EN
TR
Ergen Özkıyımlarında Bilişsel Etmenler ve Çarpıtmaların Rolü
Öz
Özkıyım davranışı, ergen ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer alan, önemli bir klinik sorundur. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 15-44 yaş arası nüfusta üçüncü en sık ölüm nedeni özkıyımdır. Ülkemizde 15-24 yaş grubunun ölüm nedenleri arasında ikinci sıradadır. Özkıyımı öngörmede psikiyatrik bozukluk, önceden özkıyım girişimi varlığı, sosyal, kültürel ve ailesel özellikler bilinen risk etmenleridir. Ancak ergenin bilişsel gelişim düzeyi ve bilişsel şemaları da en az diğer etmenler kadar önemlidir. Ergenlerde özkıyım davranı-şına neden olan bilişsel etmenlerin anlaşılması, önleme ve tedavi için ciddi öneme sahiptir. Ergen özkıyımlarında rol oynayan bilişsel etmenler ve çarpıt-malar arasında; umutsuzluk, sorun çözme, bilişsel katılık, ya hep ya hiç biçi-minde düşünme, mükemmeliyetçilik, kişisel algılama, felaketleştirme ve za-man perspektifi sayılabilir. Bu yazıda ergenlerde özkıyım davranışı ve ilişkili bilişsel etmenler kısaca gözden geçirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- TÜİK. İntihar istatistikleri 2007. www.turkstat.gov.tr. (accessed 23.12.2012).
- Sakarya D, Güneş C, Sakarya A. İnternette intiharı aramak: internet sitelerinin intihar ile ilişkili içeriklerine göre değerlendirilmesi. Turk Psikiyatri Derg 2012; 23 Baskıda. Hawton K, Saunders KEA, O’Connor RC. Self-harm and suicide in adolescents. Lancet 2012; 379:2373-2282.
- Heron M. Deaths: leading causes for 2009 http://www.cdc.gov/nchs/ data/nvsr/nvsr61/nvsr61_07.pdf. (accessed 23.12.2012)
- TÜİK.İntihar istatistikleri 2011 www.turkstat.gov.tr. (accessed 23.12.2012).
- Epstein JA, Spirito A. Risk factors for suicidality among a nationally representative sample of high school students. Suicide Life Threat Behav 2009; 39:241-251.
- Karaman D, Durukan İ. Çocuk ve ergenlerde özkıyım. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2013; 5: 30-47.
- Levy JC, Deykin EY. Suicidality, depression, and substance abuse in adolescence. Am J Psychiatry 1989; 146:1462-1467.
- Strang SP, Orlofsky JL. Factors underlying suicidal ideation among college studients: a test of Teicher and Jacobs’ model. J Adolesc 1990; 13:39-52.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2013
Gönderilme Tarihi
6 Kasım 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2013 Cilt: 5 Sayı: 2
