Akademik Performansın Yeniden Tanımlanması: NK Bileşik Akademik Performans Endeksi’nin Geliştirilmesi

Öz

Yükseköğretimde kalite güvencesi, atama-yükseltme ve ödül sistemlerinde akademik performansın bibliyometrik göstergelerle ölçülmesi önemli bir yer tutmaktadır. Bununla birlikte, yayın sayısı, toplam atıf ve h-endeksi gibi yaygın ölçütler; çıktıları seçici biçimde kapsaması, atıf manipülasyonuna açıklığı, kariyer süresi ve yayın sürekliliğini yeterince dikkate almaması, farklı yayın türlerini ve ortak yazarlarda katkı düzeylerini aynı varsayması gibi sınırlılıklara sahiptir. Bu çalışmada bu sınırlılıkları azaltmak amacıyla NK endeksi geliştirilmiştir. NK; daha geniş bir bilimsel çıktı setini, yayın ve atıf türlerine göre puanlamayı, yazar katkı katsayılarını, akademik yaş ve üretken süre parametrelerini tek bir bileşik performans puanında birleştiren; zaman ve katkı düzeyiyle normalleştirilmiş bir akademik performans göstergesi olarak tasarlanmıştır. Böylece yalnızca bibliyometrik verilerin mevcut olduğu durumlarda farklı kariyer örüntülerine sahip akademisyenler arasında daha adil karşılaştırmalar yapılmasına katkı sunulması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Akademik performans ölçümü
• bibliyometri
• bileşik performans endeksi
• bilimsel etki
• NK endeksi

Redefining Academic Performance: The Development of the NK Composite Scholarly Performance Index

Öz

The evaluation of academic performance using bibliometric indicators is central to quality assurance, promotion, and reward systems in higher education. However, widely used metrics, such as publication counts, total citations, and the h-index, face persistent limitations, including selective coverage of scholarly outputs, susceptibility to citation manipulation, insufficient adjustment for career length and publication continuity, and the uniform treatment of heterogeneous publication types and co-author contributions. To address these issues, this study proposes the NK index as a time- and contribution-adjusted composite scholarly performance measure that integrates (i) a broader set of citable scholarly outputs, (ii) publication- and citation-type scores, (iii) author contribution coefficients, and (iv) academic age and productive duration parameters. By combining output volume and citation impact within a single normalised score, the NK index aims to enable fairer comparisons across academics with different career trajectories when only bibliometric data are available.

Anahtar Kelimeler

• Academic performance measurement
• bibliometrics
• composite performance index
• scholarly impact
• NK index

Kaynakça

1. Abramo, G., Costa, C. & D’Angelo, C. A. (2015). A multivariate stochastic model to assess research performance. Scientometrics, 102, 1755–1772.
2. Academic Incentive Allowance Regulation. (2018). Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği. Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi: 27/6/2018 No: 30461
3. Ak, M. Z. & Gülmez, A. (2006). Türkiye’nin Uluslararası Yayın Performansının Analizi. Akademik İncelemeler Dergisi, 1(1), 22-49.
4. Aksnes, D.W. (2005). Citations and their use as indicators in science policy. University of Twente. PhD Thesis.
5. Aktan, C. C. (2007). Sorbon’dan Bolonya’ya, Berlin’den Bergen’e: Avrupa’da yükseköğretim sistemlerinin harmonizasyonu ve yeniden yapılandırılmasına yönelik reform çalışmaları. C. Coşkun (Ed.) Değişim çağında yükseköğretim. İzmir: Yaşar University. http://www.canaktan.org/egitim/bolonya/aktan-bolonya.pdf.
6. Al, U. (2008a). Bilimsel Yayınların Değerlendirilmesi: h-endeksi ve Türkiye’nin Performansı. Bilgi Dünyası, 9(2), 263-285.
7. Al, U. (2008b). Türkiyenin Bilimsel Yayın Politikası: Atıf Dizinlerine Dayalı Bibliyometrik Bir Yaklaşım, Hacettepe University. PhD Thesis.
8. Al, U. & Tonta, Y. (2004). Atıf analizi: Hacettepe Üniversitesi Kütüphanecilik Bölümü tezlerinde atıf yapılan kaynaklar. Bilgi Dünyası, 5(1), 19-47.

