Araştırma Makalesi

Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi

Cilt: 10 Sayı: 2 25 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi

Öz

Kapitalist üretim ilişkilerinde özgür olmayan emek, uluslararası metinlerde sıkça geçen “zorla çalıştırma”, “insan ticareti”, “modern kölelik” gibi istisnai ya da marjinal biçimler üzerinden ele alınmaktadır. Bu durum bağımlılık ilişkilerini içeren daha yaygın gündelik emek biçimlerini görünmez kılmaktadır. Bu makale, söz konusu yaklaşımı eleştirerek özgür olmayan emeğin yalnızca açık zor araçlarıyla değil, yasal statü, borçluluk ve mülksüzleşme, toplumsal yeniden üretim yükleri ile devlet ve piyasa düzenlemeleri aracılığıyla yapısal olarak üretildiğini ileri sürmektedir. Bu mekanizmaları bütünlüklü biçimde kavramak amacıyla makale, eleştirel politik ekonomi literatüründen hareketle "bağımlılık eksenleri" olarak adlandırılan analitik bir çerçeve önermektedir. Bu eksenlerin kesişimi, işçilerin emek ilişkilerinden çıkış kapasitesini sınırlayan ve onları belirli işverenlere, aracılara ya da hane içi yükümlülüklere bağımlı kılan çok katmanlı bir yapı üretmektedir. Bu bağlamda, tarım sektörü, mevsimsellik, geçici istihdam biçimleri ve göçmen emeğine duyulan yapısal ihtiyaç nedeniyle bu bağımlılık ilişkilerinin en görünür biçimde ortaya çıktığı alanlardan biridir. Tarımda göçmen işçiler üzerine yapılan tartışma, özgür ve özgür olmayan emek arasındaki ayrımın keskin ve sabit kategorilerle kavranamayacağını aksine bu ayrımın, farklı yapısal mekanizmaların kesişiminde şekillenen ilişkisel ve tarihsel bir olgu olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu yaklaşım, özgür olmayan emeği kapitalist birikim süreçlerinin yapısal bir bileşeni olarak kavramsallaştırmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Banaji, J. (2003). The fictions of free labour: Contract, coercion, and so-called unfree labour. Historical Materialism, 11(3), 69–95. https://doi.org/10.1163/156920603322763891
  2. Barrientos, S., Kothari, U., & Phillips, N. (2013). Dynamics of unfree labour in the contemporary global economy. Journal of Development Studies, 49(8), 1037–1041. https://doi.org/10.1080/00220388.2013.780041
  3. Basok, T. (1999). Free to be unfree: Mexican guest workers in Canada. Labour, Capital and Society, 32(2), 192–221.
  4. Basok, T., Bélanger, D., & Rivas, E. (2014). Reproducing deportability: Migrant agricultural workers in South-Western Ontario. Journal of Ethnic and Migration Studies, 40(9), 1394–1413. https://doi.org/10.1080/1369183X.2013.849566
  5. Bhattacharya, T. (Ed.). (2017). Social reproduction theory: Remapping class, recentering oppression. Pluto books.
  6. Binford, L. (2013). Tomorrow we’re all going to the harvest: Temporary foreign worker programs and neoliberal political economy. University of Texas Press.
  7. Brass, T. (1999). Towards a comparative political economy of unfree labour. Frank Cass.
  8. Brass, T. (2014). Debating capitalist dynamics and unfree labour: A missing link? Journal of Development Studies, 50(4), 570-582.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politik Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

15 Nisan 2026

Kabul Tarihi

10 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ciğerci Ulukan, N. (2026). Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi. Politik Ekonomik Kuram, 10(2), 685-700. https://doi.org/10.30586/pek.1931356
AMA
1.Ciğerci Ulukan N. Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi. PEK. 2026;10(2):685-700. doi:10.30586/pek.1931356
Chicago
Ciğerci Ulukan, Nihan. 2026. “Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi”. Politik Ekonomik Kuram 10 (2): 685-700. https://doi.org/10.30586/pek.1931356.
EndNote
Ciğerci Ulukan N (01 Haziran 2026) Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi. Politik Ekonomik Kuram 10 2 685–700.
IEEE
[1]N. Ciğerci Ulukan, “Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi”, PEK, c. 10, sy 2, ss. 685–700, Haz. 2026, doi: 10.30586/pek.1931356.
ISNAD
Ciğerci Ulukan, Nihan. “Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi”. Politik Ekonomik Kuram 10/2 (01 Haziran 2026): 685-700. https://doi.org/10.30586/pek.1931356.
JAMA
1.Ciğerci Ulukan N. Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi. PEK. 2026;10:685–700.
MLA
Ciğerci Ulukan, Nihan. “Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi”. Politik Ekonomik Kuram, c. 10, sy 2, Haziran 2026, ss. 685-00, doi:10.30586/pek.1931356.
Vancouver
1.Nihan Ciğerci Ulukan. Tarımda Göçmen İşçiler ve Özgür Olmayan Emeğin Üretimi. PEK. 01 Haziran 2026;10(2):685-700. doi:10.30586/pek.1931356

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.