türkiye'de kredi hacmi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırma, 2007:4-2023:4 dönemini kapsayan üçer aylık verileri kullanarak gerçekleştirilmiştir. Analizde, finansal gelişme göstergesi olarak banka kredileri, ekonomik büyüme göstergesi olarak ise GSYİH kullanılmıştır. Çalışmada hem kısa hem de uzun dönemli ilişkiler incelenmiştir. Kısa dönemli ilişki VAR modeli tabanlı Granger nedensellik testi ile analiz edilirken, uzun dönemli ilişki ARDL sınır testi yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Bu metodolojik çeşitlilik, analizin derinliğini artırmaktadır. Araştırma bulguları, kredi büyümesi ve ekonomik büyüme arasında anlamlı bir ilişkinin varlığını ortaya koymaktadır. Granger nedensellik testi sonuçları, değişkenler arasında kısa dönemli bir ilişkinin mevcut olduğunu gösterirken, ARDL sınır testi sonuçları uzun dönemli bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir. Çalışma, 2008-2009 küresel finansal krizi ve 2020 COVID-19 pandemisi gibi önemli ekonomik olayların hem kredi büyümesi hem de ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini de incelemiştir. Bu dönemlerde her iki değişkende de keskin düşüşler gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma Türkiye'de finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki karmaşık ilişkiyi anlamak için önemli öngörüler sunmaktadır. Elde edilen bulgular, politika yapıcılar ve araştırmacılar için değerli bilgiler sağlamakta ve gelecekteki ekonomik politikaların şekillendirilmesinde yol gösterici olabilecek niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Finansal Gelişme , Ekonomik Büyüme , Granger Nedensellik , ARDL Sınır Testi

Etik Beyan

Çalışmanın, etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin gerektirmeyen bir çalışma olduğunu beyan ederim.

