EN
TR
Plasebo Etkinin Nörobiyolojisi
Öz
Plasebo, tedavi edilen duruma yönelik özgületkisi olmayan madde ya da yöntem olarak tanımlanmıştır. Plasebo, hoşnutluk durumuna yol açmakta, tıpkı bir ilacın etkisi gibi vücuttaki yolaklar aracılığıyla etkisini göstermektedir. Nörogörüntüleme yöntemlerinin gelişmesi ile plasebonun beyin aktivasyonu, nörotransmitterler ve hormonlar üzerinde çeşitli değişiklikler oluşturduğu gözlenmiştir. Plasebo cevabının oluşmasında dopamin, serotonin, opioid sistemlerinin etkisi, plasebo etkisinin beklenti süreci ve ödül döngüsü ile ilişkisi, farmakolojik ajanların etki ettiği beyindeki bazı özgül merkezlerin plasebo cevabı sırasındaki rolü çalışmalarda gösterilmiştir. Plasebo etkisi ile hipnozun etkisi arasında da benzerlikler vardır ve hem plasebo hem de hipnoz yanıtında iyileşme beklentisi telkin fenomeni ile yakından ilişkilidir. Telkin ve beklenti modelleri ile ilişkili olarak hem hipnoz hem de plasebo uygulanımı sonrası beyinde benzer değişiklikler oluşması ilgi çekmektedir. Beyindeki nörokimyasal yolaklar izole olarak değil birçok ortak mekanizmalarla fonksiyonel etki oluşturmaktadır. Bu nedenle plasebo yanıtında tüm bu mekanizmalar birbirleriyle ilişkili olarak görev alabilirler. Her ne kadar birçok faktörün etkisi olduğu göz önünde bulundurulsa da; plasebonun etkisini anlamanın ve beyinde yaptığı değişiklikleri görüntüleyebilmenin, psikolojik faktörlerin hastalıkların oluşumunda ve tedavisindeki rollerini aydınlatmada önemli yeri vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Brody H. The lie that heals: the ethics of giving placebos. Ann Intern Med 1982; 97:112-118.
- Benedetti F, Mayberg HS, Wager TD, Stohler CS, Zubieta JK. Neurobiological mechanisms of the placebo effect. J Neurosci 2005; 25:10390-10402.
- Göka E. Plasebo kavramı ve plasebo etkisi. Turk Psikiyatri Derg 2002; 13:58-64.
- Oken BS. Placebo effects: clinical aspects and neurobiology Brain 2008; 131:281228
- Stoessl AJ, de la Fuente-Fernandez R. Willing oneself better on placebo–effective in its own right. Lancet 2004; 364:227-228.
- Colloca L, Benedetti F. Placebos and painkillers: is mind as real as matter? Nat Rev Neurosci 2005; 6:545-551.
- Haour F. Mechanisms of the placebo effect and of conditioning. Neuroimmunomodulation 2005; 12:195-200.
- Klosterhalfen S, Enck P. Psychobiology of the placebo response. Auton Neurosci 2006; 125:94-99.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Eylül 2013
Gönderilme Tarihi
6 Kasım 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2013 Cilt: 5 Sayı: 3
