Plasebo Etkinin Nörobiyolojisi

Cilt: 5 Sayı: 3 1 Eylül 2013
  • Murat Erdem
  • Süleyman Akarsu
  • Murat Gülsün
PDF İndir
EN TR

Plasebo Etkinin Nörobiyolojisi

Öz

Plasebo, tedavi edilen duruma yönelik özgületkisi olmayan madde ya da yöntem olarak tanımlanmıştır. Plasebo, hoşnutluk durumuna yol açmakta, tıpkı bir ilacın etkisi gibi vücuttaki yolaklar aracılığıyla etkisini göstermektedir. Nörogörüntüleme yöntemlerinin gelişmesi ile plasebonun beyin aktivasyonu, nörotransmitterler ve hormonlar üzerinde çeşitli değişiklikler oluşturduğu gözlenmiştir. Plasebo cevabının oluşmasında dopamin, serotonin, opioid sistemlerinin etkisi, plasebo etkisinin beklenti süreci ve ödül döngüsü ile ilişkisi, farmakolojik ajanların etki ettiği beyindeki bazı özgül merkezlerin plasebo cevabı sırasındaki rolü çalışmalarda gösterilmiştir. Plasebo etkisi ile hipnozun etkisi arasında da benzerlikler vardır ve hem plasebo hem de hipnoz yanıtında iyileşme beklentisi telkin fenomeni ile yakından ilişkilidir. Telkin ve beklenti modelleri ile ilişkili olarak hem hipnoz hem de plasebo uygulanımı sonrası beyinde benzer değişiklikler oluşması ilgi çekmektedir. Beyindeki nörokimyasal yolaklar izole olarak değil birçok ortak mekanizmalarla fonksiyonel etki oluşturmaktadır. Bu nedenle plasebo yanıtında tüm bu mekanizmalar birbirleriyle ilişkili olarak görev alabilirler. Her ne kadar birçok faktörün etkisi olduğu göz önünde bulundurulsa da; plasebonun etkisini anlamanın ve beyinde yaptığı değişiklikleri görüntüleyebilmenin, psikolojik faktörlerin hastalıkların oluşumunda ve tedavisindeki rollerini aydınlatmada önemli yeri vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Brody H. The lie that heals: the ethics of giving placebos. Ann Intern Med 1982; 97:112-118.
  2. Benedetti F, Mayberg HS, Wager TD, Stohler CS, Zubieta JK. Neurobiological mechanisms of the placebo effect. J Neurosci 2005; 25:10390-10402.
  3. Göka E. Plasebo kavramı ve plasebo etkisi. Turk Psikiyatri Derg 2002; 13:58-64.
  4. Oken BS. Placebo effects: clinical aspects and neurobiology Brain 2008; 131:281228
  5. Stoessl AJ, de la Fuente-Fernandez R. Willing oneself better on placebo–effective in its own right. Lancet 2004; 364:227-228.
  6. Colloca L, Benedetti F. Placebos and painkillers: is mind as real as matter? Nat Rev Neurosci 2005; 6:545-551.
  7. Haour F. Mechanisms of the placebo effect and of conditioning. Neuroimmunomodulation 2005; 12:195-200.
  8. Klosterhalfen S, Enck P. Psychobiology of the placebo response. Auton Neurosci 2006; 125:94-99.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Murat Erdem Bu kişi benim

Süleyman Akarsu Bu kişi benim

Murat Gülsün Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2013

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2013 Cilt: 5 Sayı: 3

Kaynak Göster

JAMA
1.Erdem M, Akarsu S, Gülsün M. Plasebo Etkinin Nörobiyolojisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2013;5:299–312.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.