9. Ataman, F. & Çelik, E. (2018). Entelektüel Yapıların Sosyal Ağ Analizi ile Görselleştirilmesi: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Üzerinde Bibliyometrik Bir Analiz. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 23(1), 34-47. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/477246
10. Balcı, M. (2006). Doçentlik sınavları: Akademik yükseltmeler ve atamalar. Cumhuriyet Bilim Teknik, 993, 20-21.
11. Balcı, M. (2011). Yüksek Sayıda Makalenin Sırrı. Matematik Dünyası, IV, 9-13.
12. Barnes, C. (2017). The h-index Debate: An Introduction for Librarians. The Journal of Academic Librarianship, 43, 487–494.
13. Barsotti, L.B. & Lando, T. (2015). On a formula for the h-index. Journal of Informetrics, 9, 762–776.
14. Batista, P. D., Campiteli, M.G., Kinouchi, O. ve Martinez, A. S. (2006). Is it possible to compare researchers with different scientific interests?. Scientometrics, 68(1), 179-189.
15. Bekhradnia, B. (2008). What is the best way to assess academic research? Research Trends, https://www.researchtrends.com/issue3-january-2008/what-is-the-best-way-to-assess-academic-research/
16. Berker, F.B.E. (2006). h-faktörüne eleştiri. Cumhuriyet Bilim Teknik, 987, 21-22.
17. Bornmann L, & Leydesdorff L (2014) Scientometrics in a changing research landscape. EMBO Rep, 15, 1228–1232
18. Bornmann, L., Mutz, R. & Daniel, H.D. (2007). The b index as a measure of scientific excellence. A promising supplement to the h index. Cybermetrics, 11(1), 1-5.
19. Bornmann, L., Mutz, R. & Daniel, H.D. (2008). Are There Better Indices for Evaluation Purposes than the h Index? A Comparison of Nine Different Variants of the h Index Using Data from Biomedicine. Journal of American Society for Information Science and Technology, 59(5), 830–837.
20. Braccia, J. (1994). The customer-driven classroom. The Teaching Professor, 8(7), 5-6
21. Braun, T. (1999). Bibliometric indicators for the evaluation of universities – intelligence from the quantitation of the scientific literature. Scientometrics, 45(3), 425-432.
22. Braun, T., Glanzel, W. & Schubert, A. (2006). A Hirsch-type index for journals. Scientometrics, 69(1), 169–173.
23. Burrell, Q.L. (2007). On the h-index, the size of the Hirsch core and Jin’s A-index. Journal of Informetrics, 1, 170-177.
24. Burrell, Q.L. (2008). Extending Lotkaian informetrics. Information Processing and Management, 44, 1794-1807.
25. Burrell, Q.L. (2013). Formulae for the h-index: A Lack of Robustness in Lotkaian Informetrics?. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 64(7), 1504-1514.
26. Burrell, Q.L. (2014). The individual author’s publication–citation process: theory and practice. Scientometrics, 98, 725–742.
27. Butler, L. (2003). Explaining Australia’s increased share of ISI publications—the effects of a funding formula based on publication counts. Research Policy, 32, 143-155.
28. CoHE (2004) Türk Yüksek Öğretiminin Bugünkü Durumu. https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/Turk-yuksekogretiminin-bugunku-durumu-kasim-2004.pdf.
29. CoHE. (2018a). Üniversitelerimizin Uluslararası Alanda Röntgeni Çekildi https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/alan-odakli-basari-odulleri-sahiplerini-buldu.aspx
