Derleme

Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi

Cilt: 14 Sayı: 3 30 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi

Öz

Bu çalışma, ‘bilinçsiz önyargı’ kavramına ilişkin psikoloji, sosyal psikoloji ve kısmen sosyolojideki literatüre bağlı olarak bilinçsiz önyargı olgusu ve kavramı hakkında güncel gelişme ve tartışmaları ele almayı amaçlamaktadır. Bilinçsiz önyargı, kavramın adının da açıkça işaret ettiği üzere insanların önemli bir kısmının farkında olmadığı olumsuz bir kavram ve olgudur. Bu yanıyla da insanlar arası ilişkiler ve toplumsal yaşamdaki ilişkilere olumsuz etkileri bulunmaktadır. Bu nedenle bu çalışma bilinçsiz önyargı hakkında farkındalık oluşturmaya ve insanların daha nesnel görüşlere sahip olabilmelerine katkıda bulunmayı da amaçlanmaktadır. Bilinçsiz önyargı, karar vermede yaşanan sistematik hata olarak tanımlanmaktadır. Çoğu durumda, kişi mevcut bilgileri anlamlandırmaya çalışırken önyargılı hale gelebilir. İnsanların bazılarının önyargılarından habersiz olduğu söylenebilir. Günümüzün karmaşık dünyasında, insanlar aynı anda işleyemeyeceği birçok bilgiye maruz kalmaktadır. Bu nedenle, karar verirken doğal olarak zihinsel kısa yollara başvurmaya eğilimlidir. Bilinçsiz veya örtük önyargı, farklı teorik yaklaşımlar etrafında açıklanmıştır. Sistem 1 ve 2, beynin nasıl yavaş ve hızlı kararlar aldığını gösterir. İkili tutum modeli ise, insanların aynı konuda hem örtük hem de açık tutumlarını nasıl geliştirdiklerini göstermektedir. Son olarak, sosyal kimlik teorisi, bireylerin olumlu özellikleri kendi iç gruplarıyla nasıl ilişkilendirdiğini ve olumsuz kalıp yargılarını da dış gruplarla nasıl ilişkilendirdiğini göstermektedir. Bilinçsiz önyargılar, toplumsal yaşamın farklı alanlarında kendisini dışavurabilmektedir. Kavram hakkındaki araştırma ve tartışmalar, olumsuz çağrışımların ve klişelerin okullarda, işyerlerinde, sağlık hizmetlerinde, siyasette ve hukuk alanında nasıl ve ne biçimlerde ayrımcılığa işaret ettiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır

Kaynakça

  1. Bucknor-Ferron P (2016) Five strategies to combat unconscious bias. Journal of Clinical Excellence, 46(11), 61-62. https://doi.org/10.1097/01.nurse.0000490226.81218.6c

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2021

Kabul Tarihi

27 Ocak 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 14 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Suveren, Y. (2022). Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(3), 414-426. https://doi.org/10.18863/pgy.1026607
AMA
1.Suveren Y. Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2022;14(3):414-426. doi:10.18863/pgy.1026607
Chicago
Suveren, Yaşar. 2022. “Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14 (3): 414-26. https://doi.org/10.18863/pgy.1026607.
EndNote
Suveren Y (01 Eylül 2022) Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14 3 414–426.
IEEE
[1]Y. Suveren, “Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 14, sy 3, ss. 414–426, Eyl. 2022, doi: 10.18863/pgy.1026607.
ISNAD
Suveren, Yaşar. “Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14/3 (01 Eylül 2022): 414-426. https://doi.org/10.18863/pgy.1026607.
JAMA
1.Suveren Y. Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2022;14:414–426.
MLA
Suveren, Yaşar. “Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 14, sy 3, Eylül 2022, ss. 414-26, doi:10.18863/pgy.1026607.
Vancouver
1.Yaşar Suveren. Bilinçsiz Önyargı: Tanımı ve Önemi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 01 Eylül 2022;14(3):414-26. doi:10.18863/pgy.1026607

Cited By

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.