Marksist Kriz Teorilerinin İki Özgün İsmi: Rosa Luxemburg ve Paul Sweezy

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1, 167 - 181, 26.03.2026

O. İnan Şenses

https://doi.org/10.30586/pek.1791460

https://izlik.org/JA92KR49WA

Öz

Yirminci yüzyıla girişte önemli bir siyasi figürün adıdır Rosa Luxemburg. Bu çalışma onun siyasi yönünden öte döneminin kapitalist gelişiminin özgün bir çözümlenişini nasıl ortaya koyduğunu göstermeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede kaleme alınan Sermaye Birkimi metninin kapitalist gelişim dinamiği ve kriz ekseninde irdelenişi metnimizin çerçevesini sunuyor. Sosyalizmin nesnel gerekliliğini siyasal mücadelenin olmazsa olmazlığıyla birlikte kapitalist içsel gelişimin kriz uğrağından hareketle tarifleyen Luxemburg, özellikle eksik tüketimle ilişkili değerin realizasyon sorununun dış pazarlar üzerinden giderilmeye çalışılacağına ve bunun emperyalizm düğümüne yola açacağını savlamaktadır. Ve buradan hareketle kapitalizmin onmaz krizlerle yüzleşeceğine dönük bir çıkarımda bulunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

genişleyen yeniden üretim , eksik tüketim , dış pazar , emperyalizm , kriz

Two Authentic Figures of Marxist Crisis Theories: Rosa Luxemburg and Paul Sweezy

https://izlik.org/JA92KR49WA

Öz

Rosa Luxemburg was a significant political figure at the turn of the twentieth century. This study try to demonstrate expect her political abilities how she produced a unique analysis of capitalist development infirst years of20th century.. The analysis of the text "Accumulation of Capital", written together with the dynamics of capitalist development and the crisis regime, provides the framework for our text. Describing the objective necessity of socialism as the indispensability of political struggle and the crisis-ridden nature of capitalist internal development, Luxemburg argues that the realization of value, related through underconsumption, will be sought through foreign markets, leading to the entanglement of imperialism. This inference suggests that capitalism will face incurable crises.

Anahtar Kelimeler

expanding reproduction , underconsumption , foreign market , imperialism

Kaynakça

• Desai, M. (2009). Marksist İktisat Teorisi (N. Satlıgan, Çev.). Ankara: Eflatun Yayınevi.
• Hunt, E. K. (2005). İktisadi Düşünce Tarihi (M. Günay, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
• Lenin, V. İ. (1988). Rusya’da Kapitalizmin Gelişmesi (S. Erdoğdu, Çev.). Ankara: Sol Yayınları.
• Lenin, V. İ. (1998). Emperyalizm Kapitalizmin En Yüksek Aşaması (C. Süreya, Çev.). Ankara: Sol Yayınları.
• Luxemburg, R. (1993). Sosyal Reform mu Devrim mi? (N. Yılmaz, Çev.). İstanbul: Belge Yayınları.
• Luxemburg, R. (1995). Ulusal Ekonomiye Giriş (A. Cavidan, Çev.). İstanbul: Belge Yayınları.
• Luxemburg, R. (2004). Sermaye Birikimi (T. Ertan, Çev.). İstanbul: Belge Yayınları.
• Mandel, E. (2008). Marx’ ın Kapitali (O. S. Binatlı, Çev.). İstanbul: Yazın Yayıncılık.
• Marx, K. (1999). Felsefenin Sefaleti (A. Kardam, Çev.) Ankara: Sol Yayınları.
• Marx, K. (1999). Grundrisse Cilt I (A. Gelen, Çev.) Ankara: Sol Yayınları.
• Marx, K. (2003). Grundrisse Cilt II (A. Gelen, Çev.) Ankara: Sol Yayınları.
• Marx, K. (1999). Artı-Değer Teorileri Cilt II (Y. Fincancı, Çev.). Ankara: Sol Yayınları.
• Marx, K. (2000). Kapital Cilt I (A. Bilgi, Çev.). Ankara: Sol Yayınları.
• Marx, K. (2003). Kapital Cilt II ve III (A. Bilgi). Ankara: Sol Yayınları.
• Sweezy, P. (1970). Kapitalizm Nereye Gidiyor? (Kapitalist Gelişme Teorisi) (A. B. Kafaoğlu, Çev.). İstanbul: Ağaoğlu Yayınevi.
• Sweezy, P. ve Baran, P. (2007). Tekelci Sermaye (G. Akalın, Çev.). İstanbul: Kalkedon Yayınları