30. CoHE. (2018b). 2018 Yılı Üniversite İzleme Ve Değerlendirme Raporları. https://www.yok.gov.tr/Documents/Universiteler/izleme-ve-degerlendirme-kriteri/universite_izleme_ve_degerlendirme_kriterleri_ve_aciklamalari.pdf.
31. CoHE. (2019). Araştırma Üniversiteleri Değerlendirme Toplantısı. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2019/arastirma-universiteleri-degerlendirme-toplantisi.aspx.
32. Costas, R. & Bordons, M. (2007). The h-index: Advantages, limitations and its relation with other bibliometric indicators at the micro level. Journal of Informetrics, 1, 193-203.
33. Csajbok, E., Berhidi, A., Vasas, L. & Schubert, A. (2007). Hirsch-index for countries based on Essential Science Indicators data. Scientometrics, 73(1), 91–117.
34. Demircioğlu, M. Y. (2014). Doçentlik Sınavında İdari Süreç. Ankara Barosu. www.ankarabarosu.org.tr/siteler/ankarabarosu/tekmakale/2014-1/5.pdf.
35. Doğan, M. (2005). Araştırıcıların bilimsel başarıları ve h-faktörü. Cumhuriyet Bilim Teknik, 976, 8-9.
36. Dutta, B. (2023). An Interpretation of h, e and R indices from the Viewpoint of Riemann Zeta Function. Journal of Data Science, Informetrics, and Citation Studies, 2(1), 21–24. https://doi.org/10.5530/jcitation.2.1.3
37. Egghe, L. (2006). Theory and practise of the g-index. Scientometrics, 69(1), 131–152.
38. Egghe, L. (2010). Conjugate partitions in informetrics: Lorenz curves, h-type indices, Ferrers graphs and Durfee squares in a discrete and continuous setting. Journal of Informetrics, 4(3), 320-330. https://doi.org/10.1016/j.joi.2010.01.006
39. Egghe, L. and Rousseau, R. (2006). An informetric model for the Hirsch-index’, Scientometrics, 69(1), 121–129.
40. Egghe, L. and Rousseau, R. (2012). The Hirsch Index of a Shifted Lotka Function and Its Relation with the Impact Factor. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 63(5), 1048-1053.
41. Elmas, M. (2006). Dijital Dünya ve Değişen Yönetim Anlayışı. https://haber.sakarya.edu.tr/dijital-dunya-ve-degisen-yonetim-anlayisi-h50463.html,
42. Erkut, E. (2015). Türkiye’deki Üniversitelerin Araştırma Çıktıları Üzerine. Prof. Dr. Erhan Erkut’un Resmî Websitesi. http://erhanerkut.com/wp-content/uploads/2016/02/h-endeks.pdf
43. Erkut, E. (2017). Türkiye’deki üniversitelerin araştırma çıktıları üzerine. http://erhanerkut.com/wp-content/uploads/2017/06/H-Endeksi-2017.pdf
44. Ertekin, C. (2014). Bilimsel araştırma ve bilimsel performans ölçümü. Türk Nöroloji Dergisi, 20(2), 32-36. doi:10.4274/tnd.80269.
45. Etzkowitz, H. (2004). The evolution of the entrepreneurial university. International Journal of Technology and Globalisation, 1(1), 64-77.
46. Fassin, Y. (2023). The ha-index: The average citation h-index. Quantitative Science Studies, 4(3), 756–777. https://doi.org/10.1162/qss_a_00259
47. Garfield, E. (1986). Do Nobel prize winners write citation classics? Essays of an Information Scientist, 9, 182-187. http://www.garfield.library.upenn.edu/essays/v9p182y1986.pdf
48. Gibb, A. A. (2005). Towards the Entrepreneurial University Entrepreneurship Education as a Lever for Change. NCGE Policy paper series
49. Glanzel, W. (2007). Characteristic scores and scales A bibliometric analysis of subject characteristics based on long-term citation observation. Journal of Informetrics, 1, 92–102.
50. Gökçeoğlu, C. (2006). h-faktörü: Hangi akademik performans? Cumhuriyet Bilim Teknik, 991, 21-22.
