TR
EN
Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi
Öz
Bu çalışma, dijital marka değerinin tarımsal ihracat performansı üzerindeki etkilerini Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve Türkiye örnekleminde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. 2011–2024 dönemine ait dengeli panel veri seti; tarım ve gıda ilişkili marka başvuru sınıf sayısı, coğrafi işaret (GI) sayısı ve E-Government Development Index (EGDI) göstergeleri üzerinden modellenmiştir. Ekonometrik analizler, Driscoll–Kraay sağlam standart hataları ile tahmin edilen rassal etkiler (RE) modeli temelinde yürütülmüş; marka × EGDI ve marka × Türkiye etkileşim terimleri aracılığıyla dijitalleşmenin bağlamsal etkileri test edilmiştir. Bulgular, coğrafi işaret sayısının tarımsal ihracat üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunduğuna; sektörel marka göstergesine ait katsayının ise temel modelde pozitif yönlü olmakla birlikte istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmadığına işaret etmektedir. PPML, NBML ve toplam marka başvuru sınıf sayısına dayalı karşılaştırmalı model sonuçları, markalaşma etkisinin daha geniş ulusal marka kapasitesi üzerinden daha belirgin hâle gelebileceğine işaret etmektedir. EGDI düzeyindeki artışın, özellikle genel markalaşma kapasitesi bağlamında marka etkisini güçlendirebileceği ve dijital altyapının bu ilişkiyi koşullandıran tamamlayıcı bir unsur olduğu düşünülmektedir. Ayrıca Türkiye’de marka elastisitesinin AB ülkelerine kıyasla daha düşük olabileceği, özellikle karşılaştırmalı ve sağlamlık modellerinde belirginleşmektedir. Sonuçlar, dijital altyapı ile desteklenen markalaşma ve coğrafi işaret politikalarının birlikte ele alınmasının tarımsal ihracat rekabet gücünü artırmada önemli olabileceğini ortaya koymaktadır. Çalışma, dijitalleşme, marka ve coğrafi işaretlerin eş zamanlı etkilerini karşılaştırmalı panel veri analiziyle inceleyerek tarım ekonomisi ve uluslararası ticaret literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aaker, D. A. (1996). Measuring brand equity across products and markets. California management review, 38(3), 102-120.
- Agostino, M., & Trivieri, F. (2014). Geographical indication and wine exports. An empirical investigation, 46, 22-36.
- Baltagi, B. H. (2021). Unbalanced panel data models. In Econometric analysis of panel data (pp. 229–257). Springer.
- Barjolle, D., Paus, M., & Perret, A. (2021). Geographical indications and value creation in agricultural Markets. FAO.
- Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of management, 17(1), 99-120.
- Başaran, D. (2016). Kırsal kalkınmada coğrafi işaretlerin etkisi: Gaziantep ve Siirt illeri örneği [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi].
- Belletti, G., & Marescotti, A. (2011). Origin products, geographical indications and rural development. In E. Barham & B. Sylvander (Eds.), Labels of origin for food: Local development, global recognition (pp. 75–91). CAB International.
- Belletti, G., Marescotti, A., & Touzard, J. M. (2017). Geographical indications, public goods, and sustainable development: The roles of actors’ strategies and public policies. World development, 98, 45-57.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tarım Ekonomisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
16 Eylül 2025
Kabul Tarihi
10 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2
APA
Keke, M. E. (2026). Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi. Politik Ekonomik Kuram, 10(2), 701-730. https://doi.org/10.30586/pek.1784486
AMA
1.Keke ME. Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi. PEK. 2026;10(2):701-730. doi:10.30586/pek.1784486
Chicago
Keke, Mehmet Emin. 2026. “Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 10 (2): 701-30. https://doi.org/10.30586/pek.1784486.
EndNote
Keke ME (01 Haziran 2026) Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi. Politik Ekonomik Kuram 10 2 701–730.
IEEE
[1]M. E. Keke, “Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi”, PEK, c. 10, sy 2, ss. 701–730, Haz. 2026, doi: 10.30586/pek.1784486.
ISNAD
Keke, Mehmet Emin. “Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 10/2 (01 Haziran 2026): 701-730. https://doi.org/10.30586/pek.1784486.
JAMA
1.Keke ME. Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi. PEK. 2026;10:701–730.
MLA
Keke, Mehmet Emin. “Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi”. Politik Ekonomik Kuram, c. 10, sy 2, Haziran 2026, ss. 701-30, doi:10.30586/pek.1784486.
Vancouver
1.Mehmet Emin Keke. Tarımda Dijital Marka Bileşenlerinin Tarımsal Ürün İhracatı Üzerine Ekonomik Etkisi: AB ve Türkiye Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi. PEK. 01 Haziran 2026;10(2):701-30. doi:10.30586/pek.1784486