EN
TR
Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi
Öz
Bu çalışma, Isparta ili Şarkikaraağaç ilçesine bağlı Gedikli Köyü’nde kırsal halkın kültürel ekosistem hizmetlerine dair algılarını ve buna bağlı rekreasyonel tercihlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Katılımcı yaklaşıma dayalı olarak geliştirilen bu araştırmada, 64 kişiye uygulanan anketten elde edilen veriler, istatistiksel ve mekânsal olarak analiz edilmiştir. Katılımcıların rekreasyonel değer atfettiği alanlar Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında yoğunluk analizine tabi tutularak mekânsal olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca SPSS yazılımı kullanılarak yapılan chi square (ki-kare) ve tek yönlü ANOVA testleri aracılığıyla, cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyi gibi demografik değişkenlerin rekreasyonel tercihler üzerindeki etkisi belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları, su kenarları, doğal açıklık alanlar ve yaylaların öne çıkan rekreasyonel alanlar olduğunu ortaya koymuş; mekânsal tercihler ile sosyo-demografik faktörler arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, kırsal yerleşimlerde kültürel ekosistem hizmetlerinin katılımcı yaklaşım ve yöntemler kullanılarak belirlenmesine ve planlama süreçlerine veri tabanlı analizler yardımıyla entegre edilmesine yönelik uygulamalı bir katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
SDÜ BAP ve TÜBİTAK
Teşekkür
Bu makale, Yasin Yaman tarafından Doç. Dr. Seda Örücü’nün danışmanlığında yürütülen “Kırsal Yerleşim Alanlarında Kültürel Ekosistem Hizmetleri ve Doğal Altyapılara Dayalı Sosyal Değerin Katılımcı CBS ile Belirlenmesi” başlıklı doktora tezinden türetilmiştir. Yazarlar, TOVAG 1001-123O036 numaralı araştırma projesi (EKOMAP) kapsamında TUBİTAK’a, ilgili proje ekibine ve FDK-2023-9170 nolu proje kapsamında Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi’ne verdikleri destek için teşekkürlerini sunarlar.
Kaynakça
- Arnaiz-Schmitz, C., Herrero-Jáuregui, C., Schmitz, M. F., & Pineda, F. D. (2021). Integrating landscape connectivity into the assessment of ecosystem services to support landscape planning. Land, 10(3), 343. https://doi.org/10.3390/land10030343
- Bieling, C., Plieninger, T., Pirker, H., & Vogl, C. R. (2014). Linkages between landscapes and human well-being: An empirical exploration with short interviews. Ecological Economics, 105, 19–30. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2014.05.013
- Brown, G., & Fagerholm, N. (2015). Empirical PPGIS/PGIS mapping of ecosystem services: A review and evaluation. Ecosystem Services, 13, 119–133. https://doi.org/10.1016/j.ecoser.2014.10.007
- Brown, G., Schebella, M. F., & Weber, D. (2014). Using participatory GIS to measure physical activity and urban park benefits. Landscape and Urban Planning, 121, 34-44. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2013.09.006
- Chan, K. M., Satterfield, T., & Goldstein, J. (2012). Rethinking ecosystem services to better address and navigate cultural values. Ecological Economics, 74, 8–18. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2011.11.011
- Fagerholm, N., & Käyhkö, N. (2009). Participatory mapping and geographical patterns of the social landscape values of rural communities in Zanzibar, Tanzania. Fennia, 187(1), 43–60. https://doi.org/10.11143/8603
- Fagerholm, N., Käyhkö, N., Ndumbaro, F., & Khamis, M. (2012). Community stakeholders’ knowledge in landscape assessments—Mapping indicators for landscape services. Ecological Indicators, 18, 421–433. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2011.12.004
- Hausmann, A., Slotow, R., & Di Minin, E. (2016). Conserving the wilderness experience in the face of expanding nature-based tourism. Conservation Biology, 30(5), 874–883. https://doi.org/10.1111/cobi.12677
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Peyzaj Planlama
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
3 Temmuz 2025
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
1 Haziran 2025
Kabul Tarihi
19 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Yaman, Y. K., & Örücü, S. (2025). Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi. Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi, 8(1), 66-75. https://doi.org/10.51552/peyad.1711145
AMA
1.Yaman YK, Örücü S. Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi. PEYAD. 2025;8(1):66-75. doi:10.51552/peyad.1711145
Chicago
Yaman, Yasin Kültigin, ve Seda Örücü. 2025. “Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi”. Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi 8 (1): 66-75. https://doi.org/10.51552/peyad.1711145.
EndNote
Yaman YK, Örücü S (01 Temmuz 2025) Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi. Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi 8 1 66–75.
IEEE
[1]Y. K. Yaman ve S. Örücü, “Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi”, PEYAD, c. 8, sy 1, ss. 66–75, Tem. 2025, doi: 10.51552/peyad.1711145.
ISNAD
Yaman, Yasin Kültigin - Örücü, Seda. “Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi”. Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi 8/1 (01 Temmuz 2025): 66-75. https://doi.org/10.51552/peyad.1711145.
JAMA
1.Yaman YK, Örücü S. Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi. PEYAD. 2025;8:66–75.
MLA
Yaman, Yasin Kültigin, ve Seda Örücü. “Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi”. Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, Temmuz 2025, ss. 66-75, doi:10.51552/peyad.1711145.
Vancouver
1.Yasin Kültigin Yaman, Seda Örücü. Kültürel Ekosistem Hizmetleri Bağlamında Gedikli Köyü’nün Rekreasyon Değerinin Belirlenmesi. PEYAD. 01 Temmuz 2025;8(1):66-75. doi:10.51552/peyad.1711145