51. Guns, R. & Rousseau, R. (2009). Real and rational variants of the h-index and the g-index. Journal of Informetrics, 3, 64-71.
52. Harzing, A. W. (2008). Reflections on the h-index. Harzing.com. https://harzing.com/publications/white-papers/reflections-on-the-h-index.
53. HEFCE. (2007). Research Excellence Framework: Consultation on the assessment and funding of higher education research post-2008. https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20100708111117/http://www.hefce.ac.uk/pubs/hefce/2007/07_34/.
54. Hirsch, C. H. (2005). An index to quantify an individual’s scientific research output. PNAS, 102(46), 16569–16572.
55. Jin, B. (2006). h-index: An evaluation indicator proposed by scientist. Science Focus, 1(1), 8–9.
56. Jin, B. (2007). The Ar-Index: Complementing The h-index. International Society for Scientometrics and Informetrics (ISSI) Newsletter. https://pdfs.semanticscholar.org/a914/2817202db76d9929d1601be220de87761ef6.pdf.
57. Jin, B., Liang, L., Rousseau, R. & Egghe, L. (2007). The R- and AR-indices: Complementing the h-index. Chinese Science Bulletin, 52(6), 855-863.
58. Jorge, R.A. & Almauger, I.B. (2008). Applying Successive H Indices in the Institutional Evaluation: A Case Study. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 59(1),155–157.
59. Katz, J.S. (2000). Scale-independent indicators and research evaluation. Science and Public Policy, 27(1), 23-36. https://www.researchgate.net/publication/228718866_Scale-independent_indicators_and_research_evaluation_Science_and_Public_Policy_27_23-36
60. Kelly, C.T. & Jennions, M.D. (2006). The h index and career assessment by numbers. Trends in Ecology and Evolution, 21(4), 167-170.
61. Kosmulski, M. (2006). A new Hirsch-type index saves time and works equally well as the original h-index. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.463.8057&rep=rep1&type=pdf.
62. Mina, R., & Homsi, F. (2024). A figure of merit that includes 5 distinct performance indicators to improve research evaluation of academic scholars’. Heliyon, 10(4), e26235. https://doi.org/10.1016/J.HELIYON.2024.E26235
63. Mondal, Himel; Deepak, Kishore Kumar; Gupta, Manisha; Kumar, Raman. The h-index: Understanding its predictors, significance, and criticism. Journal of Family Medicine and Primary Care, 12(11), 2531-2537, November 2023. | DOI: 10.4103/jfmpc.jfmpc_1613_23
64. Odabaşı, F. & Odabaşı, Y. (2004). Girişimci Üniversitelere Doğru. Cumhuriyet Bilim Teknik Dergisi, 913, 20.
65. Onat, A. (2006). Bilimsel performansta alınan atıfları objektif değerlendirme. Cumhuriyet Bilim Teknik, 997, 20.
66. Orhon, D., Pala, İ. & Çığgın, A. (2007). Bilimsel Üretimin Değerlendirilmesinde Yeni Bir Yaklaşım g Faktörü ve G/H Oranı. Cumhuriyet Bilim Teknik, 1076, 1-4.
67. Osareh, F. (1996). Bibliometrics, citation analysis and co-citation analysis: A review of literature I, Libri, 46, 149-158.
68. Perme, M.P., Stare, J., Zaucer, R. & Zaucer, M. (2012). Comparison of the citation distribution and h-index between groups of different sizes. Journal of Informetrics 6, 712– 720.
69. Sabir Tastan, N. (2020). Yükseköğretimde Akademik Performansın Etkinlik Temelinde Değerlendirilmesinde Bir Model Önerisi. Ondokuz Mayıs University. PhD Thesis.