Kaynakça

• Afşar, A., (2007). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki, The Journal of Accounting and Finance, 36, 188-198.
• Aslan, Ö.; Küçükaksoy, İ. (2006). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 4, 12-28.
• Atay, E. (2020). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği (1961-2015). Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 305-326.
• Atukeren, E. (2011). Granger-Nedensellik Sınamalarına Yeni Yaklaşımlar, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25, 137-153.
• Aydın, M.K.; Ak M.Z.; Altıntaş N. (2014). Finansal Gelişmenin Büyümeye Etkisi: Türkiye Özelinde Nedensellik Analizi. Maliye Dergisi, 167, 149-162.
• Bal, H.; Akça, E.E.; Manga, M. (2018). Türkiye’de Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Bağlantısı: Bootstarp Yaklaşımına Dayalı Nedensellik Analizi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(3), 172-184.
• Bilman, M.E. (2020). Türkiye’de İslami Bankacılık, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkilerinin Doğrusal ve Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 353-369.
• Boukhatem, J.; Moussa B.F. (2018). The Effect of Islamic Banks on GDO Growth: Some Evidence From Selected MENA Countries. Borsa İstanbul Review, 18(3), 231-247, https://doi.org/10.1016/j.bir.2017.11.004.
• Canbaz, M. (2019). Milli Gelir, Bankacılık Kredi ve Mevduat Hacmi ile Menkul Kıymetler Borsası İşlem Hacmi Etkileşimi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(19), 2592-2626, https://doi.org/10.26466/opus.588751.
• Çınar, M.; Cebecioğlu, F.F.; Taş, C. (2024), Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişki: Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 59-77, https://doi.org/10.29157/etusbed.1302825.
• Colombage, S.R.N., (2009). Financial Markets and Economic Performances: Empirical Evidence From Five Industrialized Economies, Reearch in International Busniness and Finance, 23(3), 339-348.
• Dickey, D. A.; Fuller, W. A. (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series With a Unit Root. Journal of the American Statistical Association, 74(366a), 427-431.
• Dickey, D. A.; Fuller, W. A. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series With a Unit Root. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 49(4), 1057-1072.
• Eroğlu, İ.; Yeter, F. (2021). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye İçin Nedensellik Analizi, Journal of Emerging Economies and Policy, 6(2), 272-286.
• Ertay, T. (2016). Bankacılık Sektörünün Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Üzerine Nedensellik Analizi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(4), 114-128.
• Felek, Ş.; Yayla, N.; Çağlar, A. (2018). Türkiye’de AB Doğrudan Yatırımları, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisine ARDL Yaklaşımı. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 20, 63-82, https://doi.org/10.18092/ulikidince.330994.
• Ghali. H.K., (1999). Financial Development and Economic Growth: The Tunisian Experience, Review of Development Economics, 3(3), 310-322.
• Granger, C. W. J. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-Spectral Methods. Econometrica, 37(3), 424-438.
• İçke, A. (2014). Schumpeter ve Yeniliklerin Finansmanı. KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 17-38.
• İnançlı, S.; Altıntaş, N.; İnal, V. (2016). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: D8 Örneği. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14, 36-49.
• Kandır, Y.S.; İskenderoğlu, Ö.; Önal, Y.B. (2007). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 311-326.
• Karataş, A.R.; Ergül, M. (2023). Türkiye’de Ekonomik Büyüme, Finansal Gelişme ve Ticari Açıklık: Genişletilmiş ARDL ile Kanıtlar. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 5, 222-236, https://doi.org/10.51124/jneusbf.2023.58.
• Kevser, M.; Çalış, N.; Sakarya, Ş. (2022), Finansal Tabana Yayılma, Krediler ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye İçin Ampirik Bir Araştırma. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 282-296, https://doi.org/10.17218/hititsbd.1125713.
• Kripfganz, S.; Schneider, D. C. (2018). ardl: Estimating Autoregressive Distributed Lag and Equilibrium Correction Models. London Stata Conference 2018, Stata Users Group.
• Levine, R., (1997). Financial Development and Economic Growth: Views and Agenda, Journal of Economic Literature, 35(2), 688-726.
• Murumba, I. (2013). The Relationship between Real GDP and Non-performing Loans: Evidence from Nigeria (1995-2009). International Journal of Capacity Building in Education and Management (IJCBEM), 2(1), 1-7.
• Nişancı, M.; Karabıyık İ.; Uçar, M. (2011). İktisadi Büyümede Finansal Gelişmenin Etkisi: D-8 Ülkelerinde Nedensellik İlişkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 225-235.
• Pata, U. K.; Yurtkuran, S.; Kalça, A. (2016). Türkiye’de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme: Ardl Sınır Testi Yaklaşımı. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38(2), 255-271.
• Pesaran, M. H.; Shin, Y.; Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326.
• Phillips, P. C. B.; Perron, P. (1988). Testing For a Unit Root in Time Series Regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
• Özel, H.A. (2012). Ekonomik Büyümenin Teorik Temelleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 63-72.
• Saraç, T. B.; İskenderoğlu, Ö.; Akdağ, S. (2016). Yerli ve Yabancı Yatırımcılara Ait Risk İştahlarının İncelenmesi: Türkiye Örneği. Sosyoekonomi, 24(30), 29-44. https://doi.org/10.17233/se.2016.10.002
• Schumpeter, Joseph A. (1927), Die Goldene Bremse an der Kreditmaschine, Die Kreditwirtschaf, Kölner Vorträge, Band I, Gloeckner, 80-106.
• Tekin. D.; Şimşek, İ.; Dışkaya, S. (2024). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Araştırılması: Türkiye ve G7 Ülkeleri Üzerine Bir Değerlendirme, Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 7(1), 46-57.
• Vurur, N.S.; Özen, E. (2013). Türkiye’de Mevduat Banka Kredisi ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin İncelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 117-131.
• Yalçın, H.; Çiftçi, N. (2023). Türkiye Ekonomisinde Finansal Gelişmenin İktisadi Büyümeye Etkisi. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, 12, 53-61, https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1368318.
• Yavuz, N. Ç. (2004). Durağanlığın Belirlenmesinde KPSS ve ADF Testleri: İMKB Ulusal-100 Endeksi ile Bir Uygulama. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 54(1), 239-247.