70. Sangwal, K. (2013). Comparison of different mathematical functions for the analysis of citation distribution of papers of individual authors Journal of Informetrics, 7, 36– 49.
71. Schubert, A. and Glanzel, W. (2007). A systematic analysis of Hirsch-type indices for journals. Journal of Informetrics, 1, 179–184.
72. Sengupta, I. N. (1992). Bibliometrics, informetrics, scientometrics and librametrics: an overview. Libri, 42(2), 75-98.
73. Sgroi, D. & Oswald, A.J. (2012). How Should Peer-Review Panels Behave?, IZA Discussion Paper, 7024, 1-37.
74. Shapiro, F. R. (1992). Origins of bibliometrics, citation indexing, and citation analysis: The neglected legal literature. Journal of the American Society for Information Science, 43(5), 337-339.
75. Sher, I. H. & Garfield, E. (1983). New tools for improving and evaluating the effectiveness of research. Essays of an Information Scientist, 6, 503-513, http://www.garfield.library.upenn.edu/essays/v6p503y1983.pdf.
76. Sidiropoulos, A., Gogoglou, A., Katsaros, D. & Manolopoulos, Y. (2016). Gazing at the skyline for star scientists. Journal of Informetrics, 10(3), 789-813
77. Tekeli, İ. (2003). Eğitim Üzerine Düşünmek. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları.
78. Tonta, Y. (2014). Akademik Performans, Öğretim Üyeliğine Yükseltme ve Yayın Destekleme Ölçütleriyle İlgili Bir Değerlendirme. http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-yukseltme-kriterleri-hakkinda-degerlendirme-11-Temmuz-2014.pdf.
79. Tunoğlu, C. (2006). Bilimsel çalışmalarda kriter tartışmaları. Cumhuriyet Bilim Teknik, 9F, 20.
80. URAP. (2018). Üniversitelerimizin 2017 Yılı Dünya Genel Sıralamalarındaki Durumu. Tr.urapcenter.org/2017/Universitelerimizin_2017_Yili_Dunya_Genel_Siralamalarindaki_Durumu.pdf.
81. Van Raan, A. F. J. (2004). Sleeping Beauties in science. Scientometrics, 59(3), 467-472.
82. Van Raan, A. F. J. (2006). Comparison of the Hirsch-index with standard bibliometric indicators and with peer judgment for 147 chemistry research groups. Scientometrics, 67(3), 491-502.
83. Vinkler, P. (2007). Eminence of scientists in the light of the h-index and other scientometric indicators. Journal of Information Science. https://doi.org/10.1177/0165551506072165
84. Waltman, L. (2016). A review of the literature on citation impact indicators. Journal of Informetrics, 10(2), 365-391. https://doi.org/10.1016/j.joi.2016.02.007
85. Warda, J. (2001). Measuring the Value of R&D Tax Treatment in OECD Countries. OECD Publishing. http://www.oecd.org/sti/37124998.pdf.
86. Web of Science. (2019). Web of Science Türkiye Broşürü. https://cabim.ulakbim.gov.tr/wp-content/uploads/sites/4/2019/11/WS388947497_Turkey-Brochure_V3_RGB_TR.pdf.
87. White, E. C. (1985). Bibliometrics: From curiosity to convention. Special Libraries, 76(1), 35-42.
88. Woeginger, G. J. (2008). An axiomatic analysis of Egghe’s g-index. Journal of Informetrics, 2, 364–368.
89. Yenihan, B. (2015). Sorunlar ve Çözüm Önerileri Işığında Akademik Performansın Ölçümü: Nitel Bir Araştırma. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. PhD Thesis.
90. Zhang, L., Liu, X., Janssens, F., Liang, L. & Glanzel, W. (2010). Subject clustering analysis based on ISI category classification. Journal of Informetrics, 4, 185-193.
91. Zhang, L., Thijs, B. & Glanzel, W. (2011). The diffusion of H-related literature. Journal of Informetrics, 5, 583